«عىلىم ورداسى» تابيعات مۋزەيى مەن قازاقستان بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعى وتكىزگەن كورمەدە ماماندار قازداردىڭ سيرەك ءتۇرى قىزىلجەمساۋلى قاراشاقازدى قورعاۋعا ارنالعان جوبامەن تانىستىردى. كورمە الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ باسقا دا قالالارىندا جۇمىسىن جالعاستىراتىن بولادى.
قازاقستان بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعىنىڭ عىلىم جونىندەگى ديرەكتورى سەرگەي سكلەرەنكونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان, رەسەي, بولگاريا, رۋمىنيا, ۋكراينا عالىمدارى كىرىسكەن جوباعا ەۋرازيالىق وداق جانە Life باعدارلاماسى قولداۋ كورسەتىپ وتىر. Life «قاۋىپسىز ۇشۋ جولى» دۇنيەجۇزى بويىنشا قاراشاقازدى قورعاۋعا ارنالعان جوبا. بۇگىندە ونداعان مەملەكەتپەن ارىپتەستىكتە جۇمىس ىستەيتىن جوبانىڭ ۇيلەستىرۋشىسى بولگاريانىڭ قۇستاردى قورعاۋ قوعامى.
سەرگەي سكلەرەنكو قاراشاقازداردىڭ سوناۋ 80-ءشى جىلدارى مۇلدە ازايىپ كەتكەندىگىن ايتادى. قازىرگى كەزدە دۇنيە ءجۇزى بويىنشا مۇنداي قۇس ءتۇرىنىڭ سانى 50-60 مىڭ شاماسىندا. وسى سيرەك تۇرلەردى قورعاۋ جوباسى اياسىندا قۇس اۋلاۋ ارەكەتتەرىنە توسقاۋىل قويىلىپ, ولاردىڭ قورەكتىك اۋماقتارى جەتىلدىرىلەتىن بولادى. بۇگىندە رەسەيدەگى مۇناي-گاز كەن ورىندارى القاپتارىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى قاراشاقازداردىڭ بالاپان باساتىن ايماقتارىنا اسا قاۋىپ ءتونىپ وتىر. تۋريزم دامىعان ايماقتاردا دا قورەكتەنۋ الاڭدارىنا قامقورلىقتى كۇشەيتۋ اسا ماڭىزدى. مامانداردىڭ باعالاۋىنشا, سوڭعى جىلداردا كوپتەگەن سۋلى-باتپاقتى القاپتاردىڭ جويىلىپ كەتۋى دە قاراشاقازدىڭ تىرشىلىگى ءۇشىن الاڭدايتىن جايت. ازىرگە قازاقستاندا قاراشاقازدى قورعاۋ شارالارى ءوز دەڭگەيىندە جۇزەگە اسىپ كەلەدى. اتالعان جوبا اياسىندا 10 قاراشاقازعا سپۋتنيكتىك باقىلاۋ قۇرىلعىسى ورناتىلىپ, الداعى ۋاقىتتا ولاردىڭ ۇشىپ-قونۋ ايماقتارى دالدىكپەن انىقتالاتىن بولادى. قازاقستاندا ولاردىڭ تۇراقتايتىن مەكەنى قوستاناي ءوڭىرى مەن كوكتەم ايلارىندا قولايلى ولكە بولىپ تابىلاتىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.
اركتيكالىق تۋندراداعى ءۇش اي مەرزىمنەن كەيىن قاراشاقازدار قازاقستانعا باعىت الىپ, قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا قاراي ءبىر ايعا جۋىق ايماق كولدەرىندە تۇراقتايدى. قازان ايىنىڭ سوڭىنا قاراي وڭتۇستىك-باتىسقا كالمىكياعا, ودان كەيىن باتىسقا قارا تەڭىز جاعالاۋلارىنا قاراي قانات قاعادى. ءبىر باعىتتا التى مىڭ شاقىرىمدى ارتقا تاستايتىن, ياعني كۇنىنە ورتاشا ەسەپپەن 400-500, كەيبىر تۇرلەرى 1500 شاقىرىمعا دەيىن ۇشاتىن قاراشاقازدار ءۇشىن ادامزاتتىڭ قامقورلىعى اسا قاجەت.
