الەم • 26 ماۋسىم, 2019

تۇتاس ۇلتتىڭ تۇعىرى

356 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

الدىڭعى بۋىن ساياساتكەرى رەتىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ مەملەكەتتى دامىتۋداعى ەرەن ەڭبەگىن ەرەكشە ايتار ەدىم. جەردەن الىناتىن وتىنداردان باس تارتۋ قازاقستان ءۇشىن دە, رەسەي مەن يران, تاعى باسقا ەلدەر ءۇشىن دە ماڭىزدى. جاڭا تەحنولوگيالىق ادىستەردى دامىتۋ, جاساندى ينتەللەكت – مۇنىڭ ءبارى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ الەم الدىنا قويعان باستامالارى. ونىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتىن وسىدان اڭعارۋعا بولادى. الەمدەگى ءبىر-بىرىمەن قىرعي-قاباق ەلدەردى بىتىمگە شاقىرۋى سارابدال ساياساتكەر, كورەگەن كوشباسشىنىڭ ناعىز قايراتكەرلىك تۇلعاسىن زورايتا ءتۇستى.

تۇتاس ۇلتتىڭ تۇعىرى

قازاقستان نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىندارلى ىشكى, سىرتقى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازىرگى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ وتىر. بۇل ءسوزىمدى قۋاتتاۋ ءۇشىن ءبىر عانا دالەل كەلتىرەيىن. ءوز الدىنا دەربەس ەل بولعان جاس مەملەكەت ورتادان جوعارى كىرىس دەڭگەيىنە 20 جىل تولماي جەتتى. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلدى باسقارعان جىلدارى جان باسىنا شاققانداعى ىشكى جالپى ءونىم ون ەسەگە ۇلعايدى. 1990 جىلعى 1600 دوللاردان 2018 جىلدىڭ سوڭىندا 10 مىڭ دوللارعا ارتتى. 2006 جىلدىڭ وزىندە قازاقستان كىرىس كولەمى ورتادان جوعارى ەلدەر توبىنا ەنگەن بولاتىن.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ مۇنىمەن توقتاعان جوق. ول وسى جىلداردان باستاپ كەلەشەك ءۇشىن قىزمەت ەتەتىن قۇرىلىمدىق جانە ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالاردى جۇرگىزە باستادى. ولار مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاعا ىقپالىن تومەندەتۋ جانە سەرپىندى, زاماناۋي, شيكىزاتتى ەمەس يننوۆاتسيالىق سالانىڭ دامۋىنا قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعان بولاتىن. سونداي-اق ول الەمدىك ارەناداعى قازاقستان بەدەلىن كوتەرۋگە جانە ەكونوميكانىڭ الەمدىك قوعامداستىقپەن بىرىگۋىنە كۇش-جىگەرىن جۇمسادى. قازىرگى زاماننىڭ قارقىنى مۇلدەم وزگەشە. جاپپاي باسەكە زامانىندا ءومىر ءسۇرىپ كەلەمىز. قازاقستان بولاشاقتا ودان ءارى وركەندەۋى ءۇشىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ ايقىنداپ بەرگەن باعىت-باعداردان اجىراپ قالماۋى ءتيىس.

 دجوردج ۆاشينگتون, مۇستافا كەمال اتاتۇرىك سەكىلدى قايراتكەرلەر ەلىنىڭ بولاشاعىنا ءوزىنىڭ ءومىرىن ارنادى. وڭتۇستىك افريكادا نەلسون ماندەلا, يزرايلدە داۆيد بەن-گۋريون حالقىن جەتىستىككە جەتەلەدى. نۇرسۇلتان نازارباەۆتى سول ءبىرتۋار تۇلعالارمەن كوپ نارسە بايلانىس­تىرادى. ول – وسى ەلدىڭ نەگىزىن قالاۋشى. قاراپايىم وتباسىنان شىققان ازامات تۇتاس ۇلتتىڭ كوشباسشىسىنا اينالىپ ۇلگەردى.

 

اريەل كوەن,

امەريكالىق ساياساتكەر جانە جۋرناليست

 

سوڭعى جاڭالىقتار