جاستىقتىڭ جانارتاۋى
سارسەنبى, 12 قىركۇيەك 2012 7:18
مۇراتباەۆ-110
ورتا ازيا مەن قازاقستان جاستارىنىڭ جالىندى جەتەكشىسى, ءوز وتانىنىڭ پاتريوتى, دەموكرات-اعارتۋشى, كورنەكتى قوعام قايراتكەرى عاني مۇراتباەۆتىڭ سالىپ كەتكەن سارا جولى جاس قاۋىمعا ارقاشان ۇلگى-ونەگە. جيىرما ءۇش جىل عانا ءومىر ءسۇرىپ, جاھانعا تانىلعان تۇلعاعا اينالعان ونىڭ ءىسى ماڭگىلىك جاسايتىنى ءسوزسىز.
سارسەنبى, 12 قىركۇيەك 2012 7:18
مۇراتباەۆ-110
ورتا ازيا مەن قازاقستان جاستارىنىڭ جالىندى جەتەكشىسى, ءوز وتانىنىڭ پاتريوتى, دەموكرات-اعارتۋشى, كورنەكتى قوعام قايراتكەرى عاني مۇراتباەۆتىڭ سالىپ كەتكەن سارا جولى جاس قاۋىمعا ارقاشان ۇلگى-ونەگە. جيىرما ءۇش جىل عانا ءومىر ءسۇرىپ, جاھانعا تانىلعان تۇلعاعا اينالعان ونىڭ ءىسى ماڭگىلىك جاسايتىنى ءسوزسىز.
وسى ورايدا عاني مۇراتباەۆتىڭ 110 جىلدىعى قۇرمەتىنە جىل باسىنان بەرى قىزىلوردا وبلىسىندا ءتۇرلى مادەني ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىلۋدا. ونىڭ تۋعان جەرى – قازالى اۋدانىندا ۇستىمىزدەگى جىل “عاني جىلى” دەپ جاريالاندى. وبلىس جانە اۋدان اكىمدىگى تاراپىنان ۇيىمداستىرۋ كوميسسيالارى قۇرىلىپ, 21-22 قىركۇيەكتە مەرەيتويدى كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتۋ ۇيعارىلدى.
قاسيەتتi سىر توپىراعىندا تۋعان تۋمىسى بولەك تۇلعانىڭ بiرi – عاني مۇراتباەۆ. ول – حح عاسىر باسىنداعى جاستار ۇيىمىنىڭ اسا تالانتتى وكiلi. ونىڭ بويىنا بiتكەن كۇش-جiگەر مەن اقىل-پاراسات قارشادايىنان حالىقتى وزiنە قاراتتى.
1920 جىلى جەتiسۋدا جۇمىس iستەگەن تۇركiستان مايدانى كەڭەسiنiڭ توتەنشە وكiلi د.فۋرمانوۆ جەتiسۋ ەڭبەكشiلەرi اراسىندا ساياسي-اعارتۋ جۇمىستارىن ءجۇرگىزۋگە ركپ (ب)-نىڭ تۇركiستان ءجونiندەگi كوميسسياسىنان بiلiمدi, سەنiمدi كادرلار جiبەرۋدi سۇرادى. ع.مۇراتباەۆ كومەككە جiبەرiلگەن جاستاردىڭ الدىڭعى ساپىندا ءجۇردi. ۆەرنىيدا پەداگوگيكالىق كۋرستىڭ تىڭداۋشىلارىنا ساباق بەردi. ول تەك وقىتۋشىلىق قىزمەتپەن عانا شەكتەلمەي, جەرگiلiكتi جاستار اراسىندا ءتۇرلi ساياسي جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋعا اتسالىستى.
1921 جىلى ۆ.ي.لەنيننiڭ ركسم-نiڭ III سەزiندە سويلەگەن «كوممۋنيستiك جاستاردىڭ ماقساتتارى» اتتى ءسوزiن قازاقشاعا اۋداردى. ناۋرىز ايىنان باستاپ, وقۋىنان قول ۇزبەي ءجۇرiپ, تۇركiستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتiنiڭ قازاق-قىرعىز جاستارى اراسىندا جۇمىس ۇيىمداستىراتىن بيۋروسىنىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى. تۇركiستان كومسومولىنىڭ وكiلi رەتiندە ورىنبور قالاسىندا وتكەن قازاقستان كومسومولىنىڭ بiرiنشi سەزiنە قاتىستى.
سەزدە مۋزىكا زەرتتەۋشiسi, قازاق اندەرi مەن جىرلارىن جانە كۇيلەرiن نوتاعا ءتۇسiرۋشi الەكساندر ۆيكتوروۆيچ زاتاەۆيچ عانيدىڭ ايتۋىمەن قازاقتىڭ حالىق اندەرi «دۋدار-اي» مەن «قاتىن جىراۋدى» جازىپ الادى. بۇل اندەر ا.ۆ.زاتاەۆيچ قۇراستىرعان «قازاقتىڭ 1000 ءانi» اتتى جيناققا ەنگiزiلدi. زەرتتەۋشi جۋرناليست سەيiلحان اسقاروۆ 1973 جىلى “پروستور” جۋرنالىندا جاريالاعان عانيدىڭ “جيزن – پلاميا” اتتى ولەڭi ونىڭ كوپشiلiككە بەيمالiم تاعى بiر قىرىن تانىتادى. ياعني, بۇل عانيدىڭ ونەرلi جiگiت ەكەندiگiن ايعاقتايدى.
1921 جىلى 22 ناۋرىزدا ع.مۇراتباەۆتىڭ باستاماسىمەن تاشكەنت قالاسىندا تۇركiستان رەسپۋبليكاسى كومسومولىنىڭ ءۇنi – «جاس الاش» گازەتiنiڭ تۇڭعىش ءنومiرi جارىققا شىقتى. بۇل الاش جۇرتىنىڭ رۋحاني ءومiرiندە, ءباسپاسوز تاريحىندا ءماڭگiلiك ەستە قالار وقيعاعا اينالدى.
وسى جىلى ع.مۇراتباەۆ ركجو-نىڭ IV سەزiنە دەلەگات بولىپ قاتىستى. تامىز ايىنىڭ سوڭى مەن قىركۇيەك ايىنىڭ العاشقى كۇندەرiندە وتكiزiلگەن ءتۇركiستان كومسومولىنىڭ III سەزiندە ول ورتالىق كوميتەتكە مۇشەلىككە جانە ۇيىمداستىرۋ پلەنۋمىندا تۇركiستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتiنiڭ جاۋاپتى (بiرiنشi) حاتشىلىعىنا سايلاندى.
1922 جىلى كوممۋنيستiك پارتيا قاتارىنا كانديداتتىققا مەرزiمسiز قابىلداندى. مامىر ايىنان باستاپ ركجو (رەسەي كوممۋنيستiك جاستار وداعى) ورتالىق كوميتەتiنiڭ ورتا ازيا بيۋروسى قۇرىلىپ, ع.مۇراتباەۆ بيۋرو مۇشەسi جانە حاتشىسى بولىپ سايلاندى. وسى جىلى ورتا ازيادا ەڭبەكشi جاستار اراسىنداعى قوزعالىستى دامىتۋداعى زور ەڭبەگi ءۇشiن حورەزم رەسپۋبليكاسىنىڭ «قىزىل ەڭبەك» وردەنiمەن ماراپاتتالدى. قىركۇيەكتە ءتۇركiستان رەسپۋبليكاسى كومسومولىنىڭ IV سەزiن وتكiزۋگە اتسالىستى. قازان ايىندا وتكiزiلگەن ركجو-نىڭ V سەزiندە بالتىق تەڭiزi فلوتىن كومسومولدىق قامقورلىققا العان ورتالىق كوميتەتتiڭ تورالقاسى مەن كوميتەت ءمۇشەلەرiنiڭ قاتارىندا ع.مۇراتباەۆ تا «قۇرمەتتi تەڭiزشi» اتاندى.
1923 جىلى تۇركiستان كومسومولى ورتالىق كوميتەتiنiڭ پلەنۋمىندا ع.مۇراتباەۆتىڭ ءوزi دايىنداعان «كوپ ۇلتتى كسرو جاعدايىندا كومسومولدىڭ الدىندا تۇرعان ماقسات: جاستار اراسىندا ينتەرناتسيونالدىق ءتاربيەنi iس جۇزiنە اسىرۋ, ۇلتشىلدىق قالدىقتاردى جويۋ, كسرو-نىڭ ەڭبەكشi جاستارىن تاربيەلەۋ جونiندەگi» تەزيسi جاريالاندى. بۇل ونىڭ بiلiمدiلiگiن, ساياسي كوزقاراسىنىڭ كەمەلدەنگەندiگiن كورسەتەتىن فاكت بولسا كەرەك.
عاني 1924 جىلى ركجو-نىڭ VI سەزiنە دەلەگات بولىپ قاتىستى. شiلدەدە جەرجۇزiلiك كوممۋنيستiك جاستار ينتەرناتسيونالى (كيم-نiڭ) IV كونگرەسiندە ونىڭ اتقارۋ كوميتەتiنiڭ مۇشەلiگiنە سايلاندى. قىركۇيەك ايىنان ءومiرiنiڭ سوڭىنا دەيiن كوممۋنيستiك جاستار ينتەرناتسيونالى شىعىس جاستارى ءبولiمiنiڭ مەڭگەرۋشiسi بولىپ قىزمەت اتقاردى.
جۇمىستى بەرiلiپ iستەيتiن, تاپسىرىلعان جۇمىستان باس تارتپايتىن, ءار iستi اياعىنا جەتكiزبەي تىنبايتىن عانيدىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا قاراۋعا دا مۇرشاسى كەلمەدi. اۋىردىم دەۋگە ارلانعان نامىسشىل جiگiت ناۋقاسقا شالدىققانىن دا بiلدiرمەي ءجۇردi. الايدا, اسقىنىپ كەتكەن وكپە دەرتi جاس عانيدى اقىرى الىپ تىندى. 1925 جىلدىڭ 15 ءساۋiرiندە ول ماڭگiلiككە كوز جۇمدى. وزەكتi ورتەگەن وكiنiشتiڭ وتى ونىڭ سەرiكتەستەرi مەن بۇكiل قازاق جۇرتىنىڭ, شىعىس جاستارىنىڭ جۇرەگiن سىزداتتى.
حالىقتىڭ عانيمەن قوشتاسۋ ساتiندەگi قارالى ميتينگiدە لەنيننiڭ شاكiرتi جانە سەرiگi ن.ي.پودۆويسكي: «…بiز سوۆەتتiك كۇنشىعىستىڭ ۇلكەن تۇلعاسىنان ايىرىلدىق. جولداس مۇراتباەۆ اۋىر ەڭبەكتەن باس تارتپاي جانىپ كەتتi…», دەسە, رلكسم ورتالىق كوميتەتiنiڭ بiرiنشi حاتشىسى ن.پ.چاپلين: «عاني مۇراتباەۆ بۇرىنعىنىڭ لاعنەت اتقان ۇلتشىلدىق قالدىقتارىنان اۋلاق جاس ۇرپاققا جاتادى جانە سولاردىڭ iشiندەگi اسا كورنەكتiسi», دەپ باعا بەردi. ال كورنەكتi قوعام قايراتكەرi ءنازiر تورەقۇلوۆ: «…ونى جۇرەكتەگi زەردە وتتاي جاندىردى, جۇمىسقا ءسۇيرەدi. عاني iسكە بiلiمسiز كەلگەن, بiراق جايناعان كوز, جانعان ءجۇرەك, سىبانعان بiلەكپەن جان-تانiمەن كەلگەن… عاني جابايى دالانىڭ جاۋجۇرەك ۇلانى, تارتىستىڭ وتىمەن جانىپ كەتتi…», دەدi.
مiنەكي, وسى سوزدەردەن-اق ع.مۇراتباەۆتىڭ ازاماتتىق جانە قايراتكەرلiك تۇلعاسىن, ابىروي-بەدەلiنiڭ بيiك ەكەندiگiن بiلەسiڭ.
عانيدى اڭساماۋعا, ونى جىرلاماۋعا امالىڭ دا قالمايدى. سەبەبi, ونىڭ ءجۇرiپ وتكەن جولى, iستەگەن iسi, ايتقان سوزدەرi, جارقىن بولاشاققا دەگەن جالىندى جۇرەگi مەن سەنiمi بۇگiنگi جانە كەيiنگi ۇرپاققا ارقاشان ۇلگi.
عانيدىڭ ءومiر جولدارىنا كوز جۇگiرتسەڭ, بiلiمگە قۇشتارلىق, ادiلدiك, تاباندىلىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق, ۋادەگە بەرiكتiك, ساياسي تۇراقتىلىق, شەشەندiك, ادامدارمەن ورتاق تiل تابىسۋ, جالعان ۋادە بەرمەۋ, السiزدەرگە قامقورلىق, باستاعان iستi اياعىنا جەتكiزۋ, بولاشاقتى بولجاۋ سياقتى تاعىلىم الارلىق قاسيەتتەر بويىندا تۇنىپ تۇرعاندىعىنا كوز جەتكiزەسiڭ. بiر باسىندا وسىنداي مiنەز بەن قاسيەت توعىسقان اسىل ازاماتتىڭ ونەگەسiن ۇرپاققا ۇلگi ەتۋ مiندەت دەسەك تە, پارىز دەسەك تە بولادى.
بيىل داڭقتى جەرلەسىمىز, اسا تالانتتى ۇيىمداستىرۋشى عاني مۇراتباي ۇلى مۇراتباەۆتىڭ تۋعانىنا 110 جىل تولدى. سوندىقتان, ۇستىمىزدەگى جىل قازالىلىقتار ءۇشiن اۋقىمدى شارالارعا تولى اسا جاۋاپتى جىل بولىپ سانالادى. ويتكەنi, ماڭگiلiك ۇلگi تۇتار ۇلى تۇلعانىڭ 110 جىلدىعى قۇرمەتiنە اۋدانىمىزدا اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ اۋقىمى كەڭ.
قيىندىققا جاسىماي وسكەن, ەرتە ەسەيiپ ەرجەتكەن, قوعامدىق قىزمەتكە جاستايىنان بەلسەنە ارالاسقان, ءوز زامانىنىڭ وزىق ويلى تۇلعاسىنىڭ ەڭبەگiن ەلگە دارiپتەپ, ۇرپاققا ۇلگi ەتۋدەگi يگiلiكتi iستiڭ حالىقتىڭ بiرلiگi مەن ىنتىماعىن نىعايتۋداعى تاربيەلiك ماڭىزى ايرىقشا.
ول ومiرگە كەلگەن ع.مۇراتباەۆ اۋىلىنىڭ ورتالىعىندا جاسالعان ۇلكەن جۇمىستىڭ بiرi – «اتامەكەن» الاڭى. الاڭنىڭ جالپى اۋدانى 4743 شارشى مەتر. وندا “تاۋەلسiزدiك” ستەللاسى, دوعالى قاقپا, تاس توسەنiش توسەلiپ, تۇنگi جارىق شامدارى, شاعىن ساۋلەتتiك كەسكiندەر ورناتىلىپ, قورشالىپ, ءتۇرلi گۇلدەر ەگiلiپ, اعاشتار وتىرعىزىلىپ, بەزەندiرiلدi. بۇل الاڭ الدىمەن كوزگە تۇسەتiن, اۋىلدىڭ كوركiنە كورiك قوسىپ, حالىقتىڭ تاعزىم ەتەتiن قاسيەتتi ورنى بولماق. ال اۋىل ورتالىعىنداعى ساياباق تۇرعىنداردىڭ مادەني iس-شارالار وتكiزەتiن, سەرۋەندەيتiن, بالالار وينايتىن دەمالىس ورنىنا اينالادى. كولەمi 3,2 گەكتار ساياباقتىڭ تورiندە عاني مۇراتباەۆتىڭ ەڭسەلi ەسكەرتكiشi تۇرعىزىلدى. «ەر ەسiمi ەل ەسiندە» بەلگiسi, ساحنا, ء“تاۋەلسiزدiك” جانە جاساندى فۋتبول الاڭدارى جاسالدى. ساياباق جولدارىنا تاس توسەنiشتەر توسەلiپ, گۇلزارلار مەن اياقجولدار جيەگiنە ءتۇرلi گۇلدەر ءوسiرiلiپ, تۇنگi جارىق شامدار مەن شاعىن ءساۋلەتتiك كەسكiندەرمەن كومكەرiلدi. اعاشتار وتىرعىزىلىپ, الاڭ ورتاسىنا شاعىن سۋ بۇرقاعى ورناتىلدى.
ع.مۇراتباەۆ اۋىلىنا باراتىن اۋداندىق ماڭىزداعى اۆتوموبيل جولىنىڭ ەكi جاعىنا, ۇزىندىعى 3 شاقىرىم, ەنi 15 مەتر جەرگە جاسىل بەلدەۋ جاسالىپ, قورشالىپ, 9 مىڭ دانا سىر تالى, قارااعاش ەگiلدi. جاسىل بەلدەۋ قۇرعاعان جەردi كوگالداندىرۋعا, كوركەيتۋگە, ەكولوگيالىق احۋالدى جاقسارتۋعا سەپتiگiن تيگiزەدi. وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلاتىن بۇل جوبالاردى iسكە اسىرۋعا 200 ملن. تەڭگە قاراستىرىلدى.
مۇنىمەن قاتار, ءۇش جولدىڭ ايرىعىنا تۇرعىزىلاتىن «تاعا» ماڭدايشاسى جانىنداعى جول جيەگiنە ەل تاۋەلسiزدiگiن, ەلباسىن, قازاقستاننىڭ جەتiستiگiن ناسيحاتتايتىن ۇزىندىعى 40 مەترلiك تۇنگi جارىقپەن قامتاماسىز ەتiلگەن ۇلكەن «دوعا» ورناتىلىپ, كوركەم كورiنiستەرمەن ايشىقتالدى.
ع.مۇراتباەۆ اۋىلىنىڭ ءتولقۇجاتى جوندەلiپ, جاڭادان باس قاقپاسى جاسالدى. اۋىلدىڭ ءتولقۇجاتىنان باستاپ اۋداندىق ماڭىزداعى اۆتوموبيل جولىنىڭ ەكi جاعىنا بيلبوردتار, قازiرگi بار جاسىل بەلدەۋگە جاڭا قاقپا ورناتىلدى. اۋىلعا كiرە بەرiستە جانە اۋىل ورتالىعىندا ۇزىندىعى 20 مەترلiك جارىقتاندىرىلعان پاننو جاسالدى. اۋىل كوشەلەرi جارىقتاندىرىلىپ, تاس توسەلiپ, جوندەۋدەن وتكiزiلدi. اۋىلدىق مادەنيەت ۇيiنە كۇردەلi جوندەۋ جۇرگiزiلiپ, اۋلاسى اباتتاندىرىلدى. جول جوندەۋ جانە تۇنگi جارىقپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارىنا 294 ملن. 629 مىڭ تەڭگە قارجى جۇمسالدى. اۋىل ورتالىعىندا اۆتوبۋس ايالدامالارى, ساۋدا ورىندارى تۇرعىزىلدى. كوپتەگەن جۇمىستار كاسiپكەر ازاماتتاردىڭ دەمەۋشiلiگiمەن ۇيىمداستىرىلدى.
رۋحاني-تاربيە جۇمىستارىنا ايرىقشا ءمان بەرىلدى. جاس ۇرپاقتى عاني رۋحىندا تاربيەلەۋ ماقساتىندا جىل باسىنان بەرى مەكتەپتەر مەن كاسiپتiك-ليتسەيلەردە, بالاباقشالاردا, مەكتەپتەن تىس جانە مادەنيەت مەكەمەلەرىندە ءتۇرلi تاقىرىپتاردا رۋحاني-تانىمدىق, تاعىلىمدىق جيىندار, اپتالىقتار, عىلىمي جوبالار بايقاۋى, كەشتەر, كەزدەسۋلەر وتكىزىلدى. جەرگىلىكتى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا عانيدىڭ ءومىرى مەن قىزمەتىنە بايلانىستى ماقالالار جاريالاندى. قۇرامىندا وبلىستىق جانە اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى بار ءبىر توپ ازامات ماۋسىم ايىندا ع.مۇراتباەۆتىڭ تۋعان كۇنى قۇرمەتىنە “اتامەكەن” قازاق جاستارى قاۋىمداستىعىنىڭ شاقىرۋىمەن ءماسكەۋ قالاسىندا وتكىزىلگەن ءىس-شارالارعا قاتىسىپ قايتتى.
سونىمەن قاتار, «عاني مۇراتباەۆقا – 110 جىل» جيناعى, ءتوسبەلگi, ارنايى جۋرنال شىعارىلىپ, عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكiزۋ كوزدەلۋدە. بiرiن-بiرi قايتالامايتىن iس-شارالاردىڭ ماعىناسى بولەك بولعانىمەن, مازمۇنى بiر. بۇل – عاني تاعىلىمىن, ونىڭ پاتريوتتىق رۋحىن جاس ۇرپاق زەردەسiنە جەتكiزۋ, ءجۇرەگiنە قۇيۋ, وتانشىلدىق سەزiمدi وياتۋ.
ەڭ باستى جۇمىستاردىڭ بiرi – سپورتتىق شارالار. بۇل تۇرعىدا اۋداندىق جارىستار جىل بويىنا جۇرگiزiلە بەرەدi. ال شاعىن فۋتبولدان, قازاقشا كۇرەستەن جانە ات بايگەسiنەن رەسپۋبليكالىق سايىستار وتكiزۋدi مەجەلەپ وتىرمىز.
مەرەيتوي قۇرمەتiنە وتكiزiلەتiن رۋحاني-تانىمدىق شارالاردىڭ باعدارلاماسىندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگi ايتىس, ەسترادا جۇلدىزدارىنىڭ گالا-كونتسەرتiن ۇيىمداستىرۋ جوسپارلاندى. عانيدىڭ عۇمىرىنا سايكەس 23 كيiز ءۇي تiگiلiپ, اس بەرiلەدi. وتكiزiلەتiن جارىستار مەن سايىستاردا ەلiمiزدiڭ ءوسiپ-وركەندەۋiنە ەڭبەگi سiڭگەن, مادەني-الەۋمەتتiك-ەكونوميكالىق دامۋىنا ايرىقشا ۇلەس قوسقان عاني زامانداستارىنىڭ جانە ونىڭ iسiن iلگەرi جالعاستىرۋشىلاردىڭ اتىنان بايگە تاعايىنداۋ دا باعدارلاماعا ەنگiزiلدi.
وسىنشا جۇمىستاردى اتقارۋ تەك قانا جەرگiلiكتi بيۋدجەتتەن قارالعان قارجىمەن شەكتەلمەيتiندiگi بەلگiلi. سوندىقتان, iسكەر, كاسiپكەر ازاماتتاردىڭ قۇرىلتايشىلىعىمەن «قازالى-يگiلiك» كورپوراتيۆتiك قورى قۇرىلدى. قوردىڭ باستى ماقساتى – الەۋمەتتiك جانە ەكونوميكالىق دامۋدىڭ ايماقتىق جانە رەسپۋبليكالىق باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ. قور «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اياسىندا قامقورلىقتى قاجەت ەتەتiن بiرنەشە جۇزدەگەن وتباسىلاردىڭ بالالارىنا, تۇرمىسى تومەن ادامدارعا, مۇگەدەك جاندار مەن ارداگەرلەرگە دەمەۋشiلiك جاسادى. مۇنداي شارا مەرەيتوي كۇندەرi دە ۇيىمداستىرىلادى.
قوردىڭ وسى جىلعى العا قويعان باستى مiندەتتەرiنiڭ بiرi – Fاني مۇراتباەۆتىڭ 110 جىلدىق مەرەيتويىن ءوز دارەجەسiندە ءوتكiزۋگە اتسالىسۋ. بۇل رەتتە اۋداننىڭ كوپتەگەن مەكەمە-كاسiپورىن ۇجىمدارى ەكi كۇندiك ايلىق جالاقىلارىن اۋداردى جانە كاسiپكەر ازاماتتار دەمەۋشiلiك كومەك كورسەتiپ, قوردىڭ ەسەپ-شوتىنا قارجى ءتۇسiرiپ, جاناشىرلىقتىڭ جارقىن ۇلگiسiن كورسەتتi. ياعني, عانيدىڭ ءىسى, ونىڭ رۋحى ەلمەن بىرگە جاساپ, شاپاعاتى حالىققا تيۋدە.
وسىلايشا, ع.مۇراتباەۆتىڭ 110 جىلدىق مەرەيتويى بەرەكەلi كۇزدە ءسان-سالتاناتىمەن, ۇيىمداسقان تۇردە وتكiزiلەتiن بولادى.
مۇرات يماندوسوۆ,
قازالى اۋدانىنىڭ اكىمى.
قىزىلوردا وبلىسى.
