الەم • 12 ماۋسىم، 2019

Fashion-يندۋستريا نارىعى قالاي دامۋدا؟

193 رەتكورسەتىلدى

بۇگىندە كيىم-كەشەك نارىعىن قىتاي، تۇركيا جانە رەسەي ەلدەرى تولتىرىپ وتىر. قالا بەردى قىرعىز رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستاننىڭ كويلەك-كونشەگى دە ءۇستى-باسىمىزدى بۇتىندەپ وتىرعانى تاعى راس. وسى ورايدا «ForteBank» الاڭىندا وتاندىق ءسان الەمىنىڭ جەتەكشى ساراپشىلارى قازاقستاننىڭ ءسان سالاسىنداعى ترەندتەرى مەن مۇمكىندىكتەرىن، كەنجەلەپ تۇرعان كەي ماسەلەلەرىن تالقىلادى. جەرگىلىكتى ديزاينەرلەر بيزنەس-ۇردىستەردى زەرتتەۋگە كوبىرەك دەن قويىلۋى كەرەكتىگىن ايتادى.

ارتاراپتاندىرىلعان ەكونومي­كا­نىڭ دامۋى جىلدان-جىلعا بەلسەندى دامىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنداعى fashi­on-يندۋسترياسىنىڭ ورنى ايرىقشا. سوڭعى دەرەكتەرگە سۇيەن­سەك، قازاقستاندا 984 جەڭىل ونەركاسىپ جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ باسىم بولىگى وڭتۇستىك وڭىرلەردە ورنالاسقان تىگىن وندىرىستەرى مەن تەرى سەحتارى. ال كەيىنگى بەس جىلدا قازاقستاندىق ديزاينەرلەردىڭ سانى 3،5 ەسەگە ارتقان. الايدا ءسان، ديزاين سىندى كرەاتيۆتى ونەركاسىپ سالالارىنا شىنداپ كىرىسكەندەر از. العاشقى ۇلتتىق «Saukele» برەندىنىڭ نەگىزىن سالۋشى ساۋلە ءساميديننىڭ ايتۋىنشا، ەڭ اۋەلى ديزاينەرلەر ۇشىن كاسىبي الاڭ بولۋى شارت. ونسىز fashion-يندۋس­تريانىڭ ەكونوميكانىڭ ماڭىز­دى قۇرامداس بولىگى رەتىندە مويىندالۋى جاقىن كۇندەردىڭ شارۋاسى ەمەس.

– ەكى جىلدان بەرى ۇلتتىق برەند «Saukele» جوباسىن قولعا العالى بەرى كوپتەگەن ماسەلە الدىمنان شىقتى. نارىق اياسىنىڭ سوعۇرلىم شەكتەۋلى بولۋى اياقتان شالاتىن بىردەن-بىر ماسەلە. ەكىنشى، تاجىريبە كورسەتكەندەي مەملەكەتتىڭ كەشەندى قولداۋىنسىز وتاندىق ونىمدەردى ەكسپورتقا شىعارۋدىڭ جەكەلەگەن قيىندىقتارى ەڭسەرىلمەي كەلەدى. تەك سوڭعى جىلدارى عانا «Made in KZ» يدەولوگياسى جۇمىس ىستەي باس­تا­دى. قۇرالاي نۇرقادىلوۆا، ايگۇل قاسىموۆا سىندى 20 جىلدان بەرى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان تالانتتى ديزاينەرلەر بار، ءبىراق ءوسۋ جوق. ولار قارجىلاي جاعىنان اناۋ ايتقانداي پايدا كوردى دەپ ايتا المايمىن، – دەيدى ول.

بۇل رەتتە Fashion Night Astana سىندى كوپتەگەن ءىرى ءسان جيىنىن ۇيىمداستىرىپ جۇرگەن ايمان ءالزا­قو­ۆا جوعارى كəسىبي ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن جاڭعىرتۋدىڭ نەگىزگى تالاپتارىن قايتا قاراستىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتادى. ياعني، ءداستۇرلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ماماندىقتى يگەرىپ قانا شىعۋ ءتيىمسىز. الەمدىك كەڭىستىككە ەنە وتىرىپ، باسەكەگە قابىلەتتى تۇل­عا دايىنداۋ ماقساتىندا ناقتى نəتي­جە­گە باعدارلانعان ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن ۇسىنۋ وزەكتى مəسەلەلەردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرمەك.

– لوندون، پاريج ءسان ينستيتۋتتارىندا ديزاينەرلەرگە جەكە كوللەكسيا­نى قالاي قۇرۋدى وقىتسا، ريتەيلەرگە جەكەلەگەن تاۋاردىڭ ساتۋ مەحانيزمىن ۇيرەتەدى. بۇگىنگى كۇنى ساتۋدىڭ ءوزى ۇلكەن ءبىلىمدى قاجەت ەتەدى. مەنىڭ ويىمشا، بارلىق ماسەلەنىڭ ءتۇبىرى ساپالى ءبىلىمنىڭ جوقتىعىنان تۋىنداپ وتىر. ديزاينەرلەر سانى ارتتى دەيمىز، ال ولاردىڭ كاسىبي ءبىلىمى قاي دەڭگەيدە؟! جوعارى ءبىلىم بەرۋدىڭ وقۋ جوسپارلارى كەڭەستىك جۇيەنىڭ باعىتىمەن ەمەس، زاماناۋي مەكتەپتەر نەگىزىندە قۇرىلسا، بالكىم، بىردەڭەنى وزگەرتە العان بولار ما ەدىك، – دەيدى ايمان ءالزاقوۆا. ءوز كەزەگىندە اتال­عان پىكىرمەن كەلىسەتىندىگىن جەت­­كىز­­گەن Kazakhstan Fashion Week برەن­دىنىڭ نەگىزىن سالۋشى، بەلگىلى ساراپشى سايات دوسىباەۆ سالالىق ينتەرپرەتاسيا مەن تاۋاردى پوزيسيالاۋ ادىستەرىنە توقتالىپ ءوتتى. ساراپشىنىڭ سوزىنەن اڭعارعانىمىز، نارىق سىيىمدىلىعىنا اسەر ەتەتىن جەكەلەگەن ەرەكشە فاكتورلارعا ءمان بەرىلۋى ءتيىس.

– تاياۋدا وزبەكستاننىڭ بۇحارا قالاسىندا «Ipak va ziravorlar» (جىبەك جانە دامدەۋىشتەر) فەستيۆالى ءوتتى. تۇراقتى مەرەكەگە اينالعان باسقوسۋدا شەتەلدىك قوناقتار تولىپ ءجۇر. ولاردىڭ تۇرمىستىق داستۇرلەرى مەن ءسان ۇلگىسى ءتۋريزمنىڭ قاينار كوزىنە اينالدى. وزبەكتىڭ تاقياسىن كيىپ، ۇستىڭە جەڭىل حالاتىن ىلە سال – ەرەكشە ءساندى كورىنەدى. ال قازاقستاندىقتار ويلاپ تاپقان شاپاندار كيۋدەن گورى ساحنالىق جابدىققا كوبىرەك ۇقسايدى، – دەيدى سايات دوسىباەۆ.

ال ەكسپورتقا شىعۋدىڭ قيىن­دىق­تارى تۋرالى ءسوز ەتكەن وزگە ءساراپشىلار سان يندۋسترياسىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋ، كاسىبي قوعامداستىققا قاراعاندا ديزاينەرلەردىڭ مۇددەلەرىن جوعارى دەڭگەيدە قولداۋ قاجەتتىگى تۋرالى اڭگىمەلەدى. ەكسپورتتىق ساتىلىمدى ارتتىرۋ ءۇشىن ساتىپ الۋشىنىڭ قالاۋىنا سايكەس ءونىم ۇسىنا الۋ، سون­داي-اق ساۋدا اگەنتتىكتەرىنە دۇ­رىس تانىستىرا ءبىلۋ ۇلكەن ءرول اتقا­را­دى. «ديزاين سالاسى بىزدە اۋەستىك يا قولونەر دەڭگەيىندە قابىل­دا­نادى. شاعىن كومپانيالار تەك شىعارماشىلىق باعىتتا ەمەس، بيزنەس رەتىندە دامۋى كەرەك. كاسىبي مەنەدجمەنت، ماقساتتى كوماندا قۇرۋ، ماركەتينگ جانە HR سىندى ءالسىز تۇستار رەتتەلۋى تيىس»، دەيدى ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى «شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قارجىلاندىرۋ جانە دامىتۋ توبى» وكىلى تاتيانا شپۋلينگ. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، تاۋار نەمەسە جابدىقتار يمپورتىنا نولدىك مولشەرلەمەلەر ەركىن ەكونوميكالىق ايماق شەڭبەرىندەگى ءىرى كاسىپورىندارعا عانا بەلگىلەنگەن. جەرگىلىكتى نارىققا بەيىمدەلۋىنە قولايلى ورتا قالىپتاستىرۋ ءۇشىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىنا دا ارنايى جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلۋ قاجەت.

 ؛

باننەر
سوڭعى جاڭالىقتار

سەكتوردى ساقاداي ساي قىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 11:31

سانى مەن ساپاسى ساي

ايماقتار • بۇگىن، 09:33

اجەنىڭ ارقاسى

قوعام • بۇگىن، 08:39

ۇلاعاتتى ءومىر يەسى

ايماقتار • بۇگىن، 08:37

بىرىنشى راۋندتا-اق سۇلاتىپ سالدى

كاسىپقوي بوكس • بۇگىن، 08:36

ساڭلاقتار اتوي سالادى

قازاقستان • بۇگىن، 08:33

ادىلىم-اي، ادەكەم-اۋ!..

رۋحانيات • بۇگىن، 08:12

ادىلدىكتىڭ ءادىلى ەدى...

رۋحانيات • بۇگىن، 08:10

سوڭىندا جاقسى ءىزى سايراپ جاتىر

رۋحانيات • بۇگىن، 08:08

باقۇل بول، باۋىرىم!

رۋحانيات • بۇگىن، 08:07

سۇيەگى اسىل ادام ەدى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:05

ۇقساس جاڭالىقتار