قۇقىق قورعاۋ قارىمى ارتپاق
بەيسەنبى, 10 قاڭتار 2013 7:42
ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن جاڭا جىل ۇلتتىق قۇقىقتىق جۇيەنى جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭى بولماق. ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى حالىققا جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ ماسەلەسى جوعارى دەڭگەيدە ايتىلدى. وندا ەڭبەكتەگەن سابيدەن باستاپ, ەڭكەيگەن قارتقا دەيىن ادامداردىڭ قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋى قاتاڭ نازارعا الىندى.
بەيسەنبى, 10 قاڭتار 2013 7:42
ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءۇشىن جاڭا جىل ۇلتتىق قۇقىقتىق جۇيەنى جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭى بولماق. ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى حالىققا جولداۋىندا قۇقىق قورعاۋ ماسەلەسى جوعارى دەڭگەيدە ايتىلدى. وندا ەڭبەكتەگەن سابيدەن باستاپ, ەڭكەيگەن قارتقا دەيىن ادامداردىڭ قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋى قاتاڭ نازارعا الىندى.
بۇل ماقساتقا قول جەتكىزۋ بارىسىندا, ءتىپتى, ەڭ ۇساق دەگەن زاڭ بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن دە جازا كۇشەيتىلمەك. سوندىقتان دا بيىلدان باستاپ, ۇلتتىق قۇقىقتىق جۇيەنى جاڭعىرتۋدىڭ كەزەكتى كەزەڭى باستالۋى كەرەك. بۇل تەك ۇلتتىق مۇددەلەردى عانا قورعاپ قويماي, سونىمەن قاتار, قارقىندى دامىپ وتىرعان حالىقارالىق قۇقىقتىق ورتامەن دە ۇيلەسۋگە ءتيىس. دەمەك, قۇقىقتىڭ بارلىق بازالىق سالالارىندا ءبىزدىڭ قۇقىق جۇيەمىزدىڭ باسەكەلەستىگىن ارتتىرۋ جونىندە جۇيەلى شارالار قابىلداۋ تاپسىرىلاتىندىعىن مەملەكەت باسشىسى قاداپ ايتتى.
ارينە, بۇل ءۇشىن اۋەلى ەلدە كەز كەلگەن ءتارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋشىلىك ءۇردىسى قالىپتاسۋى ءتيىس. دامىعان قوعام ەلدە ورناعان بىردەي ءتارتىپ پەن رەتتىلىكتەن, تازالىقتان باستاۋ الادى. سوندىقتان دا ەلباسى ءبىز ەڭ ۇساق قۇقىق بۇزۋشىلىقپەن, بۇزاقىلىقپەن, مادەنيەتسىزدىكپەن ىمىراعا كەلمەۋىمىز كەرەكتىگىن, ويتكەنى, وسىنىڭ ءوزى-اق قوعام تىنىشتىعىن بۇزىپ, ءومىردىڭ ساپاسىنا سەلكەۋ تۇسىرەتىندىگىن جەتكىزدى. ايناداي جارقىراعان كوشەدە كەتىپ بارا جاتىپ شىلىم شەگۋ, ونىڭ تۇقىلىن كەز كەلگەن جەرگە تاستاي سالۋ, تۇكىرۋ, قاقىرىنۋ, كولىك تەرەزەسىنەن كوشەگە قوقىس لاقتىرۋ مۇنىڭ ءبارى تارتىپسىزدىك, سونىڭ ىشىندە وزگەنىڭ قۇقىن تاپتاۋ دەگەن ءسوز. ال مۇنى بولدىرماۋ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ مىندەتى. سوندىقتان دا تارتىپسىزدىك پەن بەتىمەن كەتۋشىلىكتى سەزىنۋ ودان دا ەلەۋلى قىلمىستارعا جول اشاتىنى ەسكەرىلە وتىرىپ, قوعامدىق ورىندارداعى بۇزاقىلىق ارەكەت ءۇشىن جەكە ءىس قاعازىندا جانە رەزيۋمەدە مىندەتتى تۇردە كورسەتىلەتىن جانە جۇمىسقا قابىلداۋ, قىزمەت ساتىسى بويىنشا ءوسىرۋ كەزىندە ەسكەرىلەتىن جازا قولدانۋ دا ەنگىزىلەتىنى انىق.
بۇل ورايدا وسى زاڭدىلىقتاردىڭ ورىندالۋىن پروكۋراتۋرا ورگاندارى قاداعالايتىن بولادى. ماسەلەن, مەملەكەتتىك اپپارات بيزنەس-قاۋىمداستىقپەن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ جاڭا جۇيەسىن قۇراتىندىعىنا بايلانىستى ەندى پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ بيزنەستى زاڭسىز ارالاسۋدان قورعاۋ بويىنشا جۇرگىزىپ وتىرعان جۇمىستارى كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىقتارى بۇزىلۋىنىڭ الدىن الۋعا باعىتتالاتىن بولادى. بۇرىنعى زاڭنامالار نەگىزىندە دايىندالعان كودەكستەر بۇگىندە ەسكىرىپ قالدى, ەندى بارلىق قۇقىق قورعاۋشىلار الدىنا قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ, قىلمىستىق, قىلمىستىق-اتقارۋشىلىق جانە اكىمشىلىك قۇقىق-بۇزۋشىلىق تۋرالى 4 نەگىزگى كودەكستى ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلتىرۋ جونىندەگى جاۋاپتى مىندەت قويىلدى. بۇل وزەكتى زاڭ اكتىلەرىنىڭ قابىلدانۋى قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋدى جانە ەڭ الدىمەن, قىلمىسقا قارسى مەملەكەتتىڭ كۇرەس ساياساتىن تۇجىرىمدىق تۇرعىدان جاڭعىرتادى, ءسويتىپ ازاماتتار قۇقىقتارىن قازىرگى سىن-قاتەرلەرگە ءوز دارەجەسىندە ارەكەت جاسايتىنداي دەڭگەيگە كوتەرەتىندىگىن ماماندار دا ايرىقشا ايتۋدا. بۇعان قوسا تارتىپسىزدىككە مۇلدەم توزبەۋشىلىك ءپرينتسيپى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ جانە ءتيىستى زاڭنامالىق بازانى جەتىلدىرۋ مەملەكەت دامۋىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارى رەتىندە ايقىندالماق. ماسەلەن, جەمقورلارعا قارسى كۇرەس تۇبەگەيلى كۇشىنە ەنىپ, جانە سوعان ساي ءتيىستى زاڭنامالىق بازا جەتىلگەن سوڭ قازىرگى ميىعىنان ك ۇلىپ جۇرگەن سىبايلاستاردىڭ سوڭعى ساعاتى سوعاتىنى انىق. سوعان سايكەس الداعى كەزەڭدە انا مەن بالانى قورعاۋ, سونداي-اق, وتباسى جانە نەكە سالاسىنداعى زاڭناما تۇبەگەيلى قايتا قارالادى.
وسى نەگىزگى زاڭنامالىق اكتىلەردى قابىلداۋ قىلمىستىق سوت ءوندىرىسىن تۇبەگەيلى جاڭارتادى جانە قازىرگى ءبىزدىڭ قۇقىقتىق جۇيەمىزدى زامان تالابىنا سايكەسىنشە جاۋاپ بەرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرەدى. سونداي-اق, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارنايى قىزمەتتەردى ودان ءارى رەفورمالاۋ جونىندە جاۋاپتى مىندەتتەر جۇكتەلدى. وسىعان وراي قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ كادر ساياساتى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋ, سونداي-اق, وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن جوعارى اتتەستاتتاۋ كوميسسياسى بازاسىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنداعى كادر ساياساتى جونىندەگى تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن قۇرىلىم قۇرۋ, قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگاندار جەتەكشىلەرىنىڭ پرەزيدەنتتىك رەزەرۆىن قالىپتاستىرۋ قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ باعدارلاماسىندا كورىنىس تاپپاق.
الەكساندر تاسبولاتوۆ,
«ەگەمەن قازاقستان».
