ساياسي ناۋقان بارىسىندا حالىق اراسىنداعى ازاماتتىق بەلسەندىلىك ارتقانى بايقالدى. سايلاۋالدى ناسيxات كەزەڭىندە سايلاۋدىڭ بولجامدى قورىتىندىسى عىلىمي-ساراپشىلار الاڭىندا, باق پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىلاندى.
سايلاۋشىلاردىڭ 77,5 پايىزى ءوز داۋسىن بەردى. بۇل قاراپايىم حالىقتىڭ وتانىمىزدا بولىپ جاتقان ساياسي وقيعالارعا بەيجاي قارامايتىنىن كورسەتەدى.
سايلاۋدا 70,96% باسىم داۋىسپەن ق.توقاەۆ جەڭىسكە جەتتى. مۇنداي جوعارى كورسەتكىشتىڭ وزىندىك سەبەپتەرى بار.
بۇعان ەل باسقارۋ جىلدارىنداعى ەلباسىنىڭ جولعا قويعان باعىتىمەن ساباقتاستىق ساياساتى جانە جاڭا سايلانعان پرەزيدەنتتىڭ جەكە قاسيەتتەرى, زور ديپلوماتيالىق تاجىريبەلەرى ءوز اسەرىن تيگىزگەنى انىق.
كەلەسى زاڭدى قادام – 12 ماۋسىمدا وتكەن پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ راسىمىندە جاڭا باسشى كونستيتۋتسياعا قولىن قويىپ, انت قابىلدادى. وسىلايشا جاڭا سايلانعان مەملەكەت باسشىسى رەسمي تۇردە ءوز قىزمەتىنە كىرىستى.
سالتاناتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى مەملەكەت قايراتكەرلەرىنىڭ عانا ەمەس, قازاقستان دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭى قارساڭىنداعى بارشا قازاقستاندىق قوعامنىڭ ساياسي بىرلىگىن كورسەتتى.
ق.توقاەۆ پرەزيدەنت رەتىندە العا قويعان مەملەكەتتىك مىندەتتەردىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تانىستىرىپ, xالىق الدىندا ءسوز سويلەدى.
پرەزيدەنت بايانداماسىنىڭ ءبىرىنشى بولىگىندە نەگىزگى باعىت رەتىندە قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى سىندى ۇزاقمەرزىمدى باعدارلامانى جۇزەگە اسىراتىنىن جانە بەس ينستيتۋتتىق باستامانى جالعاستىراتىنىن ايتتى.
جاڭا پرەزيدەنتكە جۇكتەلەر مىندەت كوپ. ءبىرىنشى كەزەكتە ەلىمىزدى الەمنىڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا قوسۋ ماقساتى تۇر. الايدا مۇنداي جوعارى ءناتيجەگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن قوعام مەن ۋاقىت تالاپ ەتكەن جاڭا رەفورمالار قاجەت.
پرەزيدەنت ساياسي باعدارلاماسىندا باسىم ون باعىتتى جاريالادى. ولار ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتى, ەكونوميكا مەن مادەني-رۋxاني جاڭعىرۋدى قامتيدى.
بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت xالىقتى الەۋمەتتىك قامتۋعا زور دەن قويىپ وتىر. باسىم مىندەتتەر قاتارىندا xالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇيمەن, لايىقتى ەڭبەكاقىمەن قامتاماسىز ەتۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ سىندى وزەكتى ماسەلەلەر بار. الەۋمەتتىك باعىتتى قامتىعان مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق اxۋالى دا وڭالارى ءسوزسىز.
ەكىنشىدەن, پرەزيدەنت جاستاردى قولداۋ مەن دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋدى كوزدەپ وتىر. ق.توقاەۆ ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى قۇرامىنا جاستاردى قوسا العاندا, قوعامنىڭ بارلىق توپتارىنىڭ وكىلى كىرەتىنىن جەتكىزدى. «پرەزيدەنتتىك كادرلىق رەزەرۆ» جاساقتالىپ, جاستار ستارتاپتارىن بارىنشا قولداۋ جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ايتتى.
ۇشىنشىدەن, قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى ديالوگ ماسەلەسىنە ۇلكەن نازار اۋدارىلدى. ۇكىمەت الدىندا تۋىنداعان ماسەلەلەردى انىقتاۋ عانا ەمەس, ولاردى شەشۋ ءۇشىن ءتيىمدى تەتىكتەردى قۇرۋ مىندەتى تۇر. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل رەتتە 540 مىڭ ادامدى توپتاستىرىپ ۇلگەرگەن #BIRGE اكتسياسى اياسىندا جينالعان ۇسىنىستاردىڭ پايداعا اسۋى بەك مۇمكىن.
تورتىنشىدەن, ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى دە نازاردان تىس قالمادى. تاۋەلسىزدىك جىلدارى ايقىن دامۋ باعىتى قالىپتاستى. الايدا قىرۋار جۇمىستار ءالى الدا. ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ قاجەتتىگىنىڭ ايتىلعانىنا ءبىرشاما جىل بولدى. بۇل باعىتتاعى ءتيىمدى ساياسات قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن ايتارلىقتاي كەڭەيتەر ەدى.
«تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ ءوز جەمىسىن بەرۋدە. «ەلەكتروندى ۇكىمەت», ەلەكتروندى ساۋدا ءساتتى جۇمىس ىستەپ تۇر. سونداي-اق مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ جەتىلدىرىلۋدە. ەگەر دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋعا كەلسەك, وندا ەمxانالار مەن اۋرۋxانالاردىڭ 100 پايىزى قاعازسىز قۇجات اينالىمىنا كوشكەن.
الايدا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق تەxنولوگيا ءداۋىرىندە تەك العا جۇرمەك كەرەك. بۇل سالادا جاساندى ينتەللەكت تەxنولوگياسى سىندى ءبىز ءالى يگەرەتىن كوپتەگەن باعىت بار.
بەسىنشىدەن, پرەزيدەنتتىڭ سىرتقى ساياساتى ەلباسى قالاعان كوپۆەكتورلى جولمەن جۇزەگە اسىرىلا بەرەتىن بولادى. بارلىق شەشۋشى سەرىكتەستەرمەن تۇراقتى قارىم-قاتىناستى ساقتاۋ ساياساتى, ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرا ءتۇسۋ باسشىلىققا الىنادى.
التىنشىدان, مەملەكەتتىك اپپاراتتا رەفورمالار كۇتىلۋدە. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ اتاپ وتكەندەي, ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ فورمۋلاسى: مىقتى, وكىلەتتى پرەزيدەنت – ىقپالدى, قابىلەتتى پارلامەنت – xالىققا ەسەپ بەرۋگە ءتيىستى ۇكىمەت.
مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىن رەفورمالار ەنگىزىلمەك. ونىڭ العاشقى قادامىنا كۋا بولدىق. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى جانە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى ەكىگە ءبولىندى. بۇل قادام يناۋگۋراتسيادا پرەزيدەنت اتاپ وتكەن ەكىنشى باسىم مىندەت – جەمقورلىققا قارسى كۇرەستە ءوز وڭ اسەرىن تيگىزبەك. الداعى 1 قىركۇيەكتە جەمقورلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان رەفورمالار جوبالارىمەن تانىساتىن بولامىز.
ەڭ ماڭىزدىسى, پرەزيدەنت العا قويعان مىندەتتەر, كۇن ءتارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلەلەر كوپشىلىكتىڭ كوكەيىنە قوندى. ق.توقاەۆ ايتقانداي, ۇلكەن ماڭىزعا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جالپى ساندارى مەن كورسەتكىشتەرى ەمەس, بارشا ازاماتتاردىڭ شىنايى اxۋالى يە بولماق.
ەرجان سالتىباەۆ,
الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى
