15 مامىر، 2019

بەسقاراعايدا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرىنا ەسكەرتكىش قويىلدى

902 رەتكورسەتىلدى

جەتىجار اۋىلىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ماحمەت قايىرباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلدى.

                         

ەكىنشى دۇنيە جۇزىلىك سوعىستىڭ 74 جىلدىعى اياسىندا بەسقاراعاي اۋدانىنىڭ جەتىجار اۋىلىندا كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ماحمەت قايىرباەۆتىڭ ەسكەرتكىشى اشىلدى. اۋىلداعى سەميار ورتا مەكتەبىنىڭ الدىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىشتىڭ اشىلۋىنا باتىردىڭ ۇلى مۇرات ماحمەت ۇلى، جەرگىلىكتى بيلىك وكىلدەرى قاتىستى. سالتاناتتى شارادا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەگەن اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى ق.سادىقوۆ ەسكەرتكىشتىڭ تۇرعىزىلۋىنا مۇرىندىق بولعان مەتسەنات، جەتىجار اۋىلىنىڭ تۋماسى، «مەناۋ اجە» قورىنىڭ پرەزيدەنتى ماقسۇت ومىرحانوۆقا العىسىن جەتكىزىپ، اۋدان باسشىسى د.باتىرباەۆتىڭ اتىنان العىس حات تابىستادى. «ماحمەت اتامىزدى مەكتەپ جاسىنان بىلگەندىكتەن باتىرعا قۇرمەت كورسەتۋ كوپتەن بەرى كوكەيدە جۇرگەن ەدى. ناۋرىز ايىندا اتامىزدى تۇسىمدە كوردىم. بەينە ءبىر ماعان ايان بەرگەندەي كورىندى. سودان كەيىن كوپكە سوزباستان ويعا العان جوسپارىمدى ىسكە اسىرۋعا كىرىستىم. باتىردىڭ ءمۇسىنىن قىرعىزدىڭ تانىمال ءمۇسىنشىسى بولاتقان ابديەۆ دەگەن ازامات جاسادى. قوردايدىڭ قىزىل گرانيتىنەن ازىرلەنگەن مۇسىنگە تۋرا ءبىر اي ۋاقىتىن جۇمسادى. ەسكەرتكىشتىڭ سالماعى ون تونناعا جۋىق، كومپوزيتسياسى ءۇش تاستان قۇرالعان» دەيدى م.ءومىرحانوۆ.

باتىردىڭ ۇلى مۇرات ماحمەت ۇلى دە ەسكەرتكىش باسىندا ءسوز الىپ، اكەسىنىڭ مايداننان ەلگە امان-ەسەن كەلگەننەن كەيىن ادال ەڭبەك ەتكەنىن، پاۆلودار وبلىستىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى قىزمەتىن اتقارعانىن ايتتى. «1982 جىلى زەينەتكە شىققاننان كەيىن دە قوعامدىق جۇمىستارعا بەلسەنە ارالاسىپ، مايدانگەرلەردىڭ ەرلىكتەرىن ءجيى ەسكە الىپ، جاعدايلارىنا الاڭداپ جۇرەتىن. بۇگىندە مەن دە زەينەتتەمىن. اكەمنىڭ سول كەزگى ويعا العان جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋعا تيتتەي دە بولسا ۇلەسىمدى قوسسام دەيمىن. اكەمنىڭ اينالاسىندا جۇرگەن ادامدار، جالپى ءجۇرىپ وتكەن دارا جولىنا ارناپ كىتاپ شىعارۋدى قولعا الدىم» - دەيدى ول.


رەتى كەلگەندە ايتا كەتەيىك، ماحمەت قايىرباەۆ 1925 جىلى 1 قاڭتاردا بۇرىنعى سەمەي گۋبەرنياسىنا قاراستى قۇلمىرزا اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1941 جىلدىڭ جازىندا ءوز ەركىمەن مايدانعا اتتانادى. ەڭ العاشقى ماراپاتى – الەكساندر نەۆسكي وردەنىن ماحمەت قايىرباەۆ 18 جاسىندا الادى. 1944 جىلى 19 تامىزدا ونى ليتۆاداعى شاۋلياي قالاسىنىڭ باتىسىندا 15 ارتيللەريستپەن بىرگە فاشيستەر قورشاۋىندا شايقاسىپ جاتقان باتارەياعا كومەككە جىبەرەدى. وسى قيان-كەسكى شايقاستا باتىل وفيتسەر باسقارعان جەكە قۇرام 3 تانكى مەن ءبىر باتالون شاماسىندا دۇشپانداردى جويادى. وسىلايشا فاشيستەر شاۋليايعا وتە المايدى. 1945 جىلعى 24 ناۋرىزداعى كسرو جوعارعى كەڭەسى تورالقاسىنىڭ جارلىعىمەن قولباسشىلىق اسكەري تاپسىرمالاردى ۇلگىلى ورىنداعانى ءۇشىن جانە كورسەتكەن ەرلىگى مەن باتىلدىعى ءۇشىن اعا لەيتەنانت ماحمەت قايىرباەۆقا «التىن جۇلدىز» مەدالى مەن لەنين وردەنى تابىستالىپ، كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى اتاعى بەرىلەدى. بۇگىندە باتىردىڭ ءمۇسىنى پاۆلودار قالاسىنىڭ داڭق الاڭىندا ورناتىلعان. م.قايىرباەۆتىڭ ەكى زەڭبىرەگى سانكت-پەتەربۋرگ جانە پاۆلودار قالالارىنىڭ مۇراجايلارىندا كورمەگە قويىلعان.

شىعىس قازاقستان وبلىسى،

بەسقاراعاي اۋدانى

 



سوڭعى جاڭالىقتار

ەسىك نەگە «تەسىك»؟

قوعام • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار