جەر شارىنىڭ 70 پايىزىن سۋ الىپ جاتقانىمەن, قازىردىڭ وزىندە الەم حالقىنىڭ 70 پايىزى سۋعا ءزارۋ. 2025 جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىش 80 پايىزعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. ەلىمىزدە 39 مىڭ وزەن مەن سۋ ارناسى, 48 مىڭداي كول بولا تۇرا سۋ قورىنىڭ جەتىسپەيتىندىگى بايقالادى. وتكەن عاسىردىڭ 60-70-جىلدارى جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەردە ەلدەگى سۋ قورىنىڭ 126 مىڭ تەكشە شاقىرىم ەكەنى انىقتالسا, قازىر 100 مىڭ تەكشە شاقىرىمعا ازايعان. كونگرەستە ءسوز العان «بايتاق – بولاشاق» رەسپۋبليكالىق ەكولوگيالىق اليانسىنىڭ پرەزيدەنتى ازاماتحان امىرتاەۆ وسىلاي دەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, 2050 جىلى قازاقستاندا مۇزدىقتار ەرىپ بىتەدى دەگەن بولجام بار. «ساراپشىلار 2050 جىلدارعا قاراي عالامدىق جىلىنۋدىڭ سالدارىنان قازاقستاننىڭ اۋا تەمپەراتۋراسى 3 گرادۋسقا دەيىن ارتاتىنىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان ەلىمىزدە شولەيت جەرلەردىڭ كولەمى وڭتۇستىككە قاراي 300-400 شاقىرىمعا دەيىن ەندەپ, ەلدىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر تونەدى ەكەن. اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ كوتەرىلۋى جەم-ءشوپ قورىنىڭ 30-90 پايىزعا كەمۋىنە, قوستاناي, اقمولا جانە پاۆلودار وبلىستارىنداعى استىق شىعىمىنىڭ 25-60 پايىزعا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 70-90 پايىزعا كەمۋىنە اسەر ەتەدى», دەيدى ا.امىرتاەۆ.
ەلىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن سەگىز وزەننىڭ جەتەۋى – ترانسشەكارالىق. بۇعان بايلانىستى دا شەشىلمەگەن ماسەلەلەر كوپ. «الەمدە حالىق سانى كوبەيىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە قىتاي بىزبەن شەكارالاس شىڭجاڭ ءولكەسىندەگى حالىق سانىن 100 ميلليونعا دەيىن جەتكىزۋى كوزدەپ وتىر. ەگەر ونداعى جان سانى 100 ميلليونعا جەتەتىن بولسا بىزگە قىتايدان كەلەتىن ەرتىس پەن ىلە وزەندەرىنىڭ سۋ كولەمى ازايادى. بالقاشتى تولتىرىپ تۇرعان ىلە وزەنى. ياعني ىلەنىڭ سۋى ازايسا, ءبىز بالقاشىمىزدان ايىرىلىپ قالامىز. نەگىزى ونىڭ شەشۋ جولدارى بار. سولتۇستىك وبلىستارداعى ەرىگەن قار ارقىلى قىتايدى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ, ىلەگە تيىسپەۋگە كەلىسسوز جاساۋعا بولادى. بۇنى تەك قانا ديپلوماتيالىق تۇردە شەشۋ كەرەك», دەگەن اليانس پرەزيدەنتى جاڭا تەحنولوگيالار ارقىلى جەر استى سۋىن پايدالانۋ كەرەكتىگىن ايتتى.
سونداي-اق باسقوسۋدا ەلىمىزدەگى جەر ءۇستى جانە جەر استى سۋىنىڭ لاستانۋى جانە ونى شەشۋدىڭ جولدارى ءسوز بولدى. مىسالى, اقتوبەدەگى كوكجيدە جەر استى سۋىنىڭ لاستانۋىنا سونداعى 4 مۇناي كومپانياسىنىڭ بۇرعىلاۋ جۇمىسى سەبەپ بولىپ وتىر. ەكولوگتار كوكجيدە جەر استى سۋىنىڭ ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, اقتوبە سىندى ءۇش وبلىستى اسىرايتىن مۇمكىندىگى بارىن العا تارتىپ, ونىڭ بۇگىنگى جاعدايىنا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى.
