مەديتسينا • 28 مامىر، 2019

سەرجان ابدەشوۆ، اكۋشەر-گينەكولوگ: انا مەن بالا ومىرىنە جاۋاپتى بولۋ وڭاي ەمەس

2294 رەت كورسەتىلدى

ەلورداداعى العاشقى پەرزەنتحانا سانالاتىن №3 پەريناتالدىق ورتالىق 50 جىلدان استام ۋاقىت توقتاۋسىز جۇمىس ىستەپ كەلەدى. مۇندا جىلىنا ورتا ەسەپپەن 8200-دەي بالا جارىق دۇنيە ەسىگىن اشادى. سەرجان ابدەشوۆتىڭ بۇل پەرزەنتحانادا اكۋشەر-گينەكولوگ بولىپ جۇمىس ىستەپ جاتقانىنا ەكى جىلدان اسقان. ءبىز ستاتسيوناردىڭ كۇندىزگى تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسۋ ماقساتىندا پەرزەنتحانانىڭ بولىمشەلەرىن ارالاي ءجۇرىپ، سەرجاننان وسى سالاعا كەلۋ تاريحىن، جۇمىسىنىڭ قيىندىعى مەن قىزىقشىلىعى جونىندە سىر تارتتىق.

پەرزەنتحانانىڭ الدى قاشانعى قالپىنان تانباي كوڭىلدى قارسى الدى. دەستە-دەستە گۇل، ايقاسقان قۇشاق، اقجارما تىلەك، كوڭىلدى ەل-جۇرت. بۇل قۋانىشتىڭ ارتىندا توعىز اي توعىز كۇنگى ۇكىلەگەن ءۇمىت جاتىر. ءفوتوتىلشى ەكەۋمىز دۋماندى توپتى ارتقا قالدىرىپ، تابالدىرىقتان وزعانىمىزدا ءبىر ءسات ۋاقىت لەنتاسى كەرى اينالعانداي بولدى. سىرتتا قالعان مارە-سارە قۋانىشتىڭ ءۇنى بىرتە-بىرتە كومەسكىلەنە، ساپ تيىلىپ، ەسەسىنە دالىزدە زىر جۇگىرگەن دارىگەرلەر مەن قابىلداۋ بولىمىندەگى ابىر-سابىر لەك ءبىزدى قاراپ تۇرعىزباستان ىلەستىرىپ اكەتتى.

جولاي دالىزدە وسىنداعى تۇراقتى قارالۋشىنىڭ ءبىرى 23 جاستاعى يۋليا گريگورەۆنامەن ۇشىراسىپ قالدىق. فونەندوسكوپى قاشان دا موينىندا جۇرەتىن دارىگەر توقتاي قالىپ، قال-جاعداي سۇراستى. جۇرەك سوعىسى مەن تىنىسىن تىڭداپ بولعان سوڭ، بىزگە بۇرىلىپ «بالا ءبىرىنشى پوزيتسيادا باسىمەن ورنالاسقان. سوندىقتان وزدىگىنەن بوسانۋعا تولىق مۇمكىندىگى بار. انانىڭ دا، بالانىڭ دا جۇرەك قاعىسى ءريتمدى. جالپى جاعدايى جاقسى»، دەدى.

جالپى مۇنداعى جۇمىس تاڭعى سەگىز بولماي باستالادى. ياعني، تۇنگى كەزەكشىلەر وسى ۋاقىتتا اۋىسىمدى كۇندىزگى كەزەكشىلەرگە وتكىزەدى. ودان كەيىن قابىلداۋلار باستالىپ، جارتى ساعاتتان سوڭ دارىگەرلەردىڭ جالپى وتىرىسى وتەدى. وندا بولىمشەلەردىڭ تاۋلىك بويعى، تۇنگى كەزەكشىلىك بارىسىنداعى اتقارىلعان جۇمىس رەتى باياندالىپ، ناقتىلى شەشىمدەر قابىلدانادى.

سەرجاننىڭ ايتۋىنشا، پەرزەنتحاناعا جۇكتى ايەلدەردىڭ ەڭ كوپ ءتۇسۋ جيىلىگى اسىرەسە جاز ايلارىندا كۇرت ارتادى.

– مىسالى، 2018 جىلى شىلدەدە ءبىر كەزەكشىلىكتە 89 ايەلدى قابىلداپ الدىم. شاعىمدارىن قاراعان سوڭ، ونىڭ 52-ءسىن شۇعىل بوساندىرۋ بولىمشەسىنە جاتقىزدىق، – دەيدى دارىگەر. جۇمىس قاۋىرت مۇنداي كەزدە كەزەكشىلىككە دارىگەرلەردەن ۇستەمە بريگادا شاقىرتىلادى. جارىق دۇنيە ەسىگىن اشۋعا اسىققان سابيلەر ساعاتقا قارامايدى. سوندىقتان مەرەكە ۋاعىنداعى، سەنبى، جەكسەنبى كۇندەرىندەگى دەمالىس وسىنداعى دارىگەرلەر ءۇشىن ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرا بەرمەيتىن باق. 

ورتا ەسەپپەن تاۋلىگىنە 40 شاقتى بوسانۋ تىركەلەتىندىكتەن، مۇندا ءبىر مينۋت تا دامىل تاۋىپ، قاراپ تۇرۋ دەگەن جوق. ەكى قولعا – ءبىر قانداۋىر. ادام تاعدىرى قىل ۇستىندە تۇرعان مۇنداي جۇمىستىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ءوز الدىنا، وراسان فيزيولوگيالىق كۇشتى قاجەت ەتەدى.

– جالپى بۇل سالادا ەر ادامدار ساۋساقپەن سانارلىقتاي. العاش وقۋعا تۇسكەندە «جالپى مەديتسينا» ماماندىعىندا ەكى-اق جىگىت وقىدىق. ودان كەيىنگى اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا بويىنشا ينتەرناتۋراداعى 84 ينتەرننىڭ بەسەۋى عانا ەر، قالعانى قىزدار بولدى. نەگىزى جۇمىس وتە اۋىر، سوندىقتان ەر ادامداردىڭ دا وسى سالاعا ۇلەس قوسقانى دۇرىس، – دەيدى اكۋشەر-گينەكولوگ سەرجان ابدەشوۆ.

س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازۇمۋ-دە اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا ماماندىعى بويىنشا ينتەرناتۋرادا 2016-2017 وقۋ جىلىندا 3 ەر بالا وقىسا، 2017-2018 وقۋ جىلىندا بۇل ماماندىققا جىگىتتەر مۇلدە ات ءىزىن سالماعان. 2018-2019 وقۋ جىلىندا 2 ەر بالا وقۋعا تاپسىرعان.

ال استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىندە اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا ماماندىعى بويىنشا 2016-2017 وقۋ جىلى 6، 2017-2018 وقۋ جىلى 3 ەر بالا وقىسا،  2018-2019 وقۋ جىلىندا بۇل ماماندىققا مۇلدە تاپسىرماعان.


سەرجان ءبىرجان ۇلى قىزىلوردا وبلىسى، شيەلى اۋدانىنا قاراستى نارتاي بەكەجانوۆ اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن. وسى اۋىلداعى №156 قازاق ورتا مەكتەبىندە ءبىلىم العان. اكەسى ءبىرجان ۇجىمشار ۋاعىندا مەحانيزاتور، ال اناسى كۇلاينا 36 جىل ءومىرىن ۇستازدىققا ارناعان جان.

– ۇيدە جەتى بالامىز. انام مۇعالىم بولعاننان كەيىن، ءسوز كەلتىرمەۋدى ويلاپ، بارلىعىمىز ۇزدىك وقىدىق. مەديتسيناعا قىزىعۋشىلىعىم مەكتەپتەن باستالدى. التىنشى سىنىپتان باستاپ وسىمدىكتانۋ سالاسىن مەڭگەرىپ، ودان تانتانۋعا قاراي ويىستىق. ماعان وتە قىزىق بولاتىن. مەكتەپتە 40 جىلدان استام ۋاقىت مۇعالىم بولعان تۇرعانكۇل ورازوۆا اپايىمنىڭ ومىرلىك ماماندىعىمدى تاڭداۋىما ىقپالى زور بولدى. ناقتى قاي سالاعا باراتىنىمدى بىلمەسەم دە، 8 سىنىپتان باستاپ دارىگەر بولامىن دەپ بەكىندىم. ول كىسى تاربيەلەگەن وقۋشىلاردىڭ الدى بۇگىندە ۇلكەن ازاماتتار، – دەيدى جاس دارىگەر. سەرجاننىڭ اكۋشەر-گينەكولوگ بولاتىنىن وتباسى دا، دوستارى دا كۇتپەگەن. ءتىپتى بۇل شەشىمگە سەرجاننىڭ ءوزى دە ءبىر كۇندە بەكىنگەن جوق.

– استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنە 2010 جىلى وقۋعا ءتۇستىم. 4 كۋرستا ستۋدەنتتەر اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا، حيرۋرگيا، تەراپيا، پەدياتريا تسيكلى بويىنشا ەكى ايداي ورتالىقتاردا ساباق وتەدى. ءبىزدىڭ توپ №3 پەريناتالدىق ورتالىق بازاسىندا №1 اكۋشەرلىك ءىس جانە گينەكولوگيا كافەدراسىندا وقىدىق. وسى ۋاقىتتا كادر بولىمىنەن سانيتارلىق جۇمىسقا ورىن بار ەكەنىن ءبىلدىم. ءسويتىپ ساباق وقي ءجۇرىپ، قوسىمشا جۇمىس رەتىندە تازالىقشى بولىپ ءبىر جىلدان اسا جۇمىس ىستەدىم، – دەيدى. وسىلايشا پەرزەنتحانا جۇمىسىمەن ەتەنە تانىسقان ول بۇدان كەيىن جاڭا تۋعان نارەستەلەر رەانيماتسياسى بولىمشەسىنە اۋىسىپ، التى ايداي بالالار كۇتىمىنە جاۋاپ بەرگەن.

– اكۋشەر-گينەكولوگ بولۋىما مەنى جۇمىس بارىسى الىپ كەلدى. بالالار رەانيماتسياسىندا جۇرگەنىمدە، اكۋشەرلىك قىزمەتكە ورىن تابىلىپ، بوسانۋ بولىمشەسىنە اۋىسىپ كەتتىم. بۇل سالانىڭ ماعان جاتتىعى جوق، – دەگەن سەرجان اۋىسۋ وڭاي بولعانىمەن، ماماندىقتى ناقتى تاڭداردا ءۇي ءىشىنىڭ قارسى بولعانىن ايتادى. اۋىلداستارى دا، سىنىپتاستارى دا «جىگىتكە جاراسپايتىن جۇمىس» دەپ قاعىتقان. «اكەم كەلەشەكتە وتباسىڭا كەرى اسەرىن تيگىزەدى دەپ مۇلدەم قارسى بولدى. الماتىدا تۇراتىن اكەمنىڭ اعاسى دا كۇندە حابارلاسىپ، بۇل ماماندىقتىڭ پايداسى از ەكەنىن ايتىپ، باس تارتۋعا ۇگىتتەدى. تەك انام عانا «ءوزىڭ ءبىل» دەپ جونىمە قالدىردى. اقىرى جۇمىستى باستاپ كەتكەن سوڭ، قولدارىنان كەلەر قايران بولمادى. بۇرىنعىداي ەمەس، قازىر جاقىندارىم ماعان سەنەدى»، دەيدى.

پەرزەنتحاناعا قارالۋشىلار لەك-لەگىمەن تولاسسىز كەلىپ، كەتىپ جاتادى. كەلگەندەردىڭ قۋانىشىن ءبولىسىپ، اۋىرتپالىعىن قايىسپاي كوتەرەتىن دارىگەرلەر قاۋىمى كۇن سايىن سان ءتۇرلى تاعدىر يەلەرىمەن جولىعىسادى. قۋانتاتىن، كەيدە مۇڭايتاتىن ساتتەر دە از ەمەس.

– استاناداعى ءبىر ءۇيدىڭ بەس بالاسى بىردەي ورتەنگەندە قايعىرماعان جان كەم دە كەم. ماعان دا اۋىر ءتيدى. قارالى حاباردى جاڭالىقتاردان ەستىگەندە فاميلياسى وتە تانىس كورىندى. ەرتەسى جۇمىسقا كەلىپ، تىركەلگەندەردىڭ تاريحىن قاراسام، سول وتباسىنىڭ بەسىنشى بالاسى ءبىزدىڭ پەرزەنتحانادا تۋعان ەكەن. بالاسى مەن اناسىن ۇيگە شىعارۋ تۋرالى انىقتامانى مەن جازىپ بەرىپپىن، – دەيدى دارىگەر.

اكۋشەرلىك جۇمىستىڭ قيىندىعى كوپ-اق. ويتكەنى مۇندا حال ۇستىندەگى انا مەن بالانىڭ ءومىرى جاتىر. ءار مينۋت ساناۋلى. جۇمىس ۋاقىتى اياقتالدى دەۋ دارىگەر ءۇشىن شارتتىلىق قانا. ناۋقاستاردىڭ جاعدايىن اۋىق-اۋىق سۇراپ، ۇنەمى بايلانىستا بولادى.

– مەن بۇل جۇمىستى «ۇزدىكسىز قوڭىراۋ» دەپ اتار ەدىم. تۇنگى كەزەكشىلىكتە اۋىر ناۋقاس تۇسكەن جاعدايدا باس دارىگەر، باس دارىگەردىڭ ورىنباسارىنا كەز كەلگەن ۋاقىتتا حابارلاسىپ، 10 مينۋت ىشىندە شاقىرىپ الامىز. كەلگەن بەتتە وپەراتسياعا كىرىسىپ كەتەدى. ۇنەمى قوڭىراۋ ارقىلى بايلانىستا بولامىز. جەكە-دارا ءوزىم عانا شىعامىن دەۋ بولمايدى، بۇل – ۇجىممەن اتقارىلاتىن جۇمىس، – دەيدى سەرجان.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت، پەرزەنتحانادا 2013 جىلدان بەرى انا مەن بالا ءولىمى تىركەلمەگەن، سوندىقتان دا مەكەمە قالاداعى الدىڭعى قاتارلى ورتالىق سانالادى. مىسالى، ورتالىقتا 2014 جىلدان باستاپ مەتروپلاستيكالىق كۇردەلى وپەراتسيالار جاسالادى. بۇرىن بالا جولداسى (پلاتسەنت) جاتىر قابىرعاسىنا كىرىگىپ ء(بىتىپ) كەتەتىن مۇنداي جاعدايدا جاتىر تۇگەل الىنىپ تاستالاتىن. تاياۋدا ورتالىقتا جاتىردى ساقتاپ قالاتىن وسىنداي 12-ءشى وپەراتسيا ءساتتى جۇرگىزىلىپ، وعان اكۋشەر-گينەكولوگ سەرجان دا قاتىسقان. ادەتتە كۇردەلى سانالاتىن مۇنداي وپەراتسياعا بىلىكتىلىگى جوعارى، تاڭداۋلى ماماندار جوسپارلى تۇردە تاڭدالىپ الىنادى.

سەرجاننىڭ ايتۋىنشا، اكۋشەرلىك جۇمىس ونىڭ ەسەيۋىنە، ومىرلىك كوزقاراستارىنىڭ قالىپتاسۋىنا كوپ اسەر ەتكەن. وسىندا ءجۇرىپ ەڭبەكقورلىققا، تاباندىلىققا شىڭدالدى.

– ۇزاق ۋاقىت بالاسىز جۇرگەن وتباسىلاردىڭ كىشكەنتايلى بولعان كەزدەگى قۋانىشىنا كۋا بولۋ ەرەكشە سەزىم. جۇرەگىڭدى ەلجىرەتەدى. ەكى ادامنىڭ ومىرىنە بىردەي جاۋاپتىلىق تانىتۋ وڭاي ەمەس. ومىردە تەككە جۇرمەگەنىڭدى تۇسىنەسىڭ. كەيدە كوپشىلىك ورىنداردا، كوشەدە كورىپ، تانىپ قالعان اتا-انالار كەلىپ العىس ءبىلدىرىپ جاتادى. بۇل – ءبىزدىڭ جۇلدىزدى ءساتىمىز، – دەگەن سوزىنەن كىسىلىكتىڭ بيىك ولشەمىن بايقاتتى. ىزگى مۇرات جولىندا ماماندىقتىڭ كىسى تاڭدامايتىنىنا كەزەكتى رەت كۋا بولدىق. ولاردىڭ بۇلجىماس ءبىر عانا ماقساتى بار، ول – ءومىر مەن ءولىم الدىندا دارمەنى جوق قوس بىردەي جاننىڭ ومىرىنە اراشا ءتۇسۋ.

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان ومار،


«Egemen Qazaqstan»




سوڭعى جاڭالىقتار

قىراۋدان جازىلعان حات

ادەبيەت • بۇگىن، 22:20

چەمپيوندار اۋىلدان شىعادى

ايماقتار • بۇگىن، 22:18

ايتماتوۆ ەلىنە ساياحات

تاريح • بۇگىن، 22:09

ناۋەن حازىرەتتىڭ ءمورى

جادىگەر • بۇگىن، 22:06

زاڭعار بيىكتەن كورىندى

تەننيس • بۇگىن، 22:00

قورجىندا قوس جۇلدە

سپورت • بۇگىن، 21:17

مىسىردا مىقتىلىق تانىتتى

سپورت • بۇگىن، 21:17

ەرتەڭ ەكى وبلىستا تۇمان تۇسەدى

اۋا رايى • بۇگىن، 20:36

ۇقساس جاڭالىقتار