ەكونوميكا • 16 مامىر، 2019

ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتى دامىتۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرى

737 رەتكورسەتىلدى

كەشە ەلوردادا ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتار بويىنشا دۇنيەجۇزىلىك كەدەن ۇيىمىنىڭ وڭىرلىك فورۋمى ءوتتى. باسقوسۋعا دۇنيەجۇزىلىك كەدەن ۇيىمى، اقش-تىڭ حالىقارالىق دامۋ اگەنتتىگى، ەۋروپالىق كوميسسيا سىندى ۇيىمداردىڭ كەدەن قىزمەتى وكىلدەرى قاتىستى.

فورۋم اياسىندا نەگىزگى ماسەلە­لەر­دىڭ ءبىرى رەتىندە قازاقستان اۋما­­عىنداعى ەركىن ەكونوميكالىق اي­ماق­تاعى ساۋدانى جەڭىلدەتۋ جول­دارى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار كەدەندىك باقىلاۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس جۇرگىزۋدىڭ تەتىكتەرىن قاراستىرۋعا نازار اۋدا­رىلدى. ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتىڭ ەكونوميكالىق ارتىق­شىلىقتارى مەن كەدەندىك با­قىلاۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ، اتال­عان سالا­داعى دۇنيەجۇزىلىك كەدەن­ ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ تاجىريبەسى كەڭىنەن ءسوز بولدى. 

جيىندا ءسوز العان قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى قانات باەدىلوۆ بۇگىندە ەلىمىزدە 12 ەركىن ەكونوميكالىق ايماق قۇرىلعانىن ايتا كەلىپ، بۇل باعىتتا قازاقستاننىڭ وزگە مەملەكەتتەرگە ۇلگى ەتەرلىك باستا­مالارى بار ەكەنىن جەتكىزدى. سو­نىمەن قاتار ەكونوميكانىڭ نەگىز­گى تەتىگى سانالاتىن ەركىن ەكو­نو­مي­كا­لىق ايماقتى دامىتۋ ءۇشىن ەلدەگى ينۆەستيتسيالىق احۋالدىڭ دا تارتىمدى، تۇراقتى، جۇيەلى ەكەنىن ايتتى. 

دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ساقتاۋ جانە وڭتايلاندىرۋ دە­پار­تامەنتىنىڭ ديرەكتورى اننا ب.حينوحوسا قازاقستاننىڭ حالىق­ارالىق ساۋدانى دامىتۋ بويىنشا اتقارعان جۇمىستارىن جوعارى باعالاپ، فورۋم اياسىندا ەركىن ەكو­نوميكالىق ايماقتى دامىتۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق جوبالاردان باس­تاپ، كەدەندىك باقىلاۋ قىزمەتىنىڭ زاڭ اياسىنداعى جۇمىستارى جان-جاقتى تالقىلاناتىنىن ايتتى. 

− بۇگىندە كوپتەگەن مەملەكەت­تەر كۇن سايىن قارىشتاپ دامىعان جاڭا تەحنولوگيالاردى ەركىن ەكو­­­نو­ميكالىق ايماقتى دامىتۋ ماق­­ساتىنا ءتيىمدى پايدالانۋدى ءجۇ­­زەگە اسىرۋدا. ونىڭ ىشىندە ءسات­­تى جۇزەگە اسقان جوبالار جە­تەر­­لىك. مىنە، سولاردىڭ وزىق ءۇل­گىسىن ءوزارا ءبولىسۋ ارقىلى بۇل سا­­لا­نىڭ ىلگەرىلەۋىنە مۇمكىندىك تۋماق. ءبىزدىڭ ۇيىمدا 100-دەن اسا مەملەكەت كەدەندىك-اكىمشىلىك با­قى­لاۋ بويىنشا ورتاق جۇمىس ءجۇر­گىزۋدە. سوڭعى جىلدارى ەركىن ەكونوميكالىق ايماقتارداعى كە­دەندىك قىزمەت سالاسى بويىنشا جان-جاقتى قامتىلعان تۇ­جىرىمداما دايىندالۋدا. سول ارقىلى ەەا-نىڭ الەۋەتى مەن مۇمكىندىكتەرى ارتىپ كەلە جات­قانىن كورىپ وتىرمىز، – دەدى اننا ب.حينوحوسا. ونىڭ ايتۋىنشا، دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىمەن جۇمىس ىستەيتىن ەلدەردەگى ەەا-نىڭ كەدەندىك باقىلاۋ سالاسىندا ءالى دە بولسا وڭ شەشىمى تابىلماعان ماسەلەلەر بار. 

– ەركىن ەكونوميكالىق اي­­ماق­­تارداعى كاسىپورىندار سا­لىق­تان بوساتىلادى، باسقا دا كەي­بىر ماسەلەلەرگە مەملە­كەت تۇسىنىستىكپەن قارايدى. دە­سە دە، مۇنداي مۇمكىندىكتىڭ سو­ڭى كا­سىپ­ورىنداردىڭ زاڭ بۇزۋشى­لىق­تارىنا اكەلەدى. ءتىپتى، كونترا­باندالىق تاۋارلاردى وسى ايماق­تار ارقىلى وتكىزۋ فاكتىلەرى ءتىر­كەلدى. ودان بولەك، ەسىرتكى تاسى­مالى، زاڭسىز اقشا بوپسالاۋ سىندى ارەكەتتەر دە تىركەلگەن بو­لا­تىن. سوندىقتان ەەا-نى قا­لىپ­تاستىرۋ، دامىتۋمەن قاتار، زاڭ­دى بەلشەدەن باسقان كەلەڭسىز تۇس­تارىن جويۋ كۇن تارتىبىندەگى ءما­سەلەگە اينالۋى ءتيىس، – دەدى ءدۇ­­نيە­جۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ساقتاۋ جانە وڭتايلاندىرۋ دەپار­تا­مەنتىنىڭ ديرەكتورى.

فورۋمدا قارجى مينيسترلىگى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى ءتور­­­اعاسىنىڭ ورىنباسارى ومىرزاق بە­يىسپەكوۆ:

− قازاقستان ەۋرازيا كىندىگىندە، ەۋروپالىق جانە ازيا-تىنىق مۇ­حيتى ايماعىنىڭ دۇنيەجۇزىلىك كەدەن ۇيىمىنا مۇشە ەلدەردىڭ تو­عىسىندا ورنالاسقان. ءبىز ەكى ءىرى اي­ماقتىڭ كەدەن اكىمشىلەرىنىڭ كوپتەگەن وكىلدەرىنىڭ وسىناۋ فو­رۋم­عا قاتىسىپ جاتقانىن جوعارى باعالايمىز، – دەدى. 

سونىمەن قاتار ول وسى جىلدىڭ ناۋرىزىندا دۇنيەجۇزىلىك كەدەن ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى كۋنيو ميكۋريانىڭ قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلىپ، ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامينمەن كەزدەسكەنىن ەسكە سالدى. 

فورۋم بارىسىندا ەركىن ەكو­نو­ميكالىق ايماقتىڭ تابىستى دامۋىنا جاڭا سەرپىن بەرەتىن ونەر­كاسىپتەر مەن ايماقتاردىڭ ين­فراقۇرىلىمىن جانداندىرۋ ماسەلەلەرىنە باسىمدىق بەرىلدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەڭبەكاقى كولەمىن ۇلعايتتى

ايماقتار • بۇگىن، 07:26

بابىر بابا شاپانى

تانىم • بۇگىن، 07:23

ولار ەشكىمنەن كەم ەمەس

رۋحانيات • بۇگىن، 07:18

جالعىز قولمەن جيھاز جاسايدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:17

زاماناۋي كارىز جۇيەلەرى كەرەك

ايماقتار • بۇگىن، 07:13

سەرگەلدەڭگە سالعان سەرتيفيكات

ايماقتار • بۇگىن، 07:02

سازگەردىڭ «ماڭگى كوكتەمى»

تانىم • بۇگىن، 06:58

ەر قازاق ەدى ەراعا

تانىم • بۇگىن، 06:56

ەلىمىزدەگى ەڭ الىپ كىتاپ

ايماقتار • بۇگىن، 06:55

تاعايىنداۋ

پرەزيدەنت • بۇگىن، 06:50

جۇرت تىلەگى نازارعا الىندى

ايماقتار • بۇگىن، 06:24

ۇقساس جاڭالىقتار