قوسىمشا ارقىلى عاسىرلار ەلەگىنەن ءوتىپ, بۇگىنگى كۇنگە جەتكەن كونە, تاريحي قۇندى جəدىگەرلەر مەن ولاردى ساقتاۋ, قورعاۋ, قايتا قالپىنا كەلتىرۋ, قورىق-مۋزەيگە قاراستى تاريحي-مادەني جانە رۋحاني ورىندارمەن تانىسۋ جانە 3D-تۋر ارقىلى تاماشالاۋ, مينيسترلىك جاڭالىقتارى مەن مۋزەيدىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىستارى جونىندەگى اقپاراتتار الۋ, ديرەكتور بلوگى ارقىلى بايلانىس ورناتۋ, مۋزەيگە تۇسەتىن قارجى جانە قوناقتارعا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر جايلى مالىمەت الىپ, تاريحي ەسكەرتكىشتەر جايلى عىلىمي ماقالالاردى وقۋعا مۇمكىندىك قاراستىرىلعان.
ايتا كەتسەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مəدەنيەت جəنە سپورت مينيسترلىگىنىڭ «Əزىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مəدەني قورىق-مۇراجايى» رمقك-نىڭ قىسقاشا تاريحى «Əزىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مəدەني قورىق-مۇراجايى 1978 جىلى 30 قىركۇيەكتە «رەسپۋبليكالىق قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى سəۋلەت عيماراتى مۋزەيى» بولىپ اشىلعان. 1989 جىلى تامىزدىڭ 28 كۇنى قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ № 265 قاۋلىسىمەن «Əزىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مəدەني قورىق-مۋزەيى» بولىپ قۇرىلىپ, قر ۇكىمەتىنىڭ 24.07.2015 جىلعى قر مəدەنيەت جəنە سپورت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەرىن قايتا ۇيىمداستىرۋ تۋرالى №585 قاۋلىسىمەن «Əزىرەت سۇلتان مەملەكەتتىك تاريحي-مəدەني قورىق-مۇراجايى» رمقك بولىپ قايتا قۇرىلعان.
قورىق-مۋزەي ءوز جۇمىسىن نەگىزگى ەكى باعىتتا جۇرگىزەدى. ءبىرىنشى باعىتى - تۇركىستان وڭىرىندەگى تاريحي-مəدەني ەسكەرتكىشتەردى ەسەپكە الۋ, ساقتاۋ, قورعاۋ جۇمىستارى. تاريحي-مəدەني ەسكەرتكىشتەردىڭ جالپى جەر كولەمى - 557,1935 گا. قۇرامىندا 99 تاريحي-مəدەني ەسكەرتكىش بار. ولاردىڭ ىشىندەگى 1–حالىقارالىق, 16- رەسپۋبليكالىق, 14-جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە. قالعان ەسكەرتكىشتەردىڭ ستاتۋسى انىقتالۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. حالىقارالىق دəرەجەدەگى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى ورتاعاسىرلىق تەڭدەسسىز سəۋلەت تۋىندىسى رەتىندە 2003 جىلى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلəلەمدىك مۇرالار تىزىمىنە الىنعان. Əلەمدىك ماڭىزعا يە بولعان ەسكەرتكىشتىڭ ۇلتتىق پانتەون رەتىندەگى الار ورىنى دا ايرىقشا. قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىنە 300-دەن اسا تاريحي تۇلعالار جەرلەنگەن بولسا, قورىق-مۇراجاي ماماندارىنىڭ زەرتتەۋلەرى نəتيجەسىندە سول تۇلعالاردىڭ بۇگىنگى تاڭعا 214-ءى انىقتالعان.
قورىق-مۋزەي قورىندا 25000 دانا قۇندى تاريحي جəدىگەرلەر قوردالانعان. ولاردىڭ اراسىنداعى جازبا, ارحەولوگيالىق ەتنوگرافيا جəنە نۋميزماتيكالىق توبىنا جاتاتىن جəدىگەرلەردىڭ تالاپقا ساي ساقتالۋى ءۇشىن سوڭعى ۇلگىدەگى ارنايى قۇرىلعىلار ساتىپ الىنىپ ورناتىلدى. قور بولىمىندەگى ەڭبەك ەتەتىن رەستاۆراتورلار رەسەيدەن ارنايى بىلىكتىلىكتى جوعارىلاتۋ كۋرستارىن وقىپ كەلگەن ماماندار.
ەكىنشى باعىتى – قورىق-مۋزەي رەتىندە, عاسىرلار ەلەگىنەن ءوتىپ, بۇگىنگى كۇنگە جەتكەن كونە, تاريحي قۇندى جəدىگەرلەردى ساقتاۋ, قورعاۋ, قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جəنە ولاردى ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەدى.
«Əزىرەت سۇلتان» مەملەكەتتىك تاريحي-مəدەني قورىق-مۋزەيى» رمقك-ءنىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىن Google Play Market ارقىلى جۇكتەپ الۋعا بولادى.
