مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋ – ازاماتتىق پارىزىمىز – دەيدى نەمىس قىزى ليزا گوتمان
سەنبى, 19 قاڭتار 2013 7:33
سەمەي پەداگوگيكا ينستيتۋتى تاربيە ءبولىمىنىڭ مامانى ليزا ارنولدوۆنا گوتمان بۇرىنعى ابىرالى اۋدانىنىڭ قاينار اۋىلىندا 1975 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. ۇلتى – نەمىس. بىراق, قازاقشاعا سۋداي. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, جاستايىنان قازاق اۋىلىندا ءوسىپ, قازاق مەكتەبىندە ءبىلىم الۋى ونىڭ وسى تىلگە دەگەن قۇرمەتىن بالا كۇنىنەن بويىنا سىڭىرۋگە اسەر ەتكەن كورىنەدى.
سەنبى, 19 قاڭتار 2013 7:33
سەمەي پەداگوگيكا ينستيتۋتى تاربيە ءبولىمىنىڭ مامانى ليزا ارنولدوۆنا گوتمان بۇرىنعى ابىرالى اۋدانىنىڭ قاينار اۋىلىندا 1975 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. ۇلتى – نەمىس. بىراق, قازاقشاعا سۋداي. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, جاستايىنان قازاق اۋىلىندا ءوسىپ, قازاق مەكتەبىندە ءبىلىم الۋى ونىڭ وسى تىلگە دەگەن قۇرمەتىن بالا كۇنىنەن بويىنا سىڭىرۋگە اسەر ەتكەن كورىنەدى.
قازاقتىقتىڭ قايماعى بۇزىلماعان ابىرالى ءوڭىرى – تولەۋجان سىندى تالاي اقىندار مەن ءان اتاسى امىرە, بۇلبۇل كومەي بيبىگۇلدى دۇنيەگە اكەلگەن كيەلى جەر. وسىنداي قۇت دارىعان مەكەندە دۇنيەگە كەلىپ, قازاق دەگەن كەڭقولتىق ۇلتتىڭ قاسىندا ءومىر سۇرگەن جاننىڭ قازاق تىلىندە سويلەمەۋى مۇمكىن دە ەمەس ءتارىزدى. 1992 جىلى قاينار اۋىلىنداعى س.بەگالين اتىنداعى ورتا مەكتەپتى التىن بەلگىمەن بىتىرگەن ل.گوتمان جوعارى ءبىلىم الۋ ماقساتىمەن سەمەيدىڭ سول كەزدەگى ءسۇت جانە ەت ونەركاسىبى تەحنولوگياسىنىڭ ينستيتۋتىنا وقۋعا تۇسەدى.
1997 جىلى اتالعان وقۋ ورنىن ويداعىداي اياقتاعان جاس مامان ءوزى تامامداعان وقۋ ورنىندا ماشىقتانۋشى-وقىتۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيدى. سول كەزدەگى نارىقتىڭ قاتال زاڭىنا وراي قالاداعى جوعارى وقۋ ورىندارى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنە بىرىكتىرىلەدى. كوپ ۋاقىت وتپەي پەداگوگيكالىق ينستيتۋت ءوز الدىنا ءبولىنىپ شىعادى. مىنە, سول كەزدە ل. گوتمان دا مۇعالىمدەر ينستيتۋتىنا اعا وقىتۋشى بولىپ كەلەدى.
– مەكتەپ قابىرعاسىندا جۇرگەن كەزىمدە قوعامدىق جۇمىستارعا قاتىسىپ, مەكتەپ ومىرىنە تىكەلەي ارالاساتىنمىن. كوركەمونەرپازدار ۇيىرمەسىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى بولدىم. وسى جايتتەر ينستيتۋت قابىرعاسىندا جۇرگەندە دە ءوز پايداسىن تيگىزدى. جاستار اراسىندا جارقىراي كوزگە ءتۇسىپ, جاستايىمنان قۇمار بولعان ونەرگە دەگەن جاقىندىق مەنى قوعامدىق شارالاردان تىس قالدىرمايتىن, – دەگەن ليزا ارنولدوۆنا قازاق ءتىلىن بىلگەندىگىنىڭ دە كوپ پايداسى تيگەنىن قۋانا ءارى ماقتانىشپەن جەتكىزدى.
– مەملەكەتتىك ءتىلدى ناسيحاتتاۋدا جانە وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋىنە بايلانىستى وتكىزىلەتىن كونكۋرس-جارىستارعا قاتىساتىنمىن. جانە ۇنەمى جەڭىمپاز اتانىپ ءجۇردىم. جۇلدەگە العان سىيلىقتارىم جەتەرلىك. ماسەلە سىيلىق الۋدا ەمەس, ءوزىمنىڭ انا ءتىلىم دەپ ەسەپتەيتىن قازاق ءتىلىن ناسيحاتتاۋعا وزگە ۇلت وكىلى بولا تۇرا, ۇلەس قوسقانىمدى مارتەبە سانايتىنمىن.
2007 جىلدان پەداگوگيكا ينستيتۋتىنىڭ تاريح-فيلولوگيا فاكۋلتەتى دەكانىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىن 2011 جىلعا دەيىن اتقارعان ل. گوتمان بۇگىندە اتالعان وقۋ ورنىنىڭ تاربيە ءبولىمىنىڭ باستىعى بولىپ ىستەيدى. بولاشاق ۇستازداردى تاربيەلەۋ ىسىندە ۇساق-تۇيەك بولمايدى دەپ ەسەپتەيتىن ليزا ارنولدوۆنا ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى جولداۋىندا ايتىلعان مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ تۋرالى پىكىرىن تولىق قولدايتىندىعىن, ءوزى دە بۇل ماسەلەگە ۇلەس قوسا بەرەتىندىگىن جەتكىزدى.
– گەرمانياداعى جيەن تۋىستارىم تاريحي وتانىما شاقىرعان. بىراق, مەن ءۇشىن كىندىك قانىم تامعان قازاق جەرىنەن ارتىق جەر, انا ءتىلىم دەپ ەسەپتەيتىن قازاق تىلىنەن ارتىق ءتىل جوق دەپ ەسەپتەيمىن. 130 ۇلتتىڭ باسىن قوسىپ, تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ ۇلگىسى, تۇراقتىلىقتىڭ تۇتقاسى بولىپ وتىرعان اتا- مەكەنىم – قازاقستاندى باسقاداي ەشقانداي جەرگە ايىرباستامايمىن. كوپ ۇلتتى دەمەكشى, ءبىزدىڭ وتباسىمىزدىڭ وزىندە بىرنەشە ۇلتتىڭ وكىلى بار. جەزدەلەرىمنىڭ اراسىندا ورىس پەن قازاق, تاتار دا بار. بىراق, باسىمىز قوسىلعاندا ءبارىمىز ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي, ءبولىنۋ دەگەندى بىلمەيمىز. تىلەگىمىز دە, جۇرەگىمىز دە ءبىر, – دەگەن ليزا ارنولدوۆنا ءوز بويىنداعى وتانسۇيگىشتىك قاسيەتى مەن مەملەكەتتىك تىلگە دەگەن قۇرمەتىن جاس ۇرپاق بويىنا ءسىڭىرۋ جولىندا جەمىستى ەڭبەك ەتە بەرمەك.
ناريمان جانعاسكين.
سەمەي.
