«اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى ۇسىنعان كانديدات دانيا ەسپاەۆانىڭ باتىس قازاقستان ايماقتىق شتابى مۇشەلەرى وبلىس ورتالىعىنداعى وقىتۋشى جانە ستۋدەنتتەر قاۋىمىمەن كەزدەستى. «زەنيت» مادەنيەت ۇيىندە وتكەن جيىنعا 500-دەن اسا ادام قاتىستى. باتىس قازاقستان يننوۆاتسيالىق جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى ۋنيۆەرسيتەتى مەن م.وتەمىس ۇلى اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازدار قۇرامى, بەلسەندى ستۋدەنت جاستار ەلىمىزدەگى اسا ماڭىزدى سايلاۋ دوداسىنا قاتىسىپ جاتقان پارتيا ۇمىتكەرىنىڭ باعدارلاماسىن دەن قويا تىڭدادى. كەزدەسۋدە تاراتىلعان ۇگىت-ناسيحاتتىق ماتەريالدار, ساحنا تورىندەگى الىپ مونيتوردان كورسەتىلگەن بەينەروليكتەر قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە ساياسي پارتيا اتىنان سىنعا ءتۇسكەن ءۇمىتكەردىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن ەگجەي-تەگجەيلى حاباردار ەتتى.
«ءوندىرىستىڭ ءار سالاسىن, كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىن جەتىك بىلەتىن د.ەسپاەۆا ءوزىنىڭ قىزمەت باسپالداعىندا تەك قانا كاسىبيلىكتى, ادالدىق پەن شىنشىلدىقتى مۇرات ەتكەن. ول پارلامەنت قابىرعاسىندا جۇرگەندە دە ەلگە پايدالى تالاي ءىس اتقاردى. مەنىڭ ويىمشا شاڭىراقتا ۇيلەسىمدىلىك ورناتۋ ىسىنە ەر ادامنان گورى ايەل ادام بەيىم كەلەدى. ول بۇگىنگى قازاقستان قوعامىن جاڭاشا وزگەرتۋدىڭ ايقىن جوسپارىن ۇسىنىپ وتىر», دەدى نۇر-سۇلتان قالاسىنان ارنايى كەلگەن مەيمان, «اق جول» پارتياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دميتري ۆاسيلەۆ.
* * *
«اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پاتريوتتىق پارتياسىنان كانديدات تولەۋتاي راحىمبەكوۆتىڭ اقمولا وبلىسىندا سايلاۋالدى باعدارلاماسى تانىستىرىلدى. ستەپنوگور قالاسىندا وتكەن جيىندا ۇمىتكەردىڭ مونوقالالاردى دامىتۋعا, قالا مەن اۋىل اراسىن جاقىنداتۋعا جانە باسپانا ماسەلەسىن شەشۋگە قاتىستى باستامالارى جان-جاقتى تالقىلاندى.
اۋىلدان كوشىپ كەلگەن تۇرعىنداردىڭ قيىندىق كورىپ جاتقاندىعى سول قالانىڭ مۇمكىندىگىنە كەيدە ساي كەلە بەرمەيدى. كوبى تۇرعىن ءۇيسىز, جۇمىسسىز ءجۇر, كوبى بالاسىن بالاباقشاعا بەرۋگە قينالادى. سوندىقتان قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ كانديداتتىڭ باعدارلاماسىندا كورسەتىلگەندەي, اۋىلدىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قاجەت. جالپى, ەلىمىزدىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا وسى ءوڭىردىڭ الار ورنى ەرەكشە. ماسەلەن, اقكول اۋدانىندا عانا مىڭداعان گەكتار شارۋاشىلىققا جارامدى جەر بار. ەندى ونىڭ الەۋەتىن تولىقتاي پايدالانىپ, وڭدەۋ ونەركاسىبىنە تىڭ سەرپىن بەرۋ كەرەك», دەدى ءا.بەكتاەۆ.
سەرىك بالعازى ۇلى – وسى ايماقتاعى ءىرى شارۋالاردىڭ ءبىرى. قوجالىعىندا جۇزدەگەن جىلقى مەن مىڭنان اسا قوي بار. ەرەكشەلىگى سول – بۇل كاسىپتى ونىڭ ءۇش بالاسى جالعاستىرىپ, اياسىن ودان ءارى كەڭەيتىپ جاتىر. پرەزيدەنتتىكتەن ۇمىتكەر ت.راقىمبەكوۆ ءوز باعدارلاماسىندا وسىنداي ءداستۇرلى شارۋاشىلىقتى قولداۋعا شاقىرادى. سول ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى ازايتىپ, جاپپاي ۋربانيزاتسياعا جول بەرمەۋگە بولادى دەيدى.
* * *
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ۇسىنعان كانديدات امانگەلدى تاسپيحوۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى پوكروۆكا اۋىلىندا وتكەن «جاس كەلسە – ىسكە!» اتتى اۋىل جاستارىنىڭ فورۋمىنا قاتىستى. ج.قيزاتوۆ اتىنداعى ەسىل اۋىلشارۋاشىلىق كوللەدجىندە بولعان ءىس-شاراعا كانديداتپەن بىرگە ونىڭ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق شتابىنىڭ جەتەكشىسى, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى باقىتجان ءابدىرايىم قاتىستى.
ب.ءابدىرايىم فورۋمدى اشىپ, ەڭبەك جاستارىنىڭ ءوڭىرلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى. ول كاسىپوداقتار ءوز كانديداتىن ۇسىنعانىن, سول ارقىلى قوعام مەن بيلىككە ەڭبەك قاتىناستارىنداعى پروبلەمالاردى جەتكىزۋدى كوزدەيتىندەرىن مالىمدەدى. ال ۇمىتكەر ا.تاسپيحوۆتىڭ ءوزى ءوڭىرلەردە جاس مامانداردىڭ تاپشىلىعى بارىن ايتىپ, جاس ەڭبەكشىلەردى ويعا العان باستامالارىن ىسكە اسىرىپ, بولاشاققا باتىل قادام جاساۋعا شاقىردى.
سونىمەن قاتار اتىراۋداعى ايماقتىق سايلاۋالدى شتابىنىڭ وكىلدەرى وبلىس ورتالىعىنان شالعاي ورنالاسقان يندەر اۋدانىندا كەزدەسۋ وتكىزدى. شتاب جەتەكشىسى, وبلىستىق اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ءى.بايمۇقانوۆ باستاعان ناسيحاتشى توپ ەسبول اۋىلىندا 21,5 شاقىرىم جول سالىپ جاتقان قۇرىلىسشىلارمەن كەزدەستى. ودان سوڭ جامبىل ورتا مەكتەبىنە سوعىپ, كانديدات ا.تاسپيحوۆتىڭ ءومىرى مەن سايلاۋالدى باعدارلاماسىن كەڭىنەن تانىستىردى. ءدال وسىنداي ءىس-شاراعا اۋدان ورتالىعىنىڭ جانە جارسۋات, قۇرىلىس اۋىلدارىنىڭ تۇرعىندارى دا قاتىستى. كەزدەسۋدە ءسوز العان توپ مۇشەلەرى قوعامدىق ۇيىمنىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىسىنا كەڭىرەك توقتالىپ, ەلىمىزدە باستالعان ساياسي ناۋقاننىڭ وزگەشەلىكتەرىنە جانە سايلاۋدىڭ ەل بىرلىگىنە, قوعام تۇراقتىلىعىنا وڭ اسەر ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
قازاقستان كوممۋنيستىك حالىق پارتياسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە تىركەلگەن جامبىل احمەتبەكوۆ اۋىلداستارىمەن كەزدەسىپ, اقساقالداردان باتا الۋ ءۇشىن ءوزىنىڭ تۋعان جەرىنە ات باسىن بۇردى. كانديداتتىڭ فوتوسۋرەتى جانە پارتيانىڭ جالاۋى بەينەلەنگەن اۆتوكولىكتەرمەن اتتانعان توپ قىزىلساي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ شالقار اۋىلىندا جانە قورعالجىن اۋىلدىق وكرۋگىندە بولدى. ج.احمەتبەكوۆ الدىمەن ك.كۇمىسبەكوۆ اتىنداعى اۋداندىق مادەنيەت ۇيىندە بولىپ, «قورعالجىن» قورىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن جانە اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەستى.
جيىندا ج.احمەتبەكوۆ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنىڭ نەگىزگى باعىتى ەڭبەك ادامدارىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ ەكەندىگىن, ەكونوميكانىڭ ستراتەگيالىق سالالارى مەن ەلىمىزدىڭ تابيعي بايلىعىن تەك قانا قازاقستان ازاماتتارىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن پايدالانۋدى قولدايتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار اۋىل كووپەراتسياسى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىن قولداۋ ماسەلەسىن تالقىلادى. «قازىرگى تاڭدا كەدەيلىك جۇمىسسىزدىقپەن ەمەس, تومەن تابىسقا بايلانىستى بولىپ تۇر. ەلدەگى كەدەيلىكتىڭ شىنايى دەڭگەيىن قايتا قاراۋ كەرەك جانە بۇل قۇبىلىستى وزەكتى الەۋمەتتىك ماسەلە دەپ تانۋ قاجەت. ءبىز وتاندىق تاۋارعا, اسىرەسە اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنە سۇرانىستى ارتتىرۋمەن بىرگە كەدەيلىكپەن كۇرەسۋ باعدارلاماسىن قابىلداۋدى بىرنەشە رەت ۇسىندىق. ونىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءۇشىن جۇمىس ىستەيمىز, بۇل مىندەتتى تۇردە ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى مەن اۋىلداعى كووپەراتسيانىڭ دامۋىنا مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر ەتەتىن بولادى», دەپ مالىمدەدى كانديدات.
Nur Otan پارتياسىنان ۇسىنىلعان كانديدات قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ رەسپۋبليكالىق قوعامدىق شتابى اقمولا وڭىرىندە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرىمەن كەزدەستى. شتاب جەتەكشىسى, Nur Otan پارتياسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ماۋلەن اشىمباەۆ پرەزيدەنتتىككە كانديداتتىڭ باسقارۋ تاجىريبەسىنىڭ مول ەكەندىگىنە توقتالىپ, ونىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى قىرلارىنىڭ ءبىرى 2025 جىلعا دەيىنگى ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋگە ارنالعانىن اتاپ ءوتتى. وندا جاستار مەن ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
ق.توقاەۆتىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن بەلگىلى اگرارشى يۆان ساۋەر جوعارى باعالادى. «قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ 42 پايىزى اۋىلدا ءومىر سۇرەدى. ماعان سايلاۋالدى باعدارلامانىڭ اگرووندىرىس كەشەنىن دامىتۋعا بايلانىستى ەرەجەلەرى قاتتى ۇنادى. ينفراقۇرىلىمدى, الەۋمەتتىك سالانى, كوممۋنيكاتسيانى دامىتۋعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. سوندىقتان دا وندا ءوندىرىس ونىمدىلىگىن قالاي كوتەرۋ كەرەك, قانداي كورسەتكىشتەر بولۋى ءتيىس سياقتى وندىرىستىك سيپاتتاعى ماسەلەلەر كوتەرىلگەن», دەدى ول.
* * *
«ۇلت تاعدىرى» ۇلتتىق-پاتريوتتىق قوزعالىسىنىڭ اتىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات رەتىندە ۇسىنىلعان ءامىرجان قوسانوۆ ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى اياسىندا كەشە قاراعاندى قالاسىنداعى «دوستار-الەم» قوناقۇي كەشەنىندە تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كەزدەسۋ بارىسىندا كانديدات ءوزىنىڭ التى تاراۋدان تۇراتىن باعدارلاماسىمەن تانىستىرىپ, 9 ماۋسىمعا دەيىنگى قىسقا ۋاقىت ارالىعىندا اتقارىلۋعا ءتيىستى ءىس-شارالار جوسپارى تۋرالى ايتىپ بەردى.
ءا.قوسانوۆ سايلاۋالدى ناۋقان كەزىندە «باس جارىپ, كوز شىعاراتىن» ىرىتكى ارەكەتتەردەن ىرگەسىن اۋلاق سالىپ, ۇستامدىلىقتى نەگىزگە العان سىندارلى ساياسات جۇرگىزەتىنىن مالىمدەدى. ساياساتكەر بۇل سايلاۋدا ءوزىنىڭ ارتىندا تۇرعان ەشقانداي ساياسي پارتيانىڭ, قوعامدىق كۇشتەردىڭ, قالتالى الپاۋىتتاردىڭ جوقتىعىن ايتا كەلىپ, بار سەنىمى مەن ءۇمىتىن قاراپايىم حالىققا ارتاتىنىن اتاپ ءوتتى. «ەگەر مەن پرەزيدەنت بولىپ سايلانا قالسام, ەلىمىزدىڭ ەڭ ماڭىزدى دەگەن بىرقاتار زاڭدارىنا دەموكراتيالىق وزگەرىستەر ەنگىزەر ەدىم» دەگەن كانديدات ەلىمىزدەگى ساياسي جۇيەنىڭ پارلامەنتتىك-پرەزيدەنتتىك باسقارۋعا كوشكەنىن قالايتىنىن جەتكىزدى.
مۇنىڭ الدىندا, ءدال سول كۇنى سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدارىمەن بىرگە بۇقار جىراۋ اۋدانىنداعى ۇشتوبە اۋىلىندا ورنالاسقان ك.ماركس اتىنداعى قۇس فابريكاسىنا باردى. قاتىسۋشىلار كانديداتتىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن تالقىلاپ, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك ءال-اۋقاتى تۋرالى تارماقتاردى اتاپ ءوتتى, سونداي-اق ءوز ۇسىنىستارىن جاسادى. ءا.قوسانوۆ ولارعا ەگجەي-تەگجەيلى جاۋاپ بەرگەننەن كەيىن كانديدات كەزدەسۋگە قاتىسقان قاراعاندىلىقتاردى 9 ماۋسىم كۇنى سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە كەلىپ, داۋىس بەرۋگە شاقىردى.
* * *
« ۇلى دالا قىراندارى» رەسپۋبليكالىق قوزعالىسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات سادىبەك تۇگەل سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىنىڭ اياسىندا ششۋچە قالاسىندا «ۇلاعاتتى ۇرپاق – ۇلتتىق ۇستانىم» اتتى شىعارماشىلىق كەشىن وتكىزدى. الداعى مادەنيەت پەن ونەر كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان كەش كانديداتتىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا كورسەتىلگەن ۇرپاق تاربيەسى تۋرالى ءبولىمىنىڭ مازمۇنىن اشا ءتۇستى. جينالعان قاۋىم ءىس-شارا بارىسىندا ارنايى بەينەروليك تاماشالاپ, تۋىندىلارىنان وقىلعان ۇزىندىلەردى تىڭداپ, س.تۇگەلدىڭ شىعارماشىلىعىمەن كەڭىنەن تانىستى. سونداي-اق تانىمال جۋرناليست, جازۋشى, قوعام قايراتكەرى, «حالىق سۇيىكتىسى-2017» ۇلتتىق سىيلىعىنىڭ يەگەرى س.تۇگەلدىڭ كىتاپتارى مەن فوتولارى كورمەگە قويىلىپ, سايلاۋشىلاردىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. وعان قوسا ۇلتتىق ءداستۇردى ۇلىقتاۋ ماقساتىندا قولونەر كورمەسى دە ءوتتى.
س.تۇگەلدىڭ سەنىم بىلدىرىلگەن ادامدارى وسى وڭىردە, كوكشەتاۋ قالاسىندا اقمولا وبلىسى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرى وكىلدەرىمەن كەزدەستى. ورتالىق شتابتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى جەتەكشىسى باقىت مۇحامەدراحيموۆا مەن كوكشەتاۋ قالاسى بويىنشا « ۇلى دالا قىراندارى» رقب توراعاسى قۇمارعالي جايىموۆ كانديداتتىڭ ءومىر جولى تۋرالى اڭگىمەلەپ, ونىڭ ىشىندە قۇلاگەر ەسكەرتكىشىن ورناتۋعا قوسقان سۇبەلى ۇلەسىن ەرەكشە اتاپ, سوڭىنان سايلاۋالدى تۇعىرنامانى تانىستىردى.
جيىندا «Group-كومپانيا» جشس پرەزيدەنتى, قازاقستان ات سپورتى وداعىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, قحا مۇشەسى, مۇستافا مۇستافاەۆ «ول – قازاق حالقىنىڭ ۇلتجاندى ازاماتى, رۋحاني قۇندىلىقتاردى ۇلىقتاۋشى, مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋگە اتسالىسىپ جۇرگەن تۇلعانىڭ ءبىرى. مەن ونى 30 جىلدان اسا دوس رەتىندە جاقسى بىلەمىن, بىرلەسە قىزمەت اتقارىپ كەلەمىز. ونى ۇلى دالا ۇعىمىن ەڭ العاش ەنگىزگەن, سول اتاۋمەن قوعامدىق قوزعالىس قۇرعان, وسكەلەڭ ۇرپاق ءۇشىن ونەگە بولارلىق تۇلعا رەتىندە قۇرمەتتەيمىن», دەپ ىزگى لەبىزىن جەتكىزدى.
دايىنداعاندار
قايرات ءابىلدا,
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
بايقال ءبايادىل,
ورىنبەك وتەمۇرات,
«Egemen Qazaqstan»
