ارتاراپتاندىرىلعان ەكونوميكانىڭ دامۋى جىلدان-جىلعا بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى fashion-يندۋسترياسىنىڭ ورنى ايرىقشا. سوڭعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قازاقستاندا 984 جەڭىل ونەركاسىپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ باسىم بولىگى وڭتۇستىك وڭىرلەردە ورنالاسقان تىگىن وندىرىستەرى مەن تەرى تسەحتارى. ال كەيىنگى بەس جىلدا قازاقستاندىق ديزاينەرلەردىڭ سانى 3,5 ەسەگە ارتقان. الايدا ءسان, ديزاين سىندى كرەاتيۆتى ونەركاسىپ سالالارىنا شىنداپ كىرىسكەندەر از. العاشقى ۇلتتىق «Saukele» برەندىنىڭ نەگىزىن سالۋشى ساۋلە ءساميديننىڭ ايتۋىنشا, ەڭ اۋەلى ديزاينەرلەر ءۇشىن كاسىبي الاڭ بولۋى شارت. ونسىز fashion-يندۋستريانىڭ ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى رەتىندە مويىندالۋى جاقىن كۇندەردىڭ شارۋاسى ەمەس.
– ەكى جىلدان بەرى ۇلتتىق برەند «Saukele» جوباسىن قولعا العالى بەرى كوپتەگەن ماسەلە الدىمنان شىقتى. نارىق اياسىنىڭ سوعۇرلىم شەكتەۋلى بولۋى اياقتان شالاتىن بىردەن-ءبىر ماسەلە. ەكىنشى, تاجىريبە كورسەتكەندەي مەملەكەتتىڭ كەشەندى قولداۋىنسىز وتاندىق ونىمدەردى ەكسپورتقا شىعارۋدىڭ جەكەلەگەن قيىندىقتارى ەڭسەرىلمەي كەلەدى. تەك سوڭعى جىلدارى عانا «Made in KZ» يدەولوگياسى جۇمىس ىستەي باستادى. قۇرالاي نۇرقادىلوۆا, ايگۇل قاسىموۆا سىندى 20 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان تالانتتى ديزاينەرلەر بار, بىراق ءوسۋ جوق. ولار قارجىلاي جاعىنان اناۋ ايتقانداي پايدا كوردى دەپ ايتا المايمىن, – دەيدى ول.
بۇل رەتتە Fashion Night Astana سىندى كوپتەگەن ءىرى ءسان جيىنىن ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن ايمان ءالزاقوۆا جوعارى كəسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى تالاپتارىن قايتا قاراستىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى. ياعني, ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ماماندىقتى يگەرىپ قانا شىعۋ ءتيىمسىز. الەمدىك كەڭىستىككە ەنە وتىرىپ, باسەكەگە قابىلەتتى تۇلعا دايىنداۋ ماقساتىندا ناقتى نəتيجەگە باعدارلانعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ۇسىنۋ وزەكتى مəسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.
– لوندون, پاريج ءسان ينستيتۋتتارىندا ديزاينەرلەرگە جەكە كوللەكتسيانى قالاي قۇرۋدى وقىتسا, ريتەيلەرگە جەكەلەگەن تاۋاردىڭ ساتۋ مەحانيزمىن ۇيرەتەدى. بۇگىنگى كۇنى ساتۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ءبىلىمدى قاجەت ەتەدى. مەنىڭ ويىمشا, بارلىق ماسەلەنىڭ ءتۇبىرى ساپالى ءبىلىمنىڭ جوقتىعىنان تۋىنداپ وتىر. ديزاينەرلەر سانى ارتتى دەيمىز, ال ولاردىڭ كاسىبي ءبىلىمى قاي دەڭگەيدە؟! جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ وقۋ جوسپارلارى كەڭەستىك جۇيەنىڭ باعىتىمەن ەمەس, زاماناۋي مەكتەپتەر نەگىزىندە قۇرىلسا, بالكىم, بىردەڭەنى وزگەرتە العان بولار ما ەدىك, – دەيدى ايمان الزاقوۆا. ءوز كەزەگىندە اتالعان پىكىرمەن كەلىسەتىندىگىن جەتكىزگەن Kazakhstan Fashion Week برەندىنىڭ نەگىزىن سالۋشى, بەلگىلى ساراپشى سايات دوسىباەۆ سالالىق ينتەرپرەتاتسيا مەن تاۋاردى پوزيتسيالاۋ ادىستەرىنە توقتالىپ ءوتتى. ساراپشىنىڭ سوزىنەن اڭعارعانىمىز, نارىق سىيىمدىلىعىنا اسەر ەتەتىن جەكەلەگەن ەرەكشە فاكتورلارعا ءمان بەرىلۋى ءتيىس.
– تاياۋدا وزبەكستاننىڭ بۇحارا قالاسىندا «Ipak va ziravorlar» (جىبەك جانە دامدەۋىشتەر) فەستيۆالى ءوتتى. تۇراقتى مەرەكەگە اينالعان باسقوسۋدا شەتەلدىك قوناقتار تولىپ ءجۇر. ولاردىڭ تۇرمىستىق داستۇرلەرى مەن ءسان ۇلگىسى ءتۋريزمنىڭ قاينار كوزىنە اينالدى. وزبەكتىڭ تاقياسىن كيىپ, ۇستىڭە جەڭىل حالاتىن ىلە سال – ەرەكشە ءساندى كورىنەدى. ال قازاقستاندىقتار ويلاپ تاپقان شاپاندار كيۋدەن گورى ساحنالىق جابدىققا كوبىرەك ۇقسايدى, – دەيدى سايات دوسىباەۆ.
ال ەكسپورتقا شىعۋدىڭ قيىندىقتارى تۋرالى ءسوز ەتكەن وزگە ساراپشىلار ءسان يندۋسترياسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋ, كاسىبي قوعامداستىققا قاراعاندا ديزاينەرلەردىڭ مۇددەلەرىن جوعارى دەڭگەيدە قولداۋ قاجەتتىگى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ەكسپورتتىق ساتىلىمدى ارتتىرۋ ءۇشىن ساتىپ الۋشىنىڭ قالاۋىنا سايكەس ءونىم ۇسىنا الۋ, سونداي-اق ساۋدا اگەنتتىكتەرىنە دۇرىس تانىستىرا ءبىلۋ ۇلكەن ءرول اتقارادى. «ديزاين سالاسى بىزدە اۋەستىك يا قولونەر دەڭگەيىندە قابىلدانادى. شاعىن كومپانيالار تەك شىعارماشىلىق باعىتتا ەمەس, بيزنەس رەتىندە دامۋى كەرەك. كاسىبي مەنەدجمەنت, ماقساتتى كوماندا قۇرۋ, ماركەتينگ جانە HR سىندى ءالسىز تۇستار رەتتەلۋى ءتيىس», دەيدى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى «شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلاندىرۋ جانە دامىتۋ توبى» وكىلى تاتيانا شپۋلينگ. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, تاۋار نەمەسە جابدىقتار يمپورتىنا نولدىك مولشەرلەمەلەر ەركىن ەكونوميكالىق ايماق شەڭبەرىندەگى ءىرى كاسىپورىندارعا عانا بەلگىلەنگەن. جەرگىلىكتى نارىققا بەيىمدەلۋىنە قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنا دا ارنايى جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلۋ قاجەت.
