قازاقستان • 15 مامىر, 2019

ساراپشىلار باس قوستى

857 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردادا قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاتىناستار كەڭەسى مەن «ۆالداي» حالىق­ارا­لىق پىكىرتالاس كلۋبى ۇيىمداستىرعان ءۇشىنشى قازاقستان-رەسەي ساراپشىلار فورۋمى باستالدى. وعان قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى ەرلان قارين, «ۆالداي» حالىقارالىق پىكىرتالاس كلۋبىنىڭ باعدار­لامالىق ديرەكتورى اندرەي سۋشەنتسوۆ جانە وڭىردەگى باسقا دا جەتەكشى ساياسي ساراپشىلار قاتىسۋدا.

ساراپشىلار باس قوستى

بيىل ءۇشىنشى جىل قاتارىنان ۇيىم­داستىرىلعان فورۋمدى اش­قان ە.قارين الەمدىك گەوساياسي وزگەرىس­تەردىڭ اياسىندا ەۋرازيا جاڭا ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ترانسفورماتسيا كەزەڭىنە كىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان-رەسەي ساراپشىلارى ءار كەزدە ءتۇرلى الاڭداردا باس قوسىپ, ەڭ وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاپ, تالداۋ ارقىلى ەڭسەرىپ كەلە جاتقانىن جەتكىزدى. ال بيىلعى ءىس-شارا قازاقستانداعى ەڭ ماڭىزدى ساياسي وقيعا – پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قارساڭىندا ءوتىپ جاتقانىن ءارىپ­تەستەرىنىڭ ەسىنە سالدى.

– وسىدان ءۇش كۇن بۇرىن سايلاۋ ناۋقانى باستالدى. ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارى وتە بەلسەندى وتۋدە. ناۋقانعا ءارتۇرلى كانديداتتار قا­تىسۋدا. ونىڭ ىشىندە وپپوزيتسيا دا بار. سايلاۋ الاڭىندا ەشكىم دە ەش­كىمدى ىعىستىرماي, بارلىعىنا تەڭ مۇمكىندىك, بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنا شىعۋعا تەڭ قۇقىق, ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە دە بىردەي مۇمكىندىك بەرىلدى. بيلىك شى­نى­مەن دە اشىق ءارى باسەكەلى ساي­لاۋ­دىڭ وتۋىنە مۇددەلىلىك ءبىلدى­رۋدە. بۇل – قازاقستان پرەزيدەنتى­نىڭ قاعيداتتى ۇستانىمى. ەلىمىزدە بو­لىپ جاتقان سايلاۋ پروتسەسى تاعى ءبىر اۋقىمدى پروتسەسس – بيلىك تران­زيتى­نىڭ بولىگى سانالادى. الداعى ناۋقان­دى بيلىك ءترانزيتىنىڭ شەشۋشى كەزەڭى دەۋ­گە بولادى, – دەدى ە.قارين.

پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىسى ەلدە شىنايى وزگەرىستەر بولىپ جاتقانىن, بيلىكتىڭ اشىق ديالوگقا مۇددەلى ەكەنىن, ساياسي ۇدەرىستىڭ بەلسەندى ءجۇرىپ جاتقاندىعىن دا تىلگە تيەك ەتتى.

جالپى, قازاقستان-رەسەي ساراپشىلار فورۋمىنا قاتىسۋشىلار ايماق­تاعى ەلدەر وزدەرىنىڭ حالىق­ارا­لىق جانە ايماقتىق ۇدەرىس­تەر­دەگى ءرولىن ايقىنداپ الۋعا تىرى­سىپ جاتقاندارىن باسا ايتتى. وسىعان بايلانىستى وڭىرلىك ىنتى­ماق­تاس­تىققا ەرەكشە ماڭىز بەرىلۋدە.

سونىمەن بىرگە حالىقارالىق احۋال تۇراقسىزدىق پەن ساياسي جانە ەكونوميكالىق لاندشافتىڭ دينا­مي­كالىق وزگەرۋىمەن سيپاتتالۋدا. سول سەبەپتى دە الەمنىڭ ايماقتىق ءجا­نە جەتەكشى ەلدەرى اراسىنداعى گەو­­سايا­سي, ەكونوميكالىق جانە تەح­نو­­لو­­گيا­لىق باسەكەلەستىك ارتىپ كەلەدى.

ساراپشىلاردىڭ ايتۋلارىنا قاراعاندا, بۇل تۇرعىدا قازاقستان مەن رەسەي ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنىڭ ماڭىزدى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرى عانا ەمەس, ەكى ەلدىڭ ىن­تىماقتاستىعى ەۋرازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ فورماسى مەن ماز­مۇنىن ايقىندايدى.

ماسەلەن, «ۆالداي» قورىنىڭ وكىلى اندرەي سۋشەنتسوۆ جاھاندىق گەوساياسي ترانسفورماتسيا, ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعىنىڭ دامۋى, قىتايدىڭ ايماقتاعى سىرتقى ساياساتى مەن ساۋدا سوعىستارى تۋرالى ايتا كەلىپ, ءبىزدىڭ وڭىردەگى مامىراجاي احۋال الەمگە ۇلگى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

– ورتالىق ازيا, رەسەي مەن قىتايدىڭ قارىم-قاتىناس­تارىن­دا بۇگىنگە دەيىن قانداي دا ءبىر داعدا­رىس­تار تىركەلگەن جوق. قارسىلاس رەتىندە دە تەكەتىرەسىپ, ءبىرىن ءبىرى جاعا­دان العان ەمەس. بۇل سەنىمگە نەگىز­دەلگەن تۇراقتىلىقتى, ءوزارا دوس­تىقتى, وعان قوسا ايماقتاعى بۇل­جىماي ورىندالاتىن «ويىن ءتارتىبىن» قاراي وتىرىپ, ەۋرازيادا ءدال وسىنداي جاعداي ورنايتىن ەدى عوي دەگەن ويعا قالاسىڭ. ارينە بۇعان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك شارا­لارىنىڭ تەرىس ىقپالى بولدى. رەسەي مەن ەۋروپانىڭ ارا قاتىناسى شيەلەنىسپەگەندە, ەۋرازيادا ءدۇرلى­گىس تە, دۇربەلەڭ دە بولماس ەدى, – دەدى ا.سۋشەنتسوۆ.

ساراپشىلار ەكىكۇندىك فورۋمدا قازاقستان-رەسەي قاتىناستارى مەن ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى مەدياسەرىك­تەس­تىك, ورتالىق ازياداعى جاڭا ىن­تى­ماقتاستىق كونتۋرلارى, سون­داي-اق الەۋمەتتىك شارتتار­دىڭ ءوز­گەرۋى ءتارىزدى وزەكتى ماسەلەلەر­دى تال­­قىعا سالادى. سونىمەن قاتار ەكى ەل­دىڭ اراسىنداعى حالىقارالىق كۇن تارتىبىندە تۇرعان ماڭىزدى ماسەلەلەردى, ايماقتىق ساياسات پەن قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى سوڭعى وقيعالاردى تالداپ, اراداعى ەكو­نوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى قالىپتاستىرۋ مەن نىعايتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىر الماسادى.

سوڭعى جاڭالىقتار