ساياسات • 05 ماۋسىم, 2019

سەربيا سەرگەلدەڭى

1140 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

مامىردىڭ سوڭىندا كوسوۆونىڭ سولتۇستىك ايماعىنان جىك شىقتى. سەربيامەن ىرگەسى سوگىلگەن كوسوۆونى ءبىرجولا ەركىنە قويماي ۇستاپ تۇرعان جالعىز ىلمەك – وسى سولتۇستىك. ويتكەنى بۇل – نەگىزىنەن سەربتەر قونىستانعان مەكەن. سوندىقتان كوسوۆولىقتار جەرگىلىكتى حالىققا قىسىم كورسەتۋ ارقىلى شەكاراسىن تولىق شەگەندەگىسى كەلەتىن سىڭايلى.

سەربيا سەرگەلدەڭى

كوسوۆونىڭ ارنايى قاۋىپسىز­دىك كۇشتەرى (ROSU) 28 مامىر كۇنى تاڭەرتەڭ ۇيىمداسقان قىل­مىس پەن كونترابانداعا قار­سى رەيد جۇرگىزۋ جەلەۋىمەن ءول­كەنىڭ سولتۇستىگىندەگى سەربتەر تۇراتىن اۋداندارعا باسىپ كىر­دى. شامامەن 200 جاۋىنگەردەن قۇرالعان, 73 بروندالعان كو­لىك جۇمىلدىرىلعان وپەرا­تسيا التى ساعاتقا سوزىلعان. ار­نايى جاساقتىڭ بۇل ارەكەتىنە جەرگىلىكتى تۇرعىندار نارازىلىق تانىتىپ, زۋبين-پوتوك ءجا­نە­ كوسوۆسكا-ميتروۆيتسا مۋنيتسي­پاليتەتتەرىندە بارريكادالار ورناتا باستادى. سوندىقتان كوسوۆو پوليتسەيلەرىنە كۇش قولدانۋعا تۋرا كەلىپ, جولىنا بوگەت قىلىپ قويعان جۇك كولىكتەرىن تۇگەل ىسىرىپ تاستاعان, سوڭى اتىسقا ۇلاسقان. ناتيجەسىندە 30-عا جۋىق ادام ۇستالعان. ولاردىڭ دەنى – سەربتەر, اراسىندا بىرەن-ساران الباندار دا بار. كوسوۆو استاناسى پريشتينادان ۇيىمداسقان قىلمىسقا, كوررۋپتسياعا قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن 19 قۇقىق قورعاۋ ورگانىنىڭ قىزمەتكەرى ۇستالعانى حابارلاندى. سونداي-اق كوسوۆوداعى ۋاقىتشا اكىم­شىلىك ىستەرى جونىندەگى ميسسيامەن جۇرگەن بۇۇ-نىڭ ەكى قىزمەتكەرى ۇستالعان. ونىڭ بىرەۋى – رەسەيلىك ميحايل كراسنوششەكوۆ. ول كەيىن بوساتىلدى.

سەربيا پرەزيدەنتى ءىىم اسكەرى مەن ارنايى جاساقتارىن تولىق جاۋىنگەرلىك ازىرلىككە كەلتىرۋدى بۇيىرعان. جانە مۇنداي جاعداي­لار تىيىلمايتىن بولسا, ونى جاۋاپسىز قالدىرمايتىنىن ەسكەرتكەن. سەربيا ۇكىمەتىنىڭ وكىلى ماركو ديۋريچ كوسوۆو پوليتسيا­سى وڭىردەگى بەيبىت حالىقتىڭ شىر­قىن بۇزدى, ەتنيكالىق سەربتەردى قۋىپ شىعارۋعا ارەكەتتەندى دەپ ايىپتادى.

ال كوسوۆونىڭ پرەمەر-مي­نيسترى رامۋش حاراديناي Twitter-دەگى پاراقشاسىندا ازاماتتاردى تىنىشتىق ساقتاۋعا شاقىرىپ, رەسپۋبليكانىڭ سولتۇستىگىندەگى وپەراتسيا ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى جانە پوليتسيا مەن كەدەن ورگانداردارىن تەكسەرۋ­ ماق­ساتىندا جۇرگىزىلگەنىن ءمالىم­دەدى. سونداي-اق سەربيا ۇكىمەتىنەن بۇل ءىس-شاراعا قارسى كۇش جۇمساماۋىن سۇرادى.

قالاي دەگەنمەن دە كوسوۆو پوليتسياسىنىڭ اتالعان رەي­دى­ شيەلەنىسكەن جاعدايدى ۋشىق­تىردى. بۇعان دەيىن دە وسىنداي ارانداتۋشىلىق ارەكەتتەر ورىن العان. ونىڭ ۇستىنە ءدال وسى وقي­عادان ءبىر كۇن بۇرىن سەربيا پرەزيدەنتى الەكساندر ۆۋچيچ پارلامەنت مىنبەرىندە ەكى ساعات ءسوز سويلەپ, كوسوۆونىڭ ۋىستان شى­عىپ كەتكەنىن مويىندايتىن كەز كەلگەنىن مالىمدەگەن. ول ءبۇ­گىندە كوسوۆو بەلگرادتىڭ قا­دا­عالاۋىندا ەمەستىگىن ايتىپ, دەپۋتاتتاردى شىندىققا تۋرا قا­راۋعا شاقىردى. «سەربيانىڭ ءىرى ۇلتتىق جەڭىلىسكە ۇشىراپ, تەر­ريتورياسىنىڭ بۇتىندىگىن ساقتاي الماعانىن, ەداۋىر ەكونوميكالىق شىعىنعا تاپ بولعانىن مويىنداۋ قاجەت. كوسوۆو مەن مەتوحيانىڭ ۇستىنەن ءبىزدىڭ ۇكىمەت بيلىك ءجۇر­گىزە المايدى. بۇدان ءارى ءوز-ءوزىمىزدى الدارقاتۋدى, ءوز قوعا­مىمىزدى سوعان سەندىرۋدى توقتا­تۋىمىز كەرەك. ونسىز ءبىز بۇل اي­ماقتاعى سەربتەردىڭ قانداي جاعدايدا ەكەنىن ناقتى بىلە المايمىز», دەدى پرەزيدەنت.

ا.ءۆۋچيچتىڭ ايتۋىنشا, كوسو­ۆو پروبلەماسىن شەشۋدىڭ ەكى جولى بار. ءبىرى – وسىلاي كۆو-ءمار­تەبەسىن, ياعني قاتىپ قالعان قاقتىعىس قالپىن ساقتاپ, ىمىراسىز ىرىلداسىپ كۇن كەشە بەرۋ. ەكىنشى نۇسقا – بەلگراد پەن پريشتينا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستى ءبىر قالىپقا كەلتىرۋ. سەربيا پرەزيدەنتى ەكىنشى جولدى جاقتايتىنىن جەتكىزدى. جانە بۇل جول – پروبلەمانىڭ جالعىز شەشىمى ەكەنى شىندىق. ويتكەنى كوسوۆونى ەندى قايتارۋ مۇمكىن ەمەسى انىق. بۇل ا.ءۆۋچيچتىڭ كوسوۆو­نىڭ تاۋەلسىزدىگىن مويىن­داۋ­عا جاقىن ەكەنىن اڭعارتادى. ال كوسوۆو سەربيانىڭ بۋىنسىز جەرىنە پىشاق ۇرىپ, ياعني ءسولتۇس­تىگىندەگى سەربتەرگە قى­سىم جاساپ, پروتسەستى تەزدەتۋگە اسىق­قان سياقتى. بۇعان دەيىن ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى ا.ۆۋچيچ پەن ح.تاچيدىڭ قاتىسۋىمەن اۋماق­تىڭ الماسۋ ىقتيمالدىعى تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلگەن. اڭگىمە كوسوۆو سەربياعا سەربتەر مەكەندەيتىن سولتۇستىك ايماعىن بەرۋ, ال سەربيا كوسوۆاعا ءوڭتۇس­تى­گىندەگى الباندار تۇراتىن ەكى اۋدانىن وتكىزۋ تۇرعىسىندا بول­عان. بىراق سەربيانىڭ دارمەن­سىزدىگىن پايدالانعان كوسوۆو سول­تۇستىكتەگى سەربتەردى جەدەل كەتۋگە ءماج­بۇرلەي باستاعان سەكىلدى.

حالقىنىڭ باسىم بولىگىن ەت­نوستىق الباندار قۇرايتىن كوسوۆو 2008 جىلى تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. سودان بەرى ونىڭ تاۋەلسىزدىگىن 110-نان اسا مەملەكەت مويىندادى. ال سەربيا ءالى دە كوسوۆونى ءوز پروۆينتسيالارىنىڭ ءبىرى دەپ سانايدى.
سوڭعى جاڭالىقتار