قوعام • 05 ماۋسىم, 2019

اۋىز سۋمەن قامتۋ ىسىندە ناتيجە كەرەك

1351 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كەشە پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلدى مەكەندەردى سۋمەن قامتۋ جانە سۋ بۇرۋ ماسەلەلەرى قارالدى.

اۋىز سۋمەن قامتۋ ىسىندە ناتيجە كەرەك
68 ەلدى مەكەندە سۋمەن جابدىقتاۋ جۇيەسى جاقسارادى

ۇكىمەت وتىرىسىندا ين­دۋس­تريا جانە ينفراقۇرى­لىم­دىق دامۋ ءمينيسترى رومان سكليار, اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆ حالىقتى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە باياندادى. سونداي-اق الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى امان­دىق باتالوۆ, قىزىلوردا وبلى­سىنىڭ اكىمى قىرىمبەك كوشەرباەۆ, جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ جانە قاراعاندى وب­لىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆتىڭ باياندامالارى تىڭدالدى.

يندۋستريا جانە ينفراقۇرى­لىمدىق دامۋ ءمينيسترى ر.سكليار­دىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكا دەڭ­گەيىندەگى 18,4 ملن ادامنىڭ 90,2%-ى نەمەسە 16,5 ملن ادام ورتالىقتاندىرىلعان سۋمەن جاب­دىقتالعان. قالالارداعى تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن بيىل وسى كورسەتكىشتى 97%-عا دەيىن, ال 2023 جىلى 100%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان.

اۋىلداردا ورتالىقتاندى­رىل­عان سۋمەن 6,5 ملن ادام نەمەسە 84%-دان استامى قامتىلعان. بۇل رەتتە باسقا اۋىل­دار اۋىز سۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى سۋ كوز­دەرىن پايدالانادى. يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مي­­نيستر­­لىگى بيىلعى كورسەتكىشتى 88%-عا دەيىن جەتكىزۋدى جانە 2023 جى­لى حا­لىق­تىڭ 100%-ىن ءتيىستى ينفرا­قۇرى­لىم­­مەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.

− حالقىنىڭ سانى 200 ادام­نان از شاعىن اۋىلداردى ساني­تارلىق نورمالارعا سايكەس كەلە­تىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا سۋدى تازارتاتىن كە­شەن­دى بلوك-مودۋلدەر ورناتۋ جوس­­پارلانعان, بۇل 1 333 اۋىلدى سۋمەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ال تۇرعىندارى 200 ادامنان كوپ 1 274 اۋىل ورتالىقتاندىرىل­عان سۋمەن قامتىلاتىن بولادى. وسىلايشا 2 607 اۋىلدا تۇرا­تىن 1,2 ملن ادام سانيتارلىق نور­مالارعا ساي كەلەتىن سۋمەن قامتۋ قىزمەتىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى, – دەدى ر.سكليار. 

اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيسترى س.وماروۆ ءوز كەزەگىندە ءوڭىر­لەر­دى دامىتۋدىڭ 2020 جىل­عا دەيىنگى مەم­لەكەتتىك باعدار­لا­ماسى شەڭ­بەرىن­دە توپتىق سۋ قۇبىرلارىن پايدالانۋ, سالۋ جانە رەكونسترۋكتسيالاۋ «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەم­­لە­كەتتىك كا­سىپ­ورنىنا جۇك­تەل­گەنىن باياندادى, بۇل كاسىپ­ورىن تەڭگەرىمىندە ۇزىن­دىعى 12 مىڭ شاقىرىمنان اسا­تىن 33 توپتىق سۋ قۇبىرى بار.
– 2011-2018 جىلدارى 1 035 ش­­ا­قىرىم جەلى سالىنىپ, 1 441 شاقى­رىم جەلى رەكونسترۋكتسيا­لاندى, بۇل 49 وبەكتىنى پايدالانۋعا بەرۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونىڭ ناتيجەسىندە حا­لىق سانى 553 مىڭ ادامدى قۇ­راي­تىن 268 اۋىلدىق ەلدى مە­كەن­­دە سۋمەن جابدىقتاۋ جاع­دايى جاقسارتىلدى. جال­پى توپ­­تىق سۋ قۇبىرلارىنداعى جەلى­­لەردىڭ توزۋ دەڭگەيى 75%-دان 56%-عا دەيىن قىسقاردى, – دەدى س.وماروۆ. بەلگىلى بولعانداي قا­زىرگى ۋاقىتتا 2 281 شاقىرىم جەلى­ن­ى رەكونسترۋكتسيالاۋ قاجەت. 

بۇدان وزگە, تاپسىرىس بەرۋ­شىنىڭ بارلىق توپتىق سۋ قۇبىر­لارىن جانە ولارمەن جالعاس­قان اۋىلدارداعى كەنت ىشىندەگى جەلى­لەردى سالۋ مەن رەكونسترۋكتسيالاۋ فۋنكتسياسى بىرىڭعاي وپە­راتور­عا بەكىتىپ بەرىلمەك. سو­نىڭ ءناتي­جەسىن­دە سۋدى جەتكىزۋ ونى توپتىق سۋ قۇبىرلارىنان سۋبسي­ديالانعان تاريفپەن ساتىپ الىپ, حالىققا ۇستەمە قۇنمەن ساتاتىن دەلدالداردى بولدىرماي, سۋمەن جابدىقتاۋ كوزىنەن باستاپ ءتۇپ­كىلىكتى تۇتىنۋشىعا دەيىن كور­سەتىلەتىن بولادى.

وڭىرلەردى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ تاپسىرىلدى

ماسەلەنى قاراۋ بارىسىندا سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ تارتۋ سەكتورىنا بەلسەندى ءتۇر­دە قا­تى­ساتىن ۇيىمداردىڭ وكىل­دەرى ءسوز سويلەدى. شىمكەنت قالا­سىن­­داعى «سۋ رەسۋرستارى – مار­كە­تينگ» جشس جەكە سۋ ارنا­سى­­نىڭ قاداعالاۋشى كەڭەسىنىڭ ءتور­اعا­سى ا.ورمان حالىقارالىق قار­جى ۇيىمدارى سالعان ينۆەس­تي­تسيالاردىڭ ناتيجەسىندە ازامات­تارعا ۇسىنىلاتىن قىزمەتتەر­دىڭ ساپاسى ارتقانىن ايتتى. 2010 جىلدان باستاپ 2 مۆت بويىنشا كۇن جانە سۋ قۋاتى ستانسالارى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى, 947 شاقىرىم سۋمەن جاب­دىقتاۋ جەلىسى جانە 67 شاقىرىم كارىز جەلىسى رەكونسترۋكتسيالان­دى. تسيفر­لى تەحنولوگيالاردى قول­دانۋ ارقىلى اۋىز سۋدى ءون­دىرۋ جانە تاسىمالداۋ تاسىلدەرى جاڭ­عىر­تىلدى. بۇگىندە تازارتۋ نى­سان­دارى اۆتوماتتى رەجىمدە باس­­قارىلادى.
جيىندا ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى وكىلدىگىنىڭ دي­رەك­تورى اگريس پرەيمانيس تكش سەكتورى اتالعان بانك جۇ­مىسى­نىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەل ءوڭىر­لەرىندە ىسكە اسىرىلىپ جاتقان سۋمەن جابدىق­تاۋ جانە سۋ تارتۋ سەكت­ورىنا 30 ملرد-تان اس­تام تەڭگە ي­نۆەس­تيتسيا­­لان­دى. ءبىر­لە­سىپ اتقارعان جۇ­­مىس­تىڭ ءناتي­جە­سىندە اۋىز سۋ ساپا­سى جاق­­سار­تىل­دى, سۋ بەرۋ كولە­مى ۇل­عاي­­تىل­دى, شىعىندار تومەندەتىلدى, جەت­­كىزىلگەن سۋدى ەسەپكە الۋ پايىزى ارتتى.

جيىندا بەلگىلى بولعانداي, الماتى جانە قىزىلوردا وبلىس­تارىندا اۋىلداردى اۋىز سۋمەن قام­تۋ ماسەلەلەرى ءالى كۇنگە وزەك­تى بو­­لىپ وتىر. ۇكىمەت باسشىسى تارا­پى­­نان جامبىل, قوستاناي جانە پاۆ­­لودار وبلىستارىنىڭ اكىم­دىك­تەرىنە اتالعان باعىتتاعى جۇمىس­تى جان­داندىرىپ, اۋىلداردى سۋمەن تۇراقتى تۇردە قام­تاماسىز ەتۋ شارالارىن كۇ­شەيتۋ تاپسىرىلدى.

− اكىمدىكتەر اتقارىپ وتىر­عان جۇمىستىڭ ناتيجەسى حالىق­تىڭ تازا اۋىز سۋعا قول­جەتىم­­دى­لى­گىن قام­تا­ما­سىز ەتۋمەن انىق­­تالدى, – دەگەن ا.مامين اۋىلدىق, توپ­تىق سۋ تا­رات­­­قىش­تاردى جاقسارتۋ ماق­­­سا­تىن­دا وسى فۋنكتسيالاردى اۋىل شارۋا­­­شى­لىعى مينيسترلىگىنە ءوت­كىزۋ ءما­­سە­لەسىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى. سو­نىمەن قاتار الداعى ءتورت جىل­­­دا قالالار مەن اۋىلداردى سۋ­­­مەن جابدىقتاۋمەن ءجۇز پايىز قام­­تا­­ماسىز ەتۋ ماقساتىندا ءوڭىر­­لىك جوس­­پارلارعا تۇزەتۋلەر ەن­گىزىپ, بارلىق سۋمەن قامتۋ نىسان­دا­رىن پايدالانۋعا بەرۋ شارالارىن قابىل­داۋدى تاپسىردى.

– قالالاردا كارىزدىك تازارتۋ نىساندارىن (كتن) سالۋ جانە جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋگە جەكەلەي كوڭىل ءبولىندى. بۇل باعىتتا كتن جوبالارىنىڭ ينۆەس­تي­تسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. كوپتەگەن حالىقارالىق قارجى ينس­تيتۋتتارى وسىعان ۇقساس جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتۋدا, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى. 

پرەمەر-مينيستر حالىق­ارا­­لىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتى­رىپ, مەم­­لەكەتتىك-جەكەشە­لىك ءارىپ­تەس­تىك ايا­­­سىندا قارجىلان­دىرۋ تەتىك­تەرىن پىسىقتاۋدى تاپسىردى.

– ەلباسىنىڭ قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ وتىرىسىندا ازاماتتار­دىڭ تۇرمىس ساپاسىن, قولايلىلى­عىن جاقسارتۋ, قالا نەمەسە اۋىل­دىق جەر ەكەنىنە قاراماستان, حا­لىق­تى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋ جانە سۋمەن جابدىقتاۋ بويىنشا العا قويعان مىندەتىن ورىنداۋ قاجەت, − دەدى ا.مامين.

سوڭعى جاڭالىقتار