الەم ەكونوميكاسى ءالى تىعىرىقتا
سەنبى, 16 ناۋرىز 2013 1:41
بەس جىل بويى تورتكۇل دۇنيەنى قارجى-ەكونوميكالىق تىعىرىق قۇرساۋىنا العان الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ بەتى قايتار ەمەس. دۇنيە ءجۇزىنىڭ بىلگىر دە بىلىكتى ەكونوميستەرى ونىمەن كۇرەستىڭ ءتيىمدى جولىن تابا الماي تيتىقتاپ ءبىتتى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ناقتى داۋاسى تابىلماي تۇرعان جاھاندىق داعدارىس بيىل دا ۋشىعا تۇسەتىن سىڭايلى.
سەنبى, 16 ناۋرىز 2013 1:41
بەس جىل بويى تورتكۇل دۇنيەنى قارجى-ەكونوميكالىق تىعىرىق قۇرساۋىنا العان الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ بەتى قايتار ەمەس. دۇنيە ءجۇزىنىڭ بىلگىر دە بىلىكتى ەكونوميستەرى ونىمەن كۇرەستىڭ ءتيىمدى جولىن تابا الماي تيتىقتاپ ءبىتتى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ناقتى داۋاسى تابىلماي تۇرعان جاھاندىق داعدارىس بيىل دا ۋشىعا تۇسەتىن سىڭايلى.
جىلدار بويى ساراپشىلاردىڭ جالىقپاس جاراپازانىنا اينالعان داعدارىس جۇرتتى دا جالىقتىرىپ ءبىتتى. جىل باسىندا الەم جۇرتشىلىعى پرەزيدەنت باراك وبامانىڭ اقش مەملەكەتتىك قارىزدارىن قىسقارتۋ جونىندە كونگرەسكە باعىتتاعان باستامالارىنان ءبىرشاما ءۇمىت كۇتكەن ەدى. الايدا ءۇمىت اقتالمادى. پرەزيدەنت ۇسىنىستارىن كونگرەسس قابىلدامادى. اقش-تىڭ 16,5 ترلن. دوللاردىڭ ۇستىنە شىققان قارىزىن قىسقارتۋ ءۇشىن «شي باسىن سىندىراتىن» شارا قابىلدانبادى.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى داعدارىس سالدارىنان جاھاندىق ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولىپ تابىلاتىن اقش پەن ەۋروپالىق وداق مەملەكەتتەرىنىڭ مۇمكىندىكتەرى سارقىلىپ, ءزىل باتپان جۇك ارتىلعان ۇلكەن قۇرامدى ورنىنا قوزعالتا المايتىن قاۋقارسىز لوكوموتيۆكە ۇقساپ قالعان. سالىستىرمالى تۇردە سوڭعى جىلدارى ەكونوميكالىق دامۋدىڭ الدىڭعى قاتارىنا شىققان قىتاي, ءۇندىستان, برازيليا جانە رەسەيدىڭ الەمدىك ەكونوميكانىڭ دامۋىنا جاڭا قارقىن بەرۋگە شامالارى جەتپەيدى. ءسويتىپ, ءدال قازىر جاھاندىق ەكونوميكا تارتا جونەلەتىن كۇش كولىگى جوق ىردۋان ارباداي يزەڭدەپ, ءبىر ورىندا سىقىرلاپ تۇر. ساراپشىلاردىڭ ءبىر ساراسى مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنان باستاۋ العان بۇل داعدارىستى وتكەن عاسىردىڭ سوناۋ 30-شى جىلدارىنداعى « ۇلى كۇيزەلىسپەن» سالىستىرسا, ەندى ءبىر توبى قازىرگى جاھاندىق ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ سيپاتى جاعىنان دا, سوزىلمالى تەرەڭدىگى جاعىنان دا تاريحتا بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەنىن العا تارتادى. « ۇلى كۇيزەلىس» بەلگىلى ءبىر ايماقتا باستالىپ, سول ايماقتىڭ عانا ەكونوميكاسىن قاتتى كۇيزەلىسكە ۇشىراتتى. ماسەلەن, ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ اقش-تا بىرنەشە جىلعا سوزىلىپ, ەلدى تۋرالاۋ شەگىنە دەيىن جەتكىزدى. ەلدەگى ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشتەرى 30 پايىزعا دەيىن تومەندەدى. اقش ەكونوميكاسىنىڭ قازىرگى جاعدايى دا وڭىپ تۇرعان جوق. Roubini Global Economics-ءتىڭ جەتەكشىسى نۋريەل ءرۋبينيدىڭ ايتۋىنشا, اقش-تىڭ كەلىسىلمەگەن فيسكالدىق ساياساتى ەلدەگى ءىجو-ءنىڭ ءوسىمىن 1,5 پايىزعا دەيىن تەجەيتىن كورىنەدى. مۇنداي جاعدايدا بولشەك ساۋدا ماسەلەسى اپاتقا ۇشىراپ, ينۆەستورلار 2013 جىلدىڭ اياعىنداعى ەسەڭگىرەۋ احۋالىنا دايىن بولۋ كەرەك. نۋريەل رۋبيني مەملەكەتتىك شىعىنداردى قىسقارتۋ شارالارىنان شىعا الماي قالعان ەۋروپادا جاعداي مۇلدە قيىن بولاتىندىعىن العا تارتادى. ول كارى قۇرلىقتى شايقالتاتىن كەلەسى «تسۋنامي» يتاليادان باستاۋ الاتىندىعىن ايتادى.
Barclays Capital بانكىنىڭ باس ەكونوميسى دين ماكي بيىل ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا اقش ءىجو-ءسىنىڭ ءوسىمى 1,5 پايىز بولاتىندىعىن بولجايدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ەكونوميكادا ءبىرشاما دامۋ بايقالادى, سونىڭ ناتيجەسىندە جىل اياعىندا ءىجو-ءنىڭ ءوسىمى 2 پايىزدى قۇرايدى. وسىعان بايلانىستى ماكي ءىۇ توقساننىڭ قورىتىندىسىندا اقش-تاعى جۇمىسسىزدىق بۇرىن بولجالىنعان 7,3 پايىزدان 7,1 پايىزعا دەيىن ازايادى دەيدى. وسىنىڭ قارساڭىندا ەلدەگى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ 7,9 پايىزدان 7,7 پايىزعا دەيىن تومەندەگەنى بەلگىلى بولدى. قاڭتار ايىنداعى بۇل كورسەتكىش 2008 جىلعى جەلتوقسان ايىنان بەرگى ەڭ تومەنگى كورسەتكىش بولىپ سانالادى.
يسپاندىقتار قاتال ۇنەم شارالارىنا قارسى
يسپانيانىڭ الپىس قالاسىندا قاتاڭ ۇنەمدەۋ شارالارىنا قارسىلىق ەرەۋىلدەرى بەلەڭ العان. ونداعان مىڭ يسپاندىقتار كوشەگە شىعىپ, ۇكىمەتتىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىنا قارسى اشىق نارازىلىقتارىن بىلدىرۋدە. ولار ۇكىمەتتىڭ ءتيىمسىز ءىس-قيمىلدارى مەن بيلىك ورگاندارىندا بەلەڭ العان جەمقورلىقتىڭ سالدارىنان ەلدە جۇمىسسىزدىق دەڭگەيىنىڭ شارىقتاپ ءوسىپ وتىرعاندىعىن اشىق مالىمدەۋدە.
قاراپايىم حالىق ەلدىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ماريانو راحوي مەن كورول حۋان كارلوستىڭ كۇيەۋ بالاسى يناكي ۋردانگاريننىڭ جەمقورلىعىنا ىزالى. بۇگىندە بۇل ەكەۋى ميلليونداعان دوللار قارجى قىمقىردى دەگەن كۇدىكپەن جاۋاپقا تارتىلعان. جەمقورلارعا قارسى ۇيىمداستىرىلعان ەرەۋىل اكتسيالارىنا ونەركاسىپ كاسىپوداقتارى جانە پوليتسيا كاسىپوداقتارىن قوسقاندا – بارلىعى 150 ۇيىم قاتىسۋدا.
قارسىلىق اكتسيالارىندا ساياسي تالاپتارمەن بىرگە ءبىرىنشى كەزەكتە ەكونوميكالىق تالاپتار قويىلۋدا. وعان يتاليادا بولعان سوڭعى جاڭالىق ەرەكشە قوزعاۋ سالدى. كاسىپوداق جەتەكشىسى يگناسيو فەرناندەس تورو ميتينگىگە قاتىسۋشىلار الدىندا سويلەگەن سوزىندە ەۋرووداق بيلىگى تالاپ ەتىپ وتىرعان قاتاڭ ۇنەمدەۋ شارالارى يسپانيا ءۇشىن «ءوزىن-ءوزى تۇنشىقتىرۋ» ارەكەتىمەن بىردەي دەپ اتاپ كورسەتتى.
يسپانياداعى ساياسي احۋالدىڭ كۇرت ۋشىعۋى بيىلعى جىلدىڭ اقپان ايىندا باستالدى. وعان جەرگىلىكتى باق وكىلدەرىنىڭ ماريانو راحوي جەمقورلىعىن سىناۋى سەبەپ بولدى. EL PAIS گازەتىنىڭ اقپاراتى بويىنشا يسپانيانىڭ حالىق پارتياسى ۇزاق جىلدار بويى جەكەمەنشىك, نەگىزىنەن دەۆەلوپەرلىق كومپانيالاردان پارا الىپ كەلگەن. بۇل دەرەك كوزى بويىنشا, 1997 جىلدان باستاپ راحويعا جىل سايىن 25 مىڭ ەۋرو پارا تولەنىپ كەلگەن. وسىدان كەيىن يسپاندىقتاردىڭ ۇكىمەتكە دەگەن سەنىمى كۇرت تومەندەدى. راحوي بولسا, بارلىق كىنانى جوققا شىعارۋدا. بىراق ول پارتيانىڭ بۇرىنعى كازناچەيى جارىققا شىعارعان بۇل قۇجاتتاردى تەرىس دەي المايدى.
يتاليا رەيتينگى قۇلدىراۋدا
حالىقارالىق Fitch رەيتينگتىك اگەنتتىگى يتاليانىڭ رەيتينگىن «ۆۆۆ+»-عا دەيىن تومەندەتتى. بۇل رەتتە رەيتينگتى تومەندەتۋ شەتەل جانە ۇلتتىق ۆاليۋتادا بىردەي ورىن الدى. Fitch-ءتىڭ مالىمدەۋىنشە, يتاليا 2013 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىندا عانا رەتسەسسيادان شىعا باستايدى. بۇدان بۇرىن يتاليانىڭ رەيتينگى «ا-» دەڭگەيىندە بولعان. رەيتينگتىڭ مۇنشالىقتى تومەندەۋى ەلدەگى سايلاۋ قورىتىندىلارىنىڭ سالدارىنان بولىپ وتىر. قازىر Fitch اگەنتتىگى يتالياعا بەرىپ وتىرعان رەيتينگ دارەجەسى ەڭ تومەنگى قۇلدىراۋ نۇكتەسىنەن ءۇش باسپالداق, ال يسپانيا رەيتينگىنەن ءبىر باسپالداق قانا جوعارى بولىپ وتىر.
رەيتينگ اگەنتتىگىنىڭ ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, يتاليا ەكونوميكاسى ۇستىمىزدەگى جىلى 1,8 پايىزعا دەيىن قۇلدىرايدى. مەملەكەتتىك قارىز دەڭگەيى ءىجو-ءنىڭ 130 پايىزىنا دەيىن جەتەدى. وتكەن جىلى يتاليا ءىجو-ءسى 2,4 پايىز ازايعان بولاتىن. ەلدىڭ قارجى ءمينيسترى ۆيتتوريو گريليدىڭ ايتۋىنشا, رەيتينگتىڭ مۇنشالىقتى تومەندەۋى ەلدەگى ەكونوميكالىق جانە ساياسي تۇراقسىزدىققا نەگىزدەلگەن.
2012 جىلدىڭ ءىV توقسانىندا يتاليالىق ەكونوميكا الدىڭعى ءۇش ايدىڭ كورسەتكىشىمەن سالىستىرعاندا 0,9 پايىزعا تومەندەگەن. ونىڭ الدىنداعى توقساندا بۇل ەلدىڭ ءىجو-ءسى 0,2 پايىز ازايعان بولاتىن. ساراپشىلار ەكونوميكانىڭ جىلدىق تومەندەۋى 2,7 پايىزدى قۇرايدى دەپ بولجاعان. 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسىنداعى احۋال بۇل بولجامدى راستادى. يتاليانىڭ ءىV توقسانداعى ءىجو كولەمى 344,151 ملرد. ەۋرونى قۇرادى. Fitch اگەنتتىگىنىڭ بولجامى بويىنشا يتاليا بۇل تەرەڭ داعدارىستان 2013 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىندا عانا ەسىن جيناي باستايدى.
پورتۋگاليا قيىندىق قۇرساۋىندا
وتكەن جىلدىڭ سوڭعى توقسانىندا پورتۋگاليا ەكونوميكاسى تاعى دا كەرى كەتتى. باسقاشا ايتقاندا, ەلدىڭ ءىجو-ءسى سوڭعى توعىز توقسان بويى قۇلدىراپ كەلەدى. بۇل قۇلدىراۋدىڭ سەبەبى تۇتىنۋ سۇرانىمىنىڭ تومەندەۋى مەن ەكسپورت جاعدايىنىڭ السىرەۋىنە بايلانىستى بولىپ وتىر. ءىجو-ءنىڭ جىلدىق جانە توقساندىق تومەندەۋى 2009 جىلدىڭ ءى توقسانىنداعى ەڭ تومەنگى قۇلدىراۋ شەگىنە تەڭ بولىپ وتىر. ۇلتتىق ستاتيستيكا ينستيتۋتىنىڭ دەرەگى بويىنشا, ءىجو-ءنىڭ توقساندىق تومەندەۋ دەڭگەيى 1,8 پايىزدى قۇراعان كورىنەدى.
جىلدىق ەسەپ بويىنشا ءىV توقساندا ەل ەكونوميكاسىنىڭ دەڭگەيى 3,8 پايىز تومەندەگەن. پرەمەر-مينيستر پەدرو پاسسوس كوەلو ەلدەگى جۇمىسسىزدىقتىڭ وسۋىمەن بارىنشا كۇرەسىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە, ول ەۋروپالىق ساۋدا سەرىكتەستەرى تاراپىنان ەلگە دەگەن سەنىمدى قالپىنا كەلتىرۋگە دە كۇش سالۋدا. ەۋرووداق پەن حۆق تاراپىنان 78 ملرد. ەۋرو كولەمىندەگى كومەكتى الۋعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ولاردىڭ تالاپتارىن ورىنداۋعا دا بارىن سالۋدا. سولاي بولا تۇرسا دا, ەل ەكونوميكاسىنىڭ جاعدايى تۇزەلەر ەمەس. ستاتيستيكا دەرەكتەرى بويىنشا, وتكەن جىلدىڭ ءىىى توقسانىندا ەكسپورت كولەمى ءىى توقسان كورسەتكىشىمەن سالىستىرعاندا 2,1 پايىزعا قۇلدىراپ كەتكەن. يمپورت كولەمى وسى مەرزىمدە 1,4 پايىزعا ازايسا, ءۇي شارۋاشىلىعىنىڭ شىعىندارى 2,3 پايىزعا تومەندەگەن.
گرەكيا ەكونوميكاسى 5,7 پايىزعا قۇلدىرادى
گرەكيانىڭ ءىجو-ءسى جىلدىق ەسەپ بويىنشا 2012 جىلدىڭ ءىV توقسانىندا 5,7 پايىزعا تومەندەگەن. بۇل تۋرالى جاقىندا Elstat ستاتيستيكالىق قىزمەتى ءمالىم ەتتى. ال وتكەن جىلدىڭ ءىىى توقسانىندا بۇل ەلدىڭ ەكونوميكاسى 6,7 پايىزعا قۇلاعان بولاتىن. جالپى العاندا, 2012 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا گرەكيانىڭ ەكونوميكاسى 6,4 پايىزعا قىسقارعان. 2011 جىلى بۇل كورسەتكىش 7,1 پايىزعا تەڭ بولاتىن.
بۇدان بۇرىن گرەكيا بانكى 2012 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا وتكەن پارلامەنتتىك قايتا سايلاۋدان كەيىن ەكونوميكا احۋالى جاقسارادى دەگەن بولجام جاساعان بولاتىن. ولاردىڭ مالىمدەۋىنشە, 2013 جىلى گرەكيا ءىجو-ءسى تاعى دا 4,5 پايىزعا تومەندەيدى, جۇمىسسىزدىق ۇلعايادى. الايدا, كەلەسى جىلدان باستاپ ەكونوميكانىڭ قالپىنا كەلۋ ءۇردىسى باستالادى. ەۋروكوميسسيا بولجامى بويىنشا, گرەكيانىڭ ءىجو-ءسى 2013 جىلى 4,4 پايىزعا تومەندەمەك. سونداي-اق, ەۋروكوميسسيا گرەكياداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى قازىرگى 24,7 پايىزدان ەۋرووداقتاعى ەڭ رەكوردتىق كورسەتكىش – 27 پايىزعا دەيىن وسەدى. قارىز دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى وتكەن جىلى ءىجو-ءنىڭ 161,6 پايىزىنا تەڭ بولسا, بيىلعى جىلدىڭ قورىتىندىسىندا ءىجو-ءنىڭ 170,6 پايىزىن قۇراماق. ەكىنشى جاعىنان العاندا, ەۋروكوميسسيانىڭ پىكىرى بويىنشا, گرەكيا بيۋدجەت تاپشىلىعىن ءىجو-ءنىڭ 2012 جىلى 6,6 پايىزىنان 2013 جىلى 4,6 پايىزىنا دەيىن, 2014 جىلى 3,5 پايىزىنا دەيىن قىسقارتۋى مۇمكىن.
قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ قازىرگى تىنىسى
الەمدەگى سلانتس گازىنىڭ ەڭ مول قورى بولا تۇرا, قىتاي سلانتس گازىن كەڭ كولەمدە يگەرۋ جۇمىسىنا دايىن بولماي شىقتى. وعان نەگىزىنەن سلانتس گازىن يگەرۋدىڭ گەولوگيالىق كۇردەلى جاعدايى, بۇرعىلاۋ باعاسىنىڭ قىمباتتىعى جانە كوپتەگەن كومپانيالاردىڭ بۇل سالادا تاجىريبەسىنىڭ جوقتىعى سەبەپ بولىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى پەكين كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ وتىرعان گازعا دەگەن سۇرانىستى ازىرگە سىرتتان كەلەتىن گاز كولەمىمەن قاناعاتتاندىرۋعا ءماجبۇر.
Bloomberg ساراپشىلارىنىڭ پىكىرىنشە, قىتاي بەلگىلەنگەن 80 ملرد. تەكشە مەتر گازدىڭ ورنىنا 2020 جىلى تەك 18 ملرد. تەكشە مەتر گاز وندىرۋگە قول جەتكىزەدى. Breitling OilandGas كومپانياسىنىڭ باسشىسى كريس فولكنەر «ۇكىمەت بەلگىلەگەن ماقساتتى جوسپارلاردى ورىنداۋ مۇمكىن ەمەس, تەك مەملەكەت تاراپىنان بۇل سالاعا ۇلكەن كولەمدەگى ينۆەستيتسيا سالىپ, ەنەرگيا كوزدەرى باعاسىنا دەگەن مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جويعان كەزدە عانا بۇل جوسپاردى ورىنداۋ مۇمكىن», دەپ اتاپ كورسەتەدى.
قازىر قحر سلانتس گازىنىڭ قورى بويىنشا الەمدە الدىڭعى ورىندى يەلەنەدى. اقش-تىڭ ەنەرگەتيكالىق اقپارات قىزمەتىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا قىتايدا 36,1 ترلن. تەكشە مەتر گاز قورى بولسا, اقش-تا بۇل كورسەتكىش 24,2 ترلن. تەكشە مەترگە تەڭ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قحر-عا بۇل سالانى بارىنشا دامىتۋعا بۇرعىلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ كۇردەلى گەولوگيالىق قيىندىقتارى كەدەرگى بولىپ وتىر. قىتايداعى كەن ورىندارىندا گاز قورى اقش-تاعى جاعدايمەن سالىستىرعاندا وتە تەرەڭدە ورنالاسقان. Sinopec ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى فۋ چەنيۋيانىڭ ايتۋىنشا, قىتايلىق كومپانيالار گازعا جەتۋ ءۇشىن 4-6 شاقىرىم تەرەڭدىككە دەيىن بۇرعىلاۋ جۇرگىزەتىن بولسا, امەريكالىقتار 3 شاقىرىم تەرەڭدىكتەگى ناتيجەگە قول جەتكىزەدى. كەن ورىندارىنىڭ وسىنداي گەولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرى قىتايلىقتاردى بۇرعىلاۋ جۇمىستارى كەزىندە جەر قاباتتارىنا اقش-پەن سالىستىرعاندا 30 پايىز كوپ سۋ قۇيۋعا ءماجبۇر ەتەدى. قحر-دىڭ كوپتەگەن ايماقتارىندا سۋ قورى تاپشى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان سۋ تاسىمالداۋ قوسىمشا شىعىن اكەلەدى. ءسويتىپ, قحر-دا سلانتس گازىن يگەرۋ ءۇشىن ءبىر بۇرعىلاۋ ۇڭعىماسىن ورناتۋ 5-12 ملن. دوللار تۇراتىن بولسا, اقش-تا ول 2,7-3,7 ملن. دوللار مولشەرىندە بولىپ وتىر.
قىتايدا بولات قورىتۋ سالاسى جوعارى دەڭگەيدە دامىپ وتىر. الايدا, سوڭعى جىلدارى قىتاي رىنوگىندا بۇل سالانىڭ ونىمدەرى شەكتەن تىس ارتىپ كەتكەن. قازىر ەلدەگى رىنوكتا سۇرانىستىڭ ازايۋىنا بايلانىستى كوپتەگەن بولات قورىتۋ زاۋىتتارىنىڭ جابىلۋ قاۋپى تۋىنداپ تۇر. «قىتاي رىنوگى ونىمدەرگە تولىپ تۇر, ونى ۇكىمەت تە, ءبىز دە بىلەمىز. بۇل پروبلەمانى شەشۋدىڭ ءبىر-اق جولى بار. ول – ەڭ مىقتىلارعا عانا جول اشىلادى», دەيدى بولات قورىتۋ كومپانيالارى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى چجان ۋتسزۋن. رەسمي دەرەكتەر بويىنشا, قىتايدىڭ بولات قورىتۋ سالاسىنىڭ الەۋەتى جىلىنا 900 ملن. توننانى قۇرايدى. 2012 جىلى ەلدە 716 ملن. توننا بولات وندىرىلگەن. قحر-داعى بولات قورىتۋ كومپانيالارىنىڭ جالپى تابىسى وتكەن جىلى 98 پايىزعا تومەندەگەن. سونىڭ سالدارىنان بىرقاتار ءوندىرىس ورىندارى شىعىنعا باتقان. وسىعان بايلانىستى قىتاي ۇكىمەتى 2015 جىلعا تامان ەلدەگى ەڭ ءىرى ون ءوندىرىس ورنىندا بولات ءوندىرۋ قۋاتىنىڭ 60 پايىز دەڭگەيىن عانا پايدالانباق.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».
