حالەل ەسەنباەۆ
(1892-1938) – قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى, 1938 جىلى 3 ناۋرىزدا اتىلدى. گازەتتى 07.1919-02.1920 جىلدار ارالىعىندا باسقاردى. «ۇشقىننىڭ» العاشقى رەداكتورى حالەل ەسەنباەۆ ەكەنىنە ورال ارحيۆىنەن الىنعان قۇجاتتا ەسەنباەۆتىڭ ءوز قولىمەن تولتىرىلعان انكەتا جاۋاپتارى مەن 1919 جىلدىڭ قازان ايىندا وتكەن كيررەۆكوم ماجىلىسىنەن حاتتاما دالەل. اۆتور جينالىس قاۋلىسىنان ءۇزىندى كەلتىرە وتىرىپ, «ۇشقىن» گازەتىن باسقارۋ ءۇشىن بەس ادامنان (حالەل ەسەنباەۆ, ەشمۇحامەد بەگاليەۆ, تاميمدار سافيەۆ, امىرعالي مەڭەشەۆ, بەرنياز كۇلەەۆ) القا مۇشەسى سايلانعانىن جازادى. ايتسە دە ەڭ باستى دالەل ح.ەسەنباەۆتىڭ 1923 جىلى ءوزى تولتىرعان انكەتا جاۋاپتارى بولسا كەرەك. وندا بىلاي دەپ جازىلعان: «رابوتال چلەنوم رەدكوللەگي ورگانيزاتسي بۋكگۋبيسپولكوما «كيرگيزسكايا پراۆدا», «دۋرۋستۋك جولى», جۋرنالا «مۋگاليم» («ۋچيتەل»), رەداكتوروم ورگانا كيركراي رەۆكوما «ۋشكۋن» («يسكرا») – ۆ 1918 ي 1919 گوداح, ورگانيزاتسي بۋكگۋبكوما «ەنبەك» («ترۋد»), پەرەۆەل نا كيرگيزسكي يازىك كونستيتۋتسيۋ ركفسر ي تاك پروچەە» دەپ جازىلعان.
تاميمدار سافيەۆ
(1892-1975) گازەتتى 1920 جىلدىڭ اقپانىنان باستاپ, ساۋىرگە دەيىن, ەكى اي باسقارعان. ت.سافيەۆ 30-جىلدارى قۋعىندالىپ, قازاقستاننىڭ قۇرامىنداعى قاراقالپاق اۆتونوميالىق وبلىسىندا ەڭبەك ەتكەن. كەيىن ماسكەۋگە كەتىپ, سوندا تۇرعان. 1975 جىلى قايتىس بولعان.
بەرنياز كۋلەەۆ
(1899-1923) نەبارى 24-اق جاسىندا ءومىردەن ءوتكەن. «ۇشقىننىڭ» ءبىرىنشى سانى ب.كۇلەەۆتىڭ «ۇشقىنعا» دەگەن ولەڭىمەن اشىلعان. گازەتتى 1920 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ, قازانعا دەيىن باسقارعان. ب.كۇلەەۆ سىرشىل ليريك اقىن. نارمانبەت پەن عۇمار قاراش سياقتى بەرنياز كۇلەەۆ اباي ولەڭدەرىنىڭ كوركەمدىك فورماسىن, ءار الۋان ورنەگى مەن ولشەۋىن قولداندى. ونىڭ «جازعى دالا» اتتى ولەڭى «سەگىز اياقتىڭ» ولشەم ۇيقاسىمەن جازىلعان. ول ورىس اقىندارىنىڭ دا بىرقاتار شىعارمالارىن قازاق تىلىنە تارجىمالاعان.
سماعۇل سادۋاقاسوۆ
(1900-1933) – ساياسي قۋعىن-ءسۇرگىن قۇربانى. گازەتتى 1921 جىلى (قاڭتار مەن اقپان ايلارىنىڭ ارالىعىندا) ءبىر اي, كەيىن 1925 جىلدىڭ قاڭتارىنان 1926 جىلدىڭ ءساۋىرىنە دەيىن ەكىنشى مارتە رەداكتور بولعان. سماعۇل سادۋاقاسوۆتىڭ بۇكىل قايراتكەرلىك, ازاماتتىق بولمىسى جارقىراي تانىلعان كەزەڭ 1925-1927 جىلدار ەدى. بۇل كەزدە ول رەسپۋبليكا حالىق اعارتۋ كوميسسارى, ءارى ولكەلىك پارتيا كوميتەتىنىڭ بيۋرو مۇشەسى بولدى. بۇل كەزەڭ سونىمەن بىرگە ف.ي.گولوششەكيننىڭ قازاقستان ولكەلىك پارتيا كوميتەتىن باسقارۋ كەزىمەن دالمە-ءدال كەلەدى.
جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ
(1889-1931) گازەتتى 1921 جىلدىڭ اقپانىنان باستاپ 1921 جىلدىڭ قازان ايىنا دەيىن باسقارعان. 1929 جىلى باستالعان كەڭەستىك قۋعىن-سۇرگىن كەزىندە قامالىپ, 1931 جىلى اتىلعان. 1919-1922 جىلدارى رەسپۋبليكا حالىق اعارتۋ كوميسسارياتىنىڭ القا مۇشەسى, سەمەي گۋبەرنياسى وقۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى, «قازاق ءتىلى» گازەتىنىڭ رەداكتورى. «ەڭبەكشى قازاققا» دا باسشىلىق جاسايتىن كەزى وسى تۇس. ج.ايماۋىتوۆ قىسقا عانا عۇمىرىندا «قارتقوجا», «اقبىلەك» سىندى قانشاما رومان, پوۆەست-پەسالارىن جازدى. «پسيحولوگيا», «جان جۇيەسى جانە ونەردى تاڭداۋ», ت.ب. سىندى ءىرى عىلىمي ەڭبەكتەرى بار.
مۇحتار اۋەزوۆ
(1897-1961) قۋعىن-سۇرگىن كوردى, امان قالدى. گازەتكە 1921 جىلدىڭ قاراشاسىنان باستاپ, 1921 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن باسشىلىق ەتكەن. 1918 جىلى م.اۋەزوۆ سەمەي قالاسىنىڭ وكىلى رەتىندە ومبى قالاسىندا وتكەن جالپى قازاق جاستارىنىڭ قۇرىلتايىنا قاتىسىپ, ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنە مۇشە بولىپ سايلاندى. قۇرىلتايدا «الاشوردا» ۇكىمەتى مەن الاش قوزعالىسىنىڭ باعىتىن ۇستانعان «جاس ازامات» اتتى بۇكىلقازاقستاندىق جاستار ۇيىمى قۇرىلدى. ۇيىمنىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولا ءجۇرىپ, «اباي» عىلىمي-كوپشىلىك جۋرنالىن ج.ايماۋىتوۆپەن بىرىگىپ شىعارۋعا اتسالىسادى. 1930 جىلى يدەيالىق كوزقاراسى ءۇشىن تۇتقىنعا الىنعان.
ءابدىراحمان ءبايدىلدين
(1891-1931) ومبىداعى مۇعالىمدەر سەمينارياسىن ءبىتىرگەن سوڭ «ءبىرلىك» ۇيىمىنىڭ مۇشەسى ءارى حاتشىسى بولدى. ول «ەڭبەكشى قازاقتى» باسقارعانعا دەيىن 1923 جىلى ورال وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ۇگىت جانە ناسيحات ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, «قىزىل تۋ» گازەتىنىڭ رەداكتورى بولىپ ىستەگەن. «الدىمىزداعى ماقساتىمىز», «وقىتۋشىلار مەن كاسىپشىلەر قوزعالىسى», «وقۋ قىزمەتكەرلەرىنە جولباسشى», «جاڭا الىپپە» دەگەن ەڭبەكتەردىڭ اۆتورى. گازەتتى 1922 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا عانا باسقارعان ءا.ءبايدىلدين قۋعىن-سۇرگىن قۇربانى بولىپ, 1931 جىلى 21 ساۋىردە اتىلعان.
بەيىمبەت مايلين
(1894-1938) مۇعالىم بولا ءجۇرىپ «قازاق», «اۋىل» گازەتتەرى مەن «ايقاپ», «ساداق»
جۋرنالدارىنا ماقالا, اڭگىمە جازىپ تۇرعان. ب.مايلين «ەڭبەكشىل قازاققا»
«ەڭبەك تۋى» بولىپ تۇرعان كەزدەن-اق قىزمەتكەر, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى, حاتشىسى, رەداكتورى
بولعان. ب.مايلين گازەتتى 1922 جىلى باسقارعان. 1923-1925 جىلدارى
قوستانايداعى گۋبەرنيالىق «اۋىل» گازەتىن شىعارعان.
30-شى جىلدارى «اۋىل ءتىلى», «قازاق ادەبيەتى» باسىلىمدارىنىڭ باس رەداكتورى
بولىپ ىستەگەن.
(جالعاسى بار)
