تاەكۆوندو قازاقستانعا توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا كەلگەنى بارشاعا ءمالىم. ەلىمىزدە بۇل ونەردىڭ ىرگەتاسىن قالاعان ايگىلى مۇستافا ءوزتۇرىك ەدى. گەرمانيادا تۋىپ-وسكەن قانداسىمىزدىڭ الاش توپىراعىنا تابانى تيگەن بەتتە قازاقتىڭ تاعى ءبىر اپتالداي ازاماتى بەكسەيىت تۇلكيەۆپەن بىرگە سپورتتىڭ وسى ءتۇرىن دامىتۋ ءۇشىن قىرۋار ءىس تىندىردى. ناتيجەسىندە, رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار ءوڭىرىندە ءۇيىرمەلەر اشىلىپ, جاتتىعۋ زالىنا اسىققان جاستاردىڭ قاتارى كۇن وتكەن سايىن كوبەيە ءتۇستى. ال مامانداردىڭ بىلىكتىلىگى ارتىپ, سپورتشىلاردىڭ شەبەرلىكتەرى شىندالعاننان سوڭ جەرلەستەرىمىز ءدۇبىرلى دودالارعا قاتىسا باستادى.
قازاقستان تاەكۆوندو فەدەراتسياسىن 15 جىلعا جۋىق ۋاقىت باسقارىپ, بۇل كۇندەرى سول ۇيىمنىڭ قۇرمەتتى پرەزيدەنتى اتانىپ وتىرعان شامسات يسابەكوۆ مىرزا سول كەزدەردى بىلاي دەپ ەسكە الدى:
– بەكسەيىت مەنىڭ جاقىن دوسىم ەدى. ەكەۋمىز جاقسى ارالاستىق, سىيلاستىق. ول شاكىرتتەرىن باپتاپ جۇرگەندە جاتتىعۋىنا, جارىستارعا ءجيى باراتىنمىن. شىنى كەرەك, العاشقى كەزدە تاەكۆوندوعا اسا قىزىقپادىم. ال بەكسەيىت ونىڭ قىر-سىرىن ءتۇسىندىرۋدەن ەش جالىققان جوق. بۇل ونەردىڭ استارىندا ۇلكەن ءپالساپا بارىن, ونىڭ بولاشاعى جارقىن ەكەنىن ءجيى ايتاتىن. بىرتە-بىرتە قىزىعۋشىلىعىم وياندى. تاەكۆوندانى جاقسى ءتۇسىنىپ, ۇناتا باستادىم. بەكسەيىت بىرەر جىل رەسپۋبليكالىق فەدەراتسيانى باسقاردى. ءبىراز شارۋا تىندىرىپ, بۇل سپورتتىڭ كوسەگەسىن كوگەرتۋ ءۇشىن ەش ايانعان جوق. قازاقستان تاەكۆوندوسىن الەمدىك ارەناعا شىعارامىن دەپ جانتالاستى. الايدا, سۇم اجال بەكسەيىتتى 1998 جىلى ارامىزدان ج ۇلىپ اكەتتى. ارىستاي ازاماتتىڭ قازاسى بىزگە اۋىر ءتيدى. ارادا بىرەر اي وتكەننەن كەيىن وسى سالانىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرگەن ازاماتتار تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ تىزگىنىن ۇستاۋ جونىندە ماعان ۇسىنىس ءبىلدىردى. العاشىندا: «مەن بۇل سپورتتىڭ مامانى ەمەسپىن عوي», – دەپ تارتىنعانىم راس. ءبىر جاعىنان دوسىمنىڭ ءىسىن اياقسىز قالدىرعىم كەلمەدى. سودان وسى قىزمەتكە كىرىسكەننەن كەيىن ءبىر ناتيجە شىعارۋدى ماقسات تۇتتىم. ءالى ەسىمدە 1998 جىلى وڭتۇستىك كورەيادا تاەكۆوندو فەستيۆالى ءوتتى. بۇل مەنىڭ فەدەراتسيا باسشى رەتىندە العاش رەت شەتەلگە شىعۋىم ەدى. جارىس جولىنا شىققان قازاقستاننىڭ قوس سپورتشىسى – بەككەلدى قالىبەكوۆ پەن الماس قاپەز قولا مەدالعا قول جەتكىزدى. سول جىلى بانگكوكتا الاۋى تۇتانعان جازعى ازيا ويىندارىندا انۋاربەك امانقۇلوۆ پەن ادىلبەك ساعىندىقوۆ قولا جۇلدەنى ولجالادى. مىنە, قازاقستان تاەكۆوندوشىلارىنىڭ بايراقتى باسەكەلەردەگى تىرناقالدى تابىستارى وسىنداي ەدى.
ءيا, سارى قۇرلىقتا ءجۇلدە الاتىنداي دەڭگەيدە جەتكەننەن كەيىن الەم چەمپيوناتىندا تابىسقا جەتۋدى ماقسات تۇتتىق. 1999 جىلى ەدمونتوندا وتكەن الەم چەمپيوناتىندا 84 كيلو سالماق دارەجەسىندە سىنعا تۇسكەن ءادىلحان ساعىندىقوۆ ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەپ, الاش جۇرتىنا العاش رەت مەدالدىڭ سىڭعىرىن ەستىرتتى.
2003 جىلى گەرمانيانىڭ گارميش قالاسىندا ليا نۇركينا (67 كيلو) اسقان شەبەرلىك تانىتىپ, جۇلدەگەرلەر ساناتىنان كورىندى. 2007 جىلى بەيجىڭدە ءۇش قولا مەدالدى يەلەنگەن ۇلتتىق قۇراما كومانداسى بارشا قازاقستاندىق جانكۇيەرلەرگە قۋانىش پەن شاتتىق سىيلادى. ول جۇلدەنىڭ يەگەرلەرى – نازگۇل تاجىعۇلوۆا (51 كيلو), اسلان باتىقۇلوۆ (54 كيلو) جانە ارمان شىلمانوۆ (84 كيلو). 2009 جىلى كوپەنگاگەندەگى دۇنيەجۇزىلىك دودادا اسا اۋىر سالماقتا ايقاسقان ارمان شىلمانوۆ ەكىنشى مارتە قولاعا قول سوزدى.
ودان كەيىنگى الەم چەمپيوناتتارى 2011 جىلى وڭتۇستىك كورەيادا, 2013 جىلى مەكسيكادا جانە 2015 جىلى رەسەيدە ۇيىمداستىرىلدى. وكىنىشكە قاراي وزگە ەلدىڭ ورەندەرى ءتۇرلى-ءتۇستى مەدالداردى مولىنان الىپ جاتقاندا, جەرلەستەرىمىز سول باسەكەلەردىڭ بارلىعىنان قۇرالاقان ورالدى.
2017 جىلعى جارىس وڭتۇستىك كورەيانىڭ مۋدجۋ قالاسىندا ءوتتى. 176 مەملەكەتتىڭ ورەندەرى كۇش سىناسقان دودادا 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە كۇش سىناسقان قايرات سارىمساقوۆ قولا مەدالدى مويىنا ءىلدى.
جۋىردا عانا مانچەستەردە وتكەن ايتۋلى دودادا قازاق ەلى نامىسىن مىنا تاەكۆوندوشىلار قورعادى:
ەرلەر – سامات تەمىرحان (54 كيلو), ەلدوس ىسقاق (58 كيلو), ەلدار ءبىرىمباي (63 كيلو), نۇرسۇلتان ماماەۆ (68 كيلو), قايرات سارىمساقوۆ (74 كيلو), نۇرلان مىرزاباەۆ (80 كيلو), سمايىل دۇيسەباي (87 كيلو) ءجانە رۋسلان جاپاروۆ
(+87 كيلو).
ايەلدەر – اينۇر لاشباي (46 كيلو), اينۇر ەسبەرگەنوۆا (49 كيلو), فاريزا الدوڭعاروۆا (53 كيلو), بوتاكوز قوپانوۆا (57 كيلو), فاتيما جاقسىباەۆا (62 كيلو), اقساۋلە ەرقاسىموۆا (67 كيلو), جانسەل دەنيز (73 كيلو) جانە مەرەكە ءجۇنىسوۆا (+73 كيلو).
وتاندىق دايان شەبەرلەرى اراسىنان تەك قايرات سارىمساقوۆتىڭ عانا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋگە قارىم-قابىلەتى مەن كۇش-ءجىگەرى جەتتى. 74 كيلو سالماق دارەجەسىندە ونەر كورسەتكەن قانداسىمىزدىڭ تەك وليمپيادا چەمپيونى, الەم چەمپيوناتى مەن ازيا ويىندارى جانە دۇنيەجۇزىلىك ۋنيۆەرسيادانىڭ جەڭىمپازى دەگەن دارداي اتاقتارى بار يوردانيانىڭ وكىلى احماد ابۋگاۋشقا عانا ءالى جەتپەدى. وزگە قارسىلاستارىنىڭ بارلىعىن ول جاقسى ۇتتى. ءسويتىپ قايرات ءوزىنىڭ وسىدان ەكى جىل بۇرىنعى ءناتيجەسىن قايتالاپ, ءدۇنيەجۇزىلىك دودانىڭ قولا ءجۇلدەگەرى اتاندى. سونىمەن قاتار 87 كيلو سالماقتاعى سمايىل دۇيسەبايدىڭ دا جۇلدەگەرلەر قاتارىنان كورىنۋگە تاماشا مۇمكىندىگى بولدى. الايدا, شەشۋشى تۇستا ءوز باسەكەلەسىنە ەسە جىبەرگەن قازاق سپورتشىسى بەسىنشى ورىندا قالىپ قويدى.
ءسويتىپ الەم چەمپيوناتتارىندا قازاقستان قۇراماسى جەتى جۇلدە الدى. ولاردىڭ بارلىعى دا – قولا. 2008 جىلى بەيجىڭدە الاۋى تۇتانعان وليمپيادادا ارمان شىلمانوۆتىڭ ءۇشىنشى ورىنعا تابان تىرەگەنى دە ەسىمىزدە. ءازىرگە بار تابىسىمىز وسى عانا. قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە وسى سپورت ءتۇرىنىڭ دامۋىنا بارىنشا جاعداي جاسالۋدا. ولاي بولسا, كەلەسى جىلى توكيودا وتەتىن وليمپيا ويىندارى مەن ودان كەيىنگى الەمدىك دودالاردا وتانداستارىمىز بۇرىنعىدان دا مول ولجاعا كەنەلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
