الەم • 23 ءساۋىر, 2019

سۇلتان بەيبارىس مەشىتى قايتا جاڭعىرادى

2074 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

مىسىر استاناسى كاير قالا­سىنداعى ەڭ ءىرى ەكىنشى مەشىت – سۇل­تان بەيبارىس مەشىتى. بۇل تاريحي ەسكەرتكىشتى قالپىنا كەل­تىرۋ جۇمىستارى جاندانا تۇسپەك. جاقىندا ەلىمىزدىڭ سىرت­قى ىستەر مينيسترلىگى مى­سىر­ ۇكىمەتى وسى جوباعا 181 ميل­ليون فۋنت بولگەنىن حابارلادى.

سۇلتان بەيبارىس مەشىتى قايتا جاڭعىرادى

قازاقستان مەن مىسىر اراسىنداعى دوستىق باي­لانىستىڭ رامىزىنە اي­نال­عان سۇلتان بەي­بارىستىڭ مۇرا­سىن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى 2007 جىلى باس­تالعان. سول جىلى 28 قا­زاندا ەكى ەلدىڭ ۇكىمەتتەرى ارا­سىن­دا كەلىسىم جاسالىپ, اتالعان مەشىتتى رەس­تاۆراتسيالاۋ جوباسىنا 12 ملن­ اقش دوللارى مولشەرىندە بيۋد­جەت بەلگىلەنگەن. سوعان سايكەس, قا­زاقستان تاراپى 4,5 ملن اقش دوللارىن ءبولدى. قالعان بولىگىن مىسىر ۇكى­مەتى قار­جىلاندىرىپ, جوبا 2011 جىلدىڭ قازانىندا اياق­تالۋى كەرەك بول­عان. بىراق سول كەزدەگى ساياسي جانە ەكو­نوميكالىق داعدارىس سەبەبىمەن جۇمىس توقتاپ قالعان ەدى.

ەندى اتالعان تاريحي نىساندى جاڭ­عىرتۋ جۇمىس­تارى قايتا قولعا الىنباق. قازاقستاننىڭ ەلشىسى ارمان يساعاليەۆ مىسىر اراب رەسپۋبليكاسى (مار) پارلامەنتىندە ۋاقىپتار ءمينيسترى مۇحتار دجۋ­ماامەن كەز­دەسىپ, وندا مىسىر ۇكىمەتىنىڭ سۇلتان بەيبارىس مەشىتىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن 181 ميلليون فۋنت, ياعني 10,5 ميلليون اقش دوللارىن بولگەنى ءمالىم بولدى. بۇعان قوسا, ۋاقىپتار مينيسترلىگى ءوز قاراجاتىنان بۇل جوبانى تەز اياقتاۋ ماقساتىندا قوسىمشا 10 ميلليون فۋنت بەرگەنىن ايتتى. بۇل جاڭالىق جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ كوپ ۇزاماي اياقتالاتىنىن بىلدىرەدى.

بىلتىر قازان ايىندا, ياعني 7 جىلدان سوڭ, سۇلتان بەيبارىس مەشىتىنىڭ رەس­تاۆراتسيالاۋ جۇ­مىستارى قايتا باس­تالدى. جوبانى مار كونە ەس­كەرت­­كىشتەر مينيسترلىگى جانە باس مەردىگەر «اراب كونتراكتورس» كومپانياسى ءىس­كە اسىرادى. مەشىتتىڭ شاڭىراقتى ءبول­مەلەرى, ءدالىزى, كۇمبەزى, مۇنارالارى قاي­تا كوتەرىلىپ, ورتالىق الاڭ مەن سىرت­قى قابىرعالارى جوندەۋدەن وتە­دى. جوبانىڭ تەحنيكالىق باقىلاۋىن مى­سىرلىق ارحەولوگتار مەن تاريحي ءساۋ­لەتشىلەردەن قۇرىلعان ارنايى كوميسسيا جۇرگىزەدى.

سۇلتان بەيبارىستىڭ امىرىمەن سول ءداۋىردىڭ وزىق ساۋلەت ۇلگىسىندەگى بۇل مەشىت 1267 جىلى بوي كوتەرگەن. ءزاۋ­لىم عيماراتتىڭ اۋماعى 10 مىڭ شارشى مەتر اۋماقتى الىپ جاتىر, ال تاس قابىرعالارىنىڭ بيىكتىگى – 11 مەتر. سالىنعانىنا سەگىز عاسىر بول­عان مەشىتتىڭ تەك بيىك باعانالارى عانا سول كۇيى ساقتالعان. بۇل نىسان بويىن قايتا تىكتەگەننەن كەيىن ەلدەگى ەڭ تانىمال تاريحي جانە تۋريستىك ور­تا­لىقتاردىڭ بىرىنە اينالادى دەگەن سەنىم بار.


سوڭعى جاڭالىقتار