سپورت • 09 مامىر، 2019

مۇحاممەد پەن مەننيدىڭ مارتتىگى

710 رەت كورسەتىلدى

جۋىردا اقش-تىڭ ايگىلى «Time» جۋرنالى جەر جاھانداعى ەڭ ىقپالدى 100 ادامنىڭ ءتىزىمىن جاريا ەتتى. ەڭبەكتەگەن بالادان، ەڭكەيگەن قارتقا دەيىن ەسىمدەرىن جاتقا بىلەتىن بەس بىردەي سپورتشىنى ايتۋلى باسىلىم ۇزدىكتەر قاتارىنا ەنگىزگەن ەكەن. ال سولاردىڭ اراسىندا اتاقتى فۋتبولشى، مىسىردىڭ ۇلتتىق قۇراما مەن انگليانىڭ «ليۆەرپۋل» كلۋبىنىڭ ساقا ويىنشىسى مۇحاممەد سالاحتىڭ كوشى بارىنەن ىلگەرى تۇر. بۇگىنگى تاڭدا ول «تيتان» اتالىمى بويىن­شا جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ وتىر.

26 جاستاعى مۇحاممەد سالاح­تىڭ قانداي مىقتى ازا­مات ەكەنى بارشا جۇرتقا ءمالىم. ول تۋعان اۋىلى مەن ولكەسىنە قامقور قولىن سوزۋدان ەش تارتىنعان ەمەس. سول جەرلەردە سپورت كەشەندەرى مەن فۋتبول الاڭدارىن، مەكتەپتەر پەن اۋرۋحانالار سالىپ، زاماناۋي تالاپتارىنا ساي قۇرالدارمەن جابدىقتادى. كەدەيشىلىكتىڭ قامىتىن كيگەن بالالاردىڭ ومىردەگى ءوز جولدارىن تابۋعا مۇحاممەد ۇنەمى جاردەمدەسىپ ءجۇر. 

مىناداي ءبىر قىزىقتى دەرەك بار: 2017 جىلى ەگيپەت ۇكى­مەتى وزدەرىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋ­تاسىن قۇنسىزدانۋدان ساق­تاپ قالۋ ءۇشىن الەمنىڭ ءار قيى­رىندا جۇرگەن باي-قۋاتتى ازاماتتاردان مول كولەمدە قاراجات سۇراۋعا ءماجبۇر بولدى. ايتۋلى تەڭبىل دوپ شەبەرى بۇل ۇسىنىستى ەڭ ءبىرىنشى بولىپ قولدادى. ءمارت مۇحاممەد ارادا ءبىر اپتا وتپەي جاتىپ، ارنايى ەسەپشوتقا 210 مىڭ بريتان فۋنت-ستەرلينگى كولەمىندە قارجى اۋداردى. سونىمەن قاتار ءتۇرلى جاعدايعا دۋشار بولىپ، تاعدىر تالكەگىنە ۇشى­راعان ارداگەر فۋتبولشىلار دا سالاحتىڭ نازارىنان تىس قالعان ەمەس. بۇگىنگى تاڭدا مىسىر ەلىنىڭ تۇتاستاي 120 فۋتبولشىلار وتباسىن سالاح اسىراپ وتىر دەسەك، ارتىق ايت­قانىمىز ەمەس. وسىنداي كەڭ­پەيىلدىگى مەن جومارتتىعى، ءمارت­تىگى مەن ازاماتتىعىنىڭ ارقا­سىندا كۇللى اراب الەمىندە مۇحام­مەد اسا زور بەدەلگە يە. 

بۇل كۇندەرى افريكا مەن ازيا قۇرلىقتارىنداعى جان­كۇيەرلەردىڭ بارلىعى دا ايتۋلى فۋتبولشى جاسىل الاڭعا شىققاندا تاقىمدارىن قىسىپ وتىرادى. كوپتەگەن مەم­لە­كەت­تىڭ جاستارى سالاحتىڭ ەسى­مى جازىلعان فۋتبولكانى كيىپ، كوشەگە شىعۋدى وزدەرى ءۇشىن زور مارتەبە سانايدى. سول ار­قىلى «ليۆەرپۋل» فانات­تا­رىنىڭ قاتارى تەك تۇماندى البيون ەلىندە عانا ەمەس، جەر-جاھاننىڭ ءار قيىرىندا كۇن ساناپ ارتىپ كەلەدى. 

مىسىردىڭ 90 ميلليون حالقى مۇحاممەدتى ايرىقشا قۇرمەتتەيدى. ءپىر تۇتاتىندار دا جەتىپ ارتىلادى. «ول مى­­سىر ەلى ءۇشىن بىردە-ءبىر ساياسات­كەردىڭ قولىنان كەلمەگەن ۇلكەن ىستەر تىندىردى. تاياۋ شى­عىس حالىقتارىن جاقىن­داس­تىردى. ءبىراز جىلدان بەرى ءبىزدىڭ ەلدە ەكونوميكالىق داع­دارىستىڭ بەلەڭ الىپ تۇر­عانى بەلگىلى. ونىڭ ۇستىنە سان مىڭ ادامنىڭ ولىمىنە اكەلىپ سوقتىراتىن لاڭكەستىك تە بولىپ تۇرادى. سونداي ەل با­سىنا كۇن تۋعان كەزدەرى جا­نى قينالعان جاماعاتتىڭ جا­نىنان ەڭ ءبىرىنشى بولىپ مۇحاممەد سالاح تابىلادى»، – دەيدى مىسىرلىقتار. 

سپورتشىلار اراسىندا ءدال سونداي مارتتىگىمەن تانىلىپ، ءوز وتانداستارى اراسىندا زور بە­دەلگە يە تاعى ءبىر تۇلعا بار. ول – 40 جاستاعى مەنني پاكياو. ۇزاق جىلدار بويى شارشى الاڭدى ارمانسىز شاي­قاپ، كاسىپقوي بوكستاعى ەڭ بەلدى نۇسقالاردىڭ التىن بەل­بەۋىن كوپتەپ يەلەنگەن فيليپ­پين ازاماتى ءوز ەلى، ءوز حالقى ءۇشىن اركەز جانىن قيۋعا دايار.

مەنني دە جوقشىلىقتىڭ تاۋقىمەتىن ابدەن تارتقان ادام. سوندىقتان دا ول جەتىم-جەسىرلەر، كەدەي-كەپشىكتەر، كەم­باعال جانداردىڭ جان-ءدۇ­نيەسىن جاقسى تۇسىنەدى. اۋەلى ول ءوزى تۋىپ-وسكەن اۋىلى مەن كيباۆە ءوڭىرىنىڭ ادامدارىنا كومەكتەسە باستادى. داۋلەت ارت­­­قاننان كەيىن باسقا دا ايماق­تاردىڭ تۇرعىندارىنا قامقورلىق كورسەتتى. ۋاقىت وزا ءفيليپپيننىڭ تۇرمىس جاع­­دايلارى ناشار سان مىڭ ادامعا پاكياونىڭ شاپاعاتى مولىنان ءتيدى. ول مىڭنان اسا ءۇي سالىپ، بىرنەشە مەكتەپ پەن اۋرۋحانا تۇرعىزدى. دە­مالىس ورىندارىن سالدى. ۇنەمى يگى شارالاردىڭ باسى-قاسىنان تابىلىپ، قولىنان كەلگەن كومەگىن حالقىنان ەش اياعان جوق. 

2007 جىلى ساياساتقا ارا­لىسقان مەنني پاكياو 2010 جىلى كونگرەسس سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتتى. سەناتورلىق قىز­مەتتە دە ۇلكەن ابىروي جيدى. حالىقتىڭ مۇڭ-مۇق­تاجىن بيلىكتىڭ قۇلاعىنا جەت­كىزىپ، كەزەك كۇتتىرمەيتىن ءما­سەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە وڭدى ىق­پال ەتتى. كەدەيلىكپەن كۇرەسۋ جولىندا ءوزى ۇلگى كورسەتىپ، ميل­ليونداعان قاراجاتىن ۇنە­مى قايىرىمدىلىق شارالارىنا جۇمساۋدا. ءداپ قازىرگى كەزدە بەدەلى مەن تانىمالدىعى جاعىنان 105 ميلليوننان اسا تۇرعىنى بار فيليپپيندە ءدال وسى ازاماتپەن تەڭەسە الاتىن بىردە-ءبىر تۇلعا جوق. 

مۇحاممەد سالاح پەن مەنني پاكياودان بولەك، تاعى باسقا ساڭلاقتاردىڭ جو­مارت­تىعىمەن اتتارى شى­عىپ، كوپشىلىكتىڭ ىستىق ىقى­لا­سىنا بولەنۋدە. ءما­سە­لەن، «يۋۆەن­تۋستىڭ» ويىنشىسى كريشتيانۋ رونالدۋ پورتۋ­گالياداعى ءوزىنىڭ تۋعان قالا­سى – فۋنشالعا جىل سايىن جۇزدەگەن مىڭ ەۋرو اۋدارىپ تۇرادى. سول قاراجاتقا قا­تەرلى ىسىككە قارسى كۇرەس ورتا­لىعى سالىندى. 2011 جى­لى ول ەۋروپانىڭ ەڭ ۇزدىك سۇر­مەرگەنىنە تيەسىلى «التىن بۋتسى» جۇلدەسىن اۋكتسيونعا قويدى. سودان تۇسكەن 1،5 ميلليون ەۋرونى سوعىستان كوز اشپاي جاتقان پالەستينانىڭ گاز سەكتورىنداعى بالالاردىڭ اتىنا اۋدارادى. 2015 جىلى نەپالداعى جەر سىلكىنىسىنەن زارداپ شەككەندەرگە كومەك رەتىندە ءوز ەسەپ-شوتىنان 5 ميلليون فۋنت-ستەرلينگ ءبولدى. 

برازيليا قۇراماسى مەن «بارسەلونانىڭ» جۇلدىزى ليونەل مەسسي اكەسى جانە اعاسىمەن بىرگە «Fundacion Leo Messi» قورىن قۇردى. تەڭبىل دوپتىڭ تەڭدەسسىز شەبەرىنىڭ وتباسى الەمنىڭ ءار قيىرىنداعى تاعدىر تالكەگىنە ۇشىراعان با­لالاردى ەمدەپ، ولاردىڭ ءبىلىم الۋىنا جاردەمدەسۋدە. مەس­سي «Unicef» ۇيىمىنىڭ ەلشىسى رەتىندە يندونەزيا، بان­گلادەش جانە نەپالدىڭ جەت­كىنشەكتەرىنە قول ۇشىن بەردى. 

كەزىندە فرانتسيانىڭ «پا­ري-سەن-جەرمەن» كلۋبىندا ويناعان اعىلشىن فۋتبولشىسى دەۆيد بەكحەم بۇكىل ءبىر جارىم جىلدىق جالاقىسىن (2،5 ميلليون فۋنت) باسى-ءبۇتىن قايىرىمدىلىق شارالارىنا جۇمساعانىن بۇگىندەرى بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلمەۋى مۇمكىن. 

گەرمانيا قۇراماسىنىڭ ويىنشىسى مەسۋت ءوزىل 2014 جىلى برازيليادا وتكەن الەم چەمپيوناتىنداعى جەڭىسى ءۇشىن العان سىياقىسىن تولىقتاي جارىستى قابىلداۋشى ەل پەرزەنتتەرىنىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمساۋدى قۇپ كوردى. سونىڭ ارقاسىندا برازيليالىق 23 بالاعا كۇردەلى وپەراتسيا جاسالدى. 

تالاي جىلدار بويى ەۋرو­پانىڭ جاسىل الاڭدارىندا جاسىنداي جارقىراعان ديدە دروگبا بايلىققا بەل­شە­سىنەن باتسا دا، ءوز ەلى تۇرعىن­دا­رىنىڭ قايىرشىلىق كۇي كەشىپ جاتقانىن ءبىر ساتكە دە ەسىنەن شىعارعان ەمەس. ول كوت-د’يۆۋارعا ۇنەمى ات با­سىن بۇرىپ، يگى ىستەر اتقا­رۋدا. فۋت­­بول الەمىنىڭ جۇل­دىز­دا­رىن افريكاعا اكەلىپ، تالاي قوماق­تى شارۋا تىندىردى. 

اسا اۋىر سالماقتاعى ۇلى­بريتانيالىق بوكسشى تايسون فيۋري ءۇيسىز-كۇيسىز ءجۇر­گەن­دەرگە جانە ىشىمدىك پەن ەسىرت­كى دەرتىنە شالدىققان جان­دارعا ءزاۋلىم ساۋىقتىرۋ ءۇيىن تۇرعىزىپ بەردى. 

25 جاستاعى فۋتبولشى انتە رەبيچتى جانكۇيەرلەردىڭ كوبى جاقسى بىلە بەرمەيدى. ەش­ۋاقىتتا ول ەۋروپانىڭ ءمۇ­يىزى قاراعايداي كلۋبتارىندا ويناعان ەمەس. بىلتىرعا دەيىنگى باعىندىرعان بە­لەس­تەرى دە اسا زور ەمەس بولاتىن. ال بىلتىر رەسەيدە ءوت­كەن الەم چەمپيوناتىندا حور­ۆاتيا قۇراماسى ايدى اس­پانعا شىعارىپ، كۇمىس مە­دالدى ولجالاعانى بارشا جان­كۇيەردىڭ ەسىندە. سول كو­ماندانىڭ ساپىندا رەبيچ تە تاماشا ويىن ورنەگىمەن كوزگە ءتۇسىپ، كوپشىلىككە تانىلدى. سول تابىسى ءۇشىن بەرىلگەن سىي­­اقىسىن ول يگى شاراعا جۇم­­سادى. اتاپ ايتساق، 500 ادام­داي عانا تۇرعىنى بار ءوزى­نىڭ تۋىپ-وسكەن يموتسكي اۋى­­لى تۇرعىندارىنىڭ نە­سيەسىن انتە تولىقتاي جاۋىپ بەردى. 

مىنە، وسىنداي جۇرەگىنە يمان قونعان، جانى جومارت، قۇشاعى كەڭ جانە شاپاعاتى مەن شۋاعىن جان-جاعىنا شاشىپ جۇرەتىن ازاماتتاردىڭ تىرلىگىنە سۇيسىنبەۋ مۇمكىن ەمەس...

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇقساس جاڭالىقتار