– جازۋ-سىزۋعا كىشكەنتاي كەزىمنەن قۇمارتتىم. ول كەزدە اۋىل ادامدارى گازەت-جۋرنالعا كوپ جازىلاتىن. اۋداندىق, وبلىستىق, الماتىدان شىعاتىن ادەبي جۋرنالدار. جوعارى سىنىپتاردا وقىپ جۇرگەنىمدە ءبىر جولىن قالدىرماي وقىدىم دەسەم, وتىرىگى جوق, – دەيدى مۇسا قاجى, – ءوزىم دە جۋرناليست بولعىم كەلدى. سول ارمان العا جەتەلەپ الماتىعا اكەلدى. ول تۇستا جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى بىرەۋ-اق. كونكۋرس كۇشتى. ءايتەۋىر بۇرىن اۋداندىق گازەتتە جاريالانعان شاعىن حابار, ءبىردى-ەكىلى ماقالالارىم سەپ بولدى عوي دەيمىن, جولىم وڭىنان وڭعارىلدى.
ءوزىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەيىنگى ءومىرى اۋداندىق گازەتتە وتسە كەرەك. تاقىرىپ تاڭداماعان. قۇرىعىن سۇيرەتكەن جىلقىشى, اقتىلى قوي باققان شوپان, اقىق ءدان ايالاعان ديقان. ايتەۋىر زاماننىڭ تالابىنا ساي جالپاق جۇرتتى جاقسى ىستەرگە باۋلۋ قاجەت بولعان. ەل ءىشىن ءسۇزىپ ءجۇرىپ كوپكە ونەگە, جاقسىلىعى جۇعىستى بولاتىن ءماندى مىسال ىزدەگەن.
– ول كەزدە اۋداندىق گازەت ەكى تىلدە شىعاتىن. قازاق رەداكتسياسىندا ءتورت جۋرناليست, ورىس رەداكتسياسىندا التى جۋرناليست جۇمىس ىستەدى. جوعارى وقۋ ورنىن بىتىرگەن مامان تاپشى. ەڭ قيىنى, باسپاحانا. باسپاحاناداعى قورعاسىننىڭ شاڭىن كوكىرەگىمىز تولعانشا جۇتتىق قوي, – دەيدى قارت جۋرناليست, – وبلىستىق گازەتپەن بايلانىسىمىزدى ۇزگەن جوقپىز. وندا جۋرناليست-جازۋشى جانايدار مۋسين, وكتيابر بۇقارباەۆ, ءوزىمنىڭ جەرلەسىم رۇستەم بەرماعامبەتوۆ ءتارىزدى قالامىنىڭ جەلى بار جىگىتتەر جۇمىس ىستەدى. جازعاندارى كوپتىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن. ءبىز دە وبلىستىق گازەتكە اۋدانداعى جاقسىلىقتى, ەل قۇلاعىن ەلەڭ ەتكىزەتىن سۇبەلى دۇنيەلەردى جەدەل جازىپ جىبەرۋگە تىرىستىق. ال «سوتسياليستىك قازاقستان» گازەتى شالعايداعى جۋرناليستەردىڭ ساۋاتىن ارتتىراتىن, باعىت بەرەتىن باسىلىم ەدى. كەڭەس زامانىندا ول گازەتتە ساياسي ماسەلەلەر كوپ جازىلدى. تالاپقا وراي شارۋاشىلىق, ەكونوميكا تاقىرىپتارىنا دا كەڭىنەن ورىن بەرىلەتىن. زامان العا وزعان سايىن, ونىڭ ۇستىنە تاۋەلسىزدىك العاسىن باس باسىلىم مازمۇندىق تۇرعىدان كۇرت وزگەرىپ, ءسوزى سارالانا سالماقتانىپ, تۇرلەنىپ شىعا كەلدى. قازىرگى كۇنى «ەگەمەندى» قولىڭا الساڭ, التايدان اتىراۋعا دەيىنگى كەڭ كوسىلگەن دالانى كەزىپ جۇرگەندەي ادەمى اسەرگە بولەنەسىڭ. تاماشا تابيعاتىن كوزىڭمەن كورىپ, دالانىڭ تىنىسىن اڭدايسىڭ. جاسامپاز زاماننىڭ جارقىن بەينەسىن ءوز قولىمەن كوركەيتىپ جاتقانداردىڭ جانكەشتى ەڭبەگىن كوز الدىڭا كەلتىرەسىڭ. الاش بالاسىن عانا ەمەس, ءتۇپ-تامىرىمىز بولىپ سانالاتىن تۇركى دۇنيەسىن تۇتاس بىرلىككە شاقىرىپ وتىر. ماعان اسىرەسە, «تۇركى تىلدەس, ءتۇگەل بول!» دەگەن ايداردىڭ ارعى استارى قاتتى ۇنايدى. بۇرىن شىنىن ايتۋ كەرەك باس باسىلىمدا سىن ماتەريالدار از بولاتىن. قازىر كوبەيدى. بۇل جاقسى نيەتتەن تۋىنداپ وتىرعان دۇنيە. ويتكەنى اتام قازاق «سىن تۇزەلمەي, ءمىن تۇزەلمەيدى» دەگەن ەمەس پە. ايتالىق, «كوكەيكەستى», «ساراپتاما», «تولعاندىرار تاقىرىپ» ايدارىمەن جازىلاتىن قالامى جۇيرىك جۋرناليستەردىڭ قاداپ ايتقان ماسەلەلەرى قانداي. بارلىعى ەل بولۋ جايى. ەرتەرەكتە بىزگە كەمشىلىكتى از ايتتىراتىن, كەيبىر تاقىرىپتاردا جۇمعان اۋزىمىزدى اشا الماس ەدىك. ماسەلەن, توز-توزى شىققان ءتىلىمىزدى تولعاپ جازار زامان بولدى ما؟ اۋداندىق گازەتتىڭ اۋ-جايى بەلگىلى عوي. ءجۇز قويدان ءجۇز قوزى العان شوپان مىقتى, كۇنى-ءتۇنى جۇمىس ىستەيتىن, دەمالمايتىن, ەل جايىن ويلامايتىن روبوت سياقتى مەحانيزاتور. ءبىزدىڭ كەيىپكەرلەرىمىز وسى ەدى. ال بۇگىن قاراڭىز, كوكىرەك كوزى اشىق, ەل دەگەندە ەت جۇرەگى لۇپىلدەپ تۇراتىن قايراتكەرلەر. باس باسىلىمدى وقىعان سايىن قۇمارتا تۇسەمىن. جاس توقسانعا جاقىنداعاندا كوزدىڭ نۇرى, قولدىڭ قايراتى كەمىپ, جازۋدان قالدىق.
قايراتى بار كەزدە قاۋزاعان ەكەن. گازەت ماتەريالدارى ءوز الدىنا, ەكى جيناق دايىنداپتى. تەك شىعارۋعا قاراجات تابىلماعان. وكىنىشكە قاراي ول جيناقتارىن الدەبىر وقىس وقيعانىڭ كەزىندە ءورت شالعان. قايتا تىرىلتۋگە ىنتا بولعانىمەن, دەنساۋلىعى جىبەرمەيدى.
جۋرناليستىك جۇمىسى جايلى بەيتاراپ اڭگىمە ءوربىتىپ وتىرىپ, مۇسا قاجى مەن ناعيما اجەيدىڭ 64 جىل وتاسقانىن, جارىق دۇنيەگە ون پەرزەنت اكەلگەندىگىن ەستىپ, ءبىر قۋاندىق. بالالارىنىڭ ءبارى ەرجەتىپ وتاۋ قۇرعان, ءورىسى مەن تۋىسىن كوبەيتكەن.
– جەڭگەي, التىن القاڭىزدى تاعىڭىزشى, سۋرەتكە ءتۇسىرىپ الايىق, – دەپ ءوتىنىش ايتتىق.
ۇزاق ىزدەدى. الدەبىر ءتۇيىنشەكتەردى اقتاردى. كومەككە كەلىنىن شاقىردى. الدەن ۋاقىتتا تابىلدى-اۋ.
– وسىنى العالى ءبىر تاقپاپ ەدىم, – دەپ شىنىن ايتتى.
ماقتانۋدى بىلمەيتىن, ءمىندەتسۋدەن ادا قايران قازاقتىڭ كەڭدىگى-اي!
ءبىزدىڭ ارەكەتىمىزگە قاراپ, ميىعىنان ك ۇلىپ وتىرعان قاجى اتا تىرلىگىمىزدى تەرىس دەي قويعان جوق. ءوزى دە ۇزاق جىل جۋرناليست بولعان ادام عوي. تەك قايىر حوش ايتىسقان ساتتە ەل گازەتى – «ەگەمەنگە» جالعىز اۋىز سوزبەن باعا بەردى.
– «ەگەمەن» – قازىنا, رۋحاني بايلىق! ەل «ەگەمەنمەن» ەسەيىپ كەلە جاتىر! – دەدى قاجى اتام.
ايتا جۇرەر اتالى ءسوز.
