سوڭعى ەكى-ءۇش اي كولەمىندە ەلىمىزدە بوي كورسەتكەن ساياسي جاعداي قازاقستاننىڭ وسى باعىتتا دامۋعا بەيىم ەكەنىن كورسەتتى. پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر بولعان تۇلعالاردىڭ دا سايلاۋالدى باعدارلامالارى نەگىزىنەن وسى تۇعىرنامادان تىرەك تاپقان. ويتكەنى قالىڭ جۇرتشىلىق ادىلدىك پەن دامۋدى قالايدى.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى «ەسەپتەپ جاتىرمىز, قايتا ساناپ جاتىرمىز» دەپ كوپ سيپاقتاتۋعا جول بەرمەي, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋىنىڭ قورىتىندىلارىن بىردەن جاريالادى. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا 70,96 % داۋىسقا يە بولعان قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ سايلاندى. سايلاۋدىڭ ءادىل, اشىق ءارى زاڭ تالاپتارىنا ساي وتكەندىگىن تمد, شىۇ بايقاۋشىلار ميسسياسى شەگەلەپ ايتتى. ال ەقىۇ دەموكراتيالىق ينستيتۋتتار مەن ادام قۇقىقتارى جونىندەگى بيۋروسى ءوز ەسكەرتپەلەرىن ايتقانمەن, ەۋرووداق سايلاۋدى تەرىسكە شىعارعان جوق, قايتا الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستانداعى رەفورمالارعا قولداۋ جاساپ, ءوزارا بايلانىستاردى ودان ءارى دامىتۋعا ازىرلىگىن ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە جاڭادان سايلانعان قازاقستان پرەزيدەنتى ەقىۇ-مەن اراداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جالعاسا بەرەتىنىن مالىمدەدى.
وسى ورايدا ايتار بولساق, «مايشاممەن قاراپ, تىرناق استىنان كىر ىزدەگەندەر» بولماسا, بۇل سايلاۋدىڭ كونستيتۋتسيا مەن زاڭناما قاعيداتتارى شەڭبەرىندە وتكەنىنە داۋلاسا كەتۋ قيىن. باردى بار, جوقتى جوق دەپ ايتۋ دا وركەنيەتتىلىكتىڭ بەلگىسى.
وزعان كانديداتتان باسقا ءۇمىتكەرلەردىڭ بارلىعىنىڭ جيناعان داۋىستارى 30 پايىزعا جۋىقتايدى. ءتىپتى ءبىرلى-جارىم سايلاۋ ەرەجەلەرىنەن اۋىتقۋشىلىق ورىن الدى-مىس دەي قالعاننىڭ وزىندە بۇل سايلاۋ قورىتىندىسىنا ايتا قالارلىقتاي وزگەرىس ەنگىزبەيدى. ءبىر جارىم ميلليونداي حالىقتىڭ قولداۋىنا يە بولعان ءامىرجان قوسانوۆ قاسىم-جومارت توقاەۆتى پرەزيدەنت بولىپ سايلانۋىمەن قۇتتىقتادى, دەمەك سايلاۋ قورىتىندىلارىن مويىندادى دەگەن ءسوز. وسى ساياسي دودادا ەكىنشى ورىن العان اتالمىش ساياساتكەردىڭ جانە وزگە دە ۇمىتكەرلەردىڭ باعدارلامالارىندا ايتىلعان كوكەيكەستى ماسەلەلەردى بيلىكتىڭ الداعى ۋاقىتتا ەسكەرۋى كەرەك بولادى.
سونىمەن كىمدى سايلادىق؟ قازاقستان حالقى ورنىقتى, سالماقتى ساياسات جۇرگىزە الاتىن تۇلعانى تاڭدادى دەپ بىلەمىن. پرەزيدەنت وزگە ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن قاي تۇرعىدان بولسا دا تەڭدەي دارەجەدە سويلەسە الاتىن, ەلىمىزدىڭ لايىقتى وكىلى بولا الاتىن ءبىلىمدى دە تاجىريبەلى تانىمال تۇلعا بولۋى كەرەك دەسەك, ءبىز تاڭداۋ جاساۋدا قاتەلەسكەن جوقپىز دەپ ويلايمىن. ق. توقاەۆ مۇحيتتىڭ ارعى جاعى-بەرگى جاعى, الىس-جاقىن شەتەلدەرگە بەيمالىم تۇلعا ەمەس. كوپتەگەن شەت مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى ونى جاقسى بىلەدى. مۇنىڭ ءوزى قازاق ەلىنىڭ حالىقارالىق قارىم-قاتىناستارىنا وڭ سيپات تۋعىزا الادى. بۇل جاي اقيقات ەمەس.
ەل ىشىندەگى كوپتەگەن پروبلەمالىق ماسەلەلەردى «ميتينگىشىلدىكپەن» شەشە المايمىز. ءسوز بوستاندىعى ميتينگتە عانا ەمەس. قايتا شىنايى وي مەن ءسوز بوستاندىعى دەگەنىمىز بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى ءوركەنيەتتى پىكىر الىسۋ, ق. توقاەۆ ۇسىنىپ وتىرعانداي ديالوگ فورماتىندا ءتۇسىنىسۋ, ۇسىنىس ايتا ءبىلۋ مەن تىڭداي ءبىلۋ, ءۋاجدى جاۋاپتارعا توقتاۋ جانە كوكەيگە قونىمدى ۇسىنىستاردى باسشىلىققا الۋ بولسا كەرەك. ءبىز ءسوز جۇزىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە ەلدە تىنىشتىق, تاتۋلىق, باقۋاتتىلىق, دامۋ بولۋىن قالاساق, وسى قاعيداتتى ۇستانعانىمىز ءلازىم. بىزگە قانداي دا ءبىر وزگە جۇرتقا ورىنسىز ەلىكتەۋىمىزدى دوعارىپ, ءار نارسەگە سانالىق بيىكتەن, وركەنيەتتىلىك دەڭگەيدەن قاراۋىمىز كەرەك شىعار.
بۇگىندە ءباتۋاسىز ۋادەلەر مەن ۇزاق سوزدەردىڭ ەشكىمگە كەرەگى جوق. بۇدان دا جاقسى تۇرمىستى قالاساق, بىزگە كەرەگى – پارمەندى ءىس پەن ناقتى ناتيجە.
قازاقستان دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا كەلەدى. ال دەموكراتيا دەگەنىمىز – ەڭ اۋەلى زاڭنىڭ بارشاعا ورتاقتىعى. كونستيتۋتسياعا سايكەس پرەزيدەنت وسىعان كەپىلدىك بەرەدى. بىراق ءبارىن مەملەكەت باسشىسى جاساپ بەرەدى ەكەن دەگەن قاتە تۇسىنىك بولماۋى كەرەك. قازاق حالقىنىڭ داڭقتى پەرزەنتى باۋىرجان مومىش ۇلى ايتقانداي, تارتىپكە باس يگەن قۇل بولمايدى. ەندەشە زاڭنان, جالپىعا بىردەي تارتىپتەن اۋىتقىماۋ ۇلتتىق بولمىسىمىزدا ورنىققان قاسيەت ەكەنىن تانىتا ءبىلۋىمىز قاجەت.
ال ءوز كەزەگىندە, قاي زاماندا دا ەل باسقارعان ۇلىقتىڭ ءوز مىندەتىن ءمىنسىز اتقارۋى, ايتقان سوزىندە تۇرۋى ونىڭ تۇلعاسىن بيىكتەتە بەرەتىنى امبەگە ايان. ءبىز جاساعان تاڭداۋ ەرتەڭگى كۇنگە بەرىك سەنىم ۇيالاتادى.
كەڭەسبەك دەمەش,
قوعام جانە مادەنيەت قايراتكەرى,
«پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرىنىڭ يەگەرى
