انكارانىڭ ەتيمەسگۋت مۋنيتسيپاليتەتىندەگى جاڭادان بوي كوتەرگەن كوپقاباتتى بيىك ۇيلەردىڭ تۇرعىندارى بالالارىن ويناتىپ ءارى وزدەرى دە تىنىستاپ, سەرۋەندەپ ءجۇرۋ ءۇشىن ارنايى ەگىلگەن ءارى جاقسى جابدىقتالعان بىرنەشە ساياباق بار. تۇرىك باۋىرلارىمىز سولاردىڭ بىرىنە تاتتىمبەتتىڭ, ەندى بىرىنە دينانىڭ ەسىمىن بەرگەن ەكەن.
كەزىندە بۇل ساياباقتاردىڭ اشىلۋىنا قازاقستاننان ارنايى كەلگەن دەلەگاتسيالار قاتىسىپ, ۇلتتىق وركەسترلەرىمىز كونتسەرت بەرىپ, جەرگىلىكتى حالىقتىڭ ريزاشىلىعىنا بولەنگەن.
كۇننەن-كۇنگە بوي تۇزەپ, ءوركەن جايىپ كەلە جاتقان جاس اعاشتاردىڭ جاپىراعى ۇلبىرەپ, ءارتۇرلى تۇسكە بويالعان ادەمى ساكىلەرگە كولەڭكەسىن ءتۇسىرىپ, سايا بولىپ تۇر. نەمەرە-شوبەرەلەرى اتكەنشەك تەۋىپ, قولدان جاسالعان سىرعاناقتارعا بارىپ سىرعاناپ, ءماز-مەيرام بولىپ ءجۇرگەن ەكى قارت سول ساكىلەردىڭ ءبىرىنە جايعاسىپ الىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرىپ وتىر.
– ءبىز ازىرگە تاتتىمبەتتىڭ دە, دينانىڭ دا اتىن الىستان ەستىپ, ولاردىڭ ونەرى مەن ءومىرى تۋرالى دەرەكتەردى كوبىرەك بىلۋگە قۇمارتىپ جۇرگەن جاندارمىز, – دەيدى بىزگە جول باستاپ كەلگەن مۋنيتسيپاليتەت اكىمدىگىنىڭ وكىلى.
ال ءبىز بولساق, مىنا ساياباقتاردى كورگەنىمىزگە قۋانىپ, ءوڭ مەن ءتۇستەي تاڭعاجايىپ ءبىر كۇي كەشىپ تۇرمىز.
«مىناۋ ساياباقتارعا ءتاتتىمبەت اتامىز بەن دينا اپامىزدىڭ ەسكەرتكىشتەرى ورناتىلسا, قانداي جاقسى بولار ەدى, – دەگەن وي كەلەدى. – سودان سوڭ, وسىندا, بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتا مۋزىكالىق شىعارمالارى ورىندالاتىن بولسا, ساياباققا دەمالۋعا كەلگەن كىسىلەر ەرەكشە اسەر الار ەدى-اۋ!..»
– ايتىڭىزشى, تاتتىمبەت, دينا تۋرالى جازىلعان كوركەم شىعارمالار, عىلىمي-زەرتتەۋلەر كوپ پە؟ – دەيدى مۋنيتسيپاليتەت اكىمدىگىنىڭ وكىلى.
– ارينە كوپ. بىراق ولاردى ءتارجىمالاۋ قاجەت قوي.
ءبىزدىڭ ەسىمىزگە ءتول ادەبيەتىمىزدىڭ كلاسسيگى تاكەن ءالىمقۇلوۆتىڭ «سارىجايلاۋ» اتتى تاماشا نوۆەللاسى تۇسەدى. ونى وقىپ وتىرعاندا كىم-كىمنىڭ دە كۇي تىڭداعانداي تاڭ-تاماشا اسەرگە بولەنەتىنى انىق.
مىنە, قاراڭىزشى:
«جەر كوكتەمدە, ەل جازدا ءتۇلەيدى. كارى مەن جاستى تەڭەستىرگەن جومارت جازعا نە جەتسىن! سارى جازدىڭ ءسانىندەي سارىجايلاۋدا قىمىزعا ماس بوپ اسىر سالعان بوزباستاردىڭ ىشىندە تاتتىمبەت تە ءومىر ءسۇردى. ەتەگى بۇرمەلى اق كويلەك, بەلى قىنامالى كوك ماساتى, قىزىل ماساتى بەشپەنت كيگەن قىزدار, قارا ماقپال قامزولدى كەلىنشەكتەر ايت كۇندەرى دۇركىرەي قىدىرعاندا, مامىردىڭ قىرمىزى گ ۇلىندەي قۇلپىرىپ, قىزىل-جاسىلدانىپ, بال-بۇل جانىپ تۇراتىن سيقىر شاق تاتتىمبەتتىڭ كوز الدىندا…».
«جەر ورتاسىنا كەلگەن جاسامىس تاتتىمبەتتىڭ كورگەن قىزىعى, كەشكەن باقىتى, ەندى ويلاسا, سارىجايلاۋدا جاتىر. سول جايلاۋدىڭ شىرايىنداي سارىقىز ءتاتتىمبەتتىڭ كوكەيىندە. كۇل استىندا كومۋلى جاتقان قىزىل شوقتاي اسەر ەتەدى…».
«اق پاتشانىڭ اسكەرىنە بەكەت كەرەك, مۇجىقتارعا قونىس كەرەك دەگەن جەلەۋمەن داۋىرلەپ, اق دەگەنى – العىس, قارا دەگەنى – قارعىس بوپ تۇرعان دۋانباسى جىلدان-جىلعا ايلاسىن, كۇشىن اسىرىپ, مىعىمدانىپ كەلدى دە, اقىرى سارىجايلاۋدى تارتىپ الدى. قالىڭ ەل ىعىسىپ, ىسىرىلىپ, شولەيتكە شىعىپ قالدى…».
نەمەسە مىناعان قاراڭىزشى:
«تاتتىمبەت سارى جازدى, سارىجايلاۋدى ساعىنادى. جازىنىڭ سانىنا كوزى جەتپەسە, جايلاۋىنىڭ سانى – كوكەيدە!
شىركىن, دۇنيە-اي, بۇل وڭىردەن تالاي تاتتىمبەتتەر وتەر, سانسىز ۇرپاق ساپىرىلىسار, سوندا سارىجايلاۋ تۇك كورمەگەندەي بولىپ, ساعىمعا شومىلىپ, ماناۋراپ جاتادى-اۋ! توسىندە اسىر سالعان كەشەگى بوبەگىن, بۇگىنگى ارمانشىل ازاماتىن ۇمىتادى-اۋ!».
كەڭ دالاسى كەرىلىپ, ءتورت مەزگىلى كەزەك-كەزەك اۋىسىپ, جاسىلى سارىعا, سارىسى قوڭىرعا, قوڭىرى اققا اينالىپ, تۇرلەنىپ جاتاتىن ەلدىڭ پوەزياسى مىنە, وسىلاي توگىلىپ, وسىلاي تولعانادى. مۇنى قايتىپ اۋدارارسىڭ, قالاي جەتكىزەسىڭ, ونى ءوزىڭ ءبىل, دوستىم…
ال ەندى دينا نۇرپەيىسوۆا اپامىزدىڭ تاعدىرى شە؟ ول دا سونداي قىزىق ءارى تاعىلىمدى.
– ولاي بولسا, بىزگە اڭگىمەلەپ بەرسەڭىزشى, – دەيدى مۋنيتسيپاليتەت اكىمدىگىنىڭ وكىلى.
«جارايدى, – دەيسىڭ باسىڭدى شۇلعىپ. – تىرىسىپ كورەيىن...» بىراق تابان استىندا نەدەن باستارىڭدى دا بىلمەيسىڭ…
دينا – وتە كورنەكتى حالىق كومپوزيتورى. ال حالىق كومپوزيتورى دەگەنىڭىز – تابيعاتتىڭ ءوزى جاراتقان تاڭعاجايىپ قۇبىلىس. سول سەبەپتى ونىڭ دارىنى, تۇيسىگى, ىشكى دۇنيەسىندەگى ءوزى عانا وقي الاتىن جۇمباق نوتالارى بىلايعى جۇرتقا مۇلدە جۇمباق. كۇي قالاي تۋادى كۇمبىرلەپ, اۋەن قايدان كەلەدى؟ ول ءبىر تىلسىم دۇنيە…
– ال ومىردە قانداي ادام بولعان؟ تاعدىر-تالايى قالاي؟..
قارشاداي كۇنىنەن كۇي تارتىپ, كوزگە ءتۇسىپتى. اۋىل-ايماعى ونى كۇيشى قىز, دومبىراشى قىز دەپ اتاپ كەتەدى. ايگىلى داۋلەتكەرەي, ءمۇسىرالى, الىكەي, تۇركەش, ۇزاق, ەسجان, بايجۇما, بالامايساڭ سەكىلدى كۇيشىلەردىڭ كۇيىن ناشىنە كەلتىرىپ ورىندايدى. سويتە-سويتە اتاعى الىسقا جايىلعان توعىز جاسار تالانتتى قىزدى بىردە كۇي اتاسى – قۇرمانعازىنىڭ ءوزى ىزدەپ كەلەدى. ونىڭ دومبىرا تارتىسىنا ءسۇيسىنىپ, اق باتاسىن بەرەدى.
– پاي, پاي, وسىنداي ۇلى كومپوزيتورلار تۋرالى قىزىقتى اڭگىمەلەر ايتىلعاندا مۋزىكا تىڭداعىڭ كەلەدى, – دەيدى مۋنيتسيپاليتەت اكىمدىگىنىڭ وكىلى. – سوندىقتان دا الداعى ۋاقىتتا وسى ساياباققا كەلگەندەر دينا نۇرپەيىسوۆانىڭ ەسكەرتكىشىن كورىپ, كۇيلەرىن تىڭداسا دەگەن وي كەلەدى.
– البەتتە. ول كۇنگە دە جەتەتىن بولارمىز...
– ەندەشە, تۇركيا تاراپىنان دا, قازاقستان تاراپىنان دا وسىنداي يگىلىكتى ىستەردى بىرلەسىپ اتقارۋعا ءتيىسپىز. ايتپەسە, بۇل ساياباقتار نەگە تاتتىمبەتتىڭ, دينانىڭ اتىمەن اتالادى دەگەن سۇراقتىڭ كوپشىلىك كوكەيىندە قالا بەرەتىنى انىق قوي.
