مىنەزدى ادام
جەكسەنبى, 16 جەلتوقسان 2012 7:18
مىنەزسىز ادام جوق, جۇرتتىڭ بارىندە دە مىنەز بار. بىرەۋ جۋاس, بىرەۋ كىرپياز, بىرەۋ بايسالدى دەگەندەي… بىراق ولاردى ەشكىمدە مىنەزدى ادام دەمەيدى. ءتىپتى اركىمگە ءبىر ءتيىسىپ, جۇرتتىڭ مازاسىن الىپ جۇرەتىن ادامدى دا مىنەزدى دەمەيدى, ارى كەتسە, تەنتەك دەر. مىنەزدى دەگەن باسقا تۇسىنىك. ول ايتقانىنان قايتپايتىن (ارينە, دۇرىستىعىنا سەنىمدى بولسا), ايتقىسى كەلگەندى ىشتە بۇگىپ قالماي, كىمگە دە بولسا ايتىپ سالاتىن, ءبىر ءىستىڭ اقيقاتتىعىنا كوزى جەتسە, سول ءۇشىن قاسقايىپ تۇرىپ كۇرەسەتىن, قانداي دا ءبىر تيىمدىلىك ءۇشىن ارىنان اتتامايتىن ادامداردى «مىنەزدى ەكەن», «مىنەزدى ادام» دەيدى.
جەكسەنبى, 16 جەلتوقسان 2012 7:18
مىنەزسىز ادام جوق, جۇرتتىڭ بارىندە دە مىنەز بار. بىرەۋ جۋاس, بىرەۋ كىرپياز, بىرەۋ بايسالدى دەگەندەي… بىراق ولاردى ەشكىمدە مىنەزدى ادام دەمەيدى. ءتىپتى اركىمگە ءبىر ءتيىسىپ, جۇرتتىڭ مازاسىن الىپ جۇرەتىن ادامدى دا مىنەزدى دەمەيدى, ارى كەتسە, تەنتەك دەر. مىنەزدى دەگەن باسقا تۇسىنىك. ول ايتقانىنان قايتپايتىن (ارينە, دۇرىستىعىنا سەنىمدى بولسا), ايتقىسى كەلگەندى ىشتە بۇگىپ قالماي, كىمگە دە بولسا ايتىپ سالاتىن, ءبىر ءىستىڭ اقيقاتتىعىنا كوزى جەتسە, سول ءۇشىن قاسقايىپ تۇرىپ كۇرەسەتىن, قانداي دا ءبىر تيىمدىلىك ءۇشىن ارىنان اتتامايتىن ادامداردى «مىنەزدى ەكەن», «مىنەزدى ادام» دەيدى. جۇرتقا تانىمال ادامداردان مىسال كەلتىرەيىك پە؟ ونداي ادامعا نۇرماحان ورازبەك جاتادى.
جۋرناليست, قايراتكەر ازامات. ونى قالامگەر قاۋىم جاقسى بىلەدى. ورتاسىندا بەدەلدى. سول مىنەزدىلىگىنەن سەسكەنگەننەن ەمەس, اق جۇرەكتىلىگى ءۇشىن, دوسقا دەگەندە قوڭ ەتىن كەسىپ بەرەتىن مارتتىگى ءۇشىن سىيلايدى. تالايلار الدىن كەسپەي, جول ۇسىنادى. ال ونىڭ كوپكە تانىمالدىلىعى ەڭ الدىمەن سول مىنەزدىلىگىنە قاتىستى. ايتپەسە, اق جۇرەك, ادال ادامدار, قۇدايعا شۇكىر, بارشىلىق. بىراق نۇرماحان سەكىلدى ادامدار سيرەك. جۇرت الدىمەن ونىڭ سول مىنەزدىلىگىن ءسوز ەتەدى, ول سونىسىمەن ەرەكشەلەنەدى.
قيالعا جۇگىنىپ, وسى نۇرەكەڭنىڭ بويىنان سول مىنەزدىلىگىن الىپ تاستاپ, كوز الدىمىزعا ەلەستەتەيىكشى: قاراپايىم عانا كوپتىڭ ءبىرىندەي قارا تورى جىگىت ك ۇلىمسىرەپ قاراپ تۇرار ەدى. كىتاپ جازعان ەكەن, كىم جازباي جاتىر, ودان كوپ جازاتىندار دا كوپ. ءتۇرلى-ءتۇرلى گازەت-جۋرنالداردا جۇمىس ىستەپتى, ءتىپتى وندا باسشى دا بولىپتى, وندايلار دا از ەمەس قوي. بىراق ەستە قالعاندارى سيرەك. ەگەر سول مىنەزى بولماسا, نۇرەكەڭ دە كوپتىڭ ءبىرى بولىپ, ەلەنبەي قالا بەرەدى-اۋ دەيسىڭ.
وعان بۇل مىنەز قايدان جۇققان دەگەن وي كەلەدى. ءبىرشاما ۋاقىت ارالاسىمىز بار, سول مىنەزىن اركەز كورىپ تە ءجۇرمىز. ومىرىنەن دە ازىن-اۋلاق حاباردارمىز. ءوزىنىڭ اقجۇرەكتىگىنە باسىپ, سول ءومىرى جايلى سىرىن اقتارىپ تا تاستايدى, ءومىربايانىن جازعاندا دا ەشنارسەسىن جاسىرمايدى. جەتىم ءوسىپ, جاسىندا قيىندىقتى كوبىرەك كورىپتى. قيىندىقتىڭ بىرەۋدى ءجۇنجىتىپ, بىرەۋدى شيراتاتىنى بار. نۇرماحان بالانى شيراتقان سىڭايلى. جاسىندا اپايىنىڭ كىتاپحاناشى بولعانىن پايدالانىپ, كىتاپتى كوپ وقىپتى. سودان ءبىراز ءنارسەنى تۇيگەن. شيرىعۋعا سول تۇيگەن قوسىلىپ, ادال ءومىر ءسۇرۋ كەرەك, ادىلدىك ءۇشىن كۇرەسۋ كەرەك دەگەن بايلامعا كەلەدى دە, ول مىنەز بولىپ قالىپتاسسا كەرەك.
سول مىنەزدىلىگىنىڭ ارقاسىندا ول قاشاندا بەلسەندى بولىپ ءجۇردى. مەكتەپتى بىتىرە سالىسىمەن, ءوز كەزىندەگى ۇلكەن ۇران – تىڭ يگەرۋگە اتتانعان. ودان سوڭ ۇلى قۇرىلىس – سوكولوۆ- سارىباي كومبيناتىنا بارعان. سوندا دا ءبىراز نارسەنى كوڭىلىنە تۇيگەن. تۇيگەندە, سوندا باسقا ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءوز حالقىنا كەمسىتە قاراعانىنا قاتتى اشىنعان. قانى قارايعان ساتتەرى دە بولعانعا ۇقسايدى. سوندا ونىڭ قانداي ارەكەتتەرگە بارعانى بەلگىسىز. ال نۇرەكەڭ باسقا جۇرت كۋا بولماعان نارسەنى ايتپايدى. جۇرت كۋا بولعان نارسەلەر كەيىنىرەك, ول ۋنيۆەرسيتەتكە تۇسكەننەن كەيىن باستالدى.
جاسىمىز نۇرەكەڭنەن از-كەم كىشى بولعانمەن, ۋنيۆەرسيتەتكە مەكتەپتى بىتىرە سالىپ تۇسكەندىكتەن, ودان ەكى كۋرس جوعارى وقىدىق. سوندا ونىڭ ءبىر ستۋدەنت باسقا ۇلت وكىلىن ۇلتتىق نامىسىنا تيگەنى ءۇشىن جۇرت كوزىنشە ساباعانىن, كومسومول جينالىسىندا ۇلت ماسەلەسىن كوتەرىپ, سويلەگەنىن ەستىگەنبىز. بىزدىكى جاي ەستىگەن اڭگىمە, ال نۇرماحاننىڭ كۋرستاسى, ۇلكەن جازۋشىمىز مۇحتار ماعاۋيننىڭ «شىتىرمان» رومان-ەسسەسىندە جازعانى – كوزبەن كورگەندەر, سوندا ءوزىنىڭ كۋرستاسىنىڭ قولىمەن دە, سوزبەن دە توبەلەسكەندەرى اسەرلى ايتىلعان.
توبەلەس دەگەن ونشا جاعىمدى نارسە ەمەس. اسىرەسە, زيالى قاۋىم قۇپتاي قويمايدى. بىراق سول توبەلەس تە كوزقاراس. ادىلدىككە سوزبەن, ۋاجبەن جەتۋگە بولمايتىن كەزدە, جۇرت وعان امالسىز بارادى. اۋىلىندا, ءوز ورتاسىندا ول ەشقاشان دا بىرەۋگە قول كوتەرمەگەن ادام. ءوز دەگەنىنە ۋاجبەن, سوزبەن جەتكەن. ال ۋاجگە توقتاماعاندارعا امالسىز مىنەز كورسەتكەن.
جاقىندا حالقىمىزدىڭ اياۋلى پەرزەنتتەرىنىڭ ءبىرى, قازاق ءباسپاسوزىنىڭ ۇلكەن قايراتكەرى قاسىم ءشارىپوۆتىڭ 100 جىلدىعىنا وراي كىتاپ شىعاتىن بولدى دا, سول ازاماتتى ءبىلەتىندەر ىزدەستىرىلدى. بىلەتىندەردىڭ ءبىرى نۇرماحان ورازبەك ەكەن. ەستەلىگىن جازىپ بەردى. سول ەستەلىگىندە نۇرەكەڭ ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىنداعى حيكايالارىنىڭ سوڭعىسىنا ءبىرشاما ەگجەي-تەگجەيلى توقتاعان. بۇل – ديپلوم جۇمىسىن قالاي قورعاعانى جايىندا.
جالپى نۇرماحاننىڭ ءبىر قاسيەتى – جۇمىستىڭ اۋىرىن ءوزى تاۋىپ جۇرەدى. جۋرناليستەردىڭ اۋليە ۇستازى قايىرجان بەكحوجينگە ديپلوم جۇمىسىنىڭ تاقىرىبىن «قازاقستان جانە «پراۆدا» دەپ بەكىتتىرىپ الادى. ونىڭ وزىندە ۇستازى شاعىن كەزەڭدى الۋعا كوندىرەدى. ايتپەسە ول دوكتورلىق ديسسەرتاتسياعا دا اۋىرلىق ەتەتىن تاقىرىپتى الماق بولعان عوي. ءتىپتى سول 1919-1925 جىلداردى العاننىڭ وزىندە ۇشان-تەڭىز ماتەريال جيناپ, سونىڭ ءوزىن ديپلوم جۇمىسىنا ازەر سىيدىرادى. سىيدىرعاندا, كەڭەس وكىمەتىنىڭ قازاق دالاسىنا اكەلگەن جاقسىلىعىنان گورى, ودان بيلىك باسىنا كەلگەن ورتالىق وكىلدەرىنىڭ وزبىرلىعى كوپتەۋ بولعانى اڭعارىلار ەدى. قازاقستاندا پرولەتاريات جوق, پرولەتاريات – ورىستار, پرولەتاريات ديكتاتۋراسى كەزىندە سوندىقتان بيلىكتى كىم ۇستاۋى كەرەكتىگىن ولار ىسىمەن دالەلدەگەندەي. قىزىلوردادا رەۆكوم بولعان گەرجوت دەگەننىڭ قىسىمىنان ءبىر ميلليونعا جۋىق قازاقتىڭ اۋا كوشىپ, كوپشىلىگى قىرىلعانى ايتىلادى.
ديپلومدىق جۇمىس ەمەس, كانديداتتىق ديسسەرتاتسيانىڭ جۇگىن ارقالاعانداي بۇل ەڭبەك باسقالاردان بۇرىن ونىڭ ءبىراز ۇستازدارىنىڭ قارسىلىعىن تۋدىرادى. تالقىلاۋ بىرنەشە ساعاتقا سوزىلادى. وزىنە قامقور بولۋعا ءتيىس ۇستازدارى مۇنداي ۇلتشىلدىق پيعىلداعى جۇمىستى قورعاتپاۋ كەرەك دەپ داۋرىعادى. نۇرماحان-ستۋدەنت رايىنان قايتپاي, ءوزىنىڭ وي-پىكىرىن دالەلدەپ قاسارىسادى. كىم بىلەدى, مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ ءتوراعاسى تايازداۋ, جالتاق بىرەۋ بولىپ, ۋنيۆەرسيتەتتەگى اتاقتارى دارداي عالىمداردىڭ ىعىنا جىعىلسا, ءوز پىكىرى بار, دايىندىعى مول ستۋدەنت ديپلومسىز قالار ما ەدى. بىراق ونىڭ باعىنا قاراي, توراعا بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, قازتاگ ديرەكتورى قاسىم ءشارىپوۆ بولىپ شىقتى. تالقىلاۋدان كەيىن, ءبىراز ۋاقىت ۇزىلىستەن سوڭ ء(سىرا, ولار تاعى دا تالقىلاسا كەرەك), كوميسسيا توراعاسى ديپلومعا «ءتورت» دەگەن باعا قويىلعانىن, ونىڭ وزىندە ستۋدەنتتىڭ ءوز ۇستازدارىمەن كوبىرەك ايتىسىپ كەتكەنى ورىنسىز ەكەنى ەسكەرىلگەنىن حابارلايدى.
سول اسا ءپرينتسيپشىل قايراتكەر اداممەن نۇرماحان ارادا ون جىلداي ۋاقىت سالىپ, قايتا كەزىكتى. قاسىم ءشارىپوۆ قازتاگ ديرەكتورى كەزىندە سول مەكەمەگە ول جاۋاپتى رەداكتور بولىپ باردى.
ۋنيۆەرسيتتەتى بىتىرگەن سوڭ دا سول مىنەزدىلىگىمەن نۇرماحان تالاي ادامنىڭ پايىمىنا سىيمايتىن قادامدار جاسادى. ءومىردى كورەمىن, جۋرناليستىك جۇمىستى باسىنان باستايمىن دەپ, الماتىداعى قىزمەتىن تاستاپ, سوناۋ تورعاي, تۇركىستان اسىپ, اۋداندىق گازەتتەردە جۇمىس ىستەدى. سوندا دا وزىنە ءتان ساياسي بەلسەندىلىگىنەن تايماي, كوزگە ءتۇسىپ ءجۇردى. سوندا ءجۇرىپ تە رەسپۋبليكالىق باسىلىم باسشىلارىنىڭ نازارىنا ىلىنگەن. «لەنينشىل جاس» گازەتىنە سولاي كەلگەن.
قايدا جۇرسە دە, ول كوپتىڭ ءبىرى بولعاندى قالامادى. وسى ءبىر ارەكەتىم بىرەۋگە جاقپاس دەمەي, ويىنداعىسىن ايتىپ سالاتىن. ىزدەنگىش, كوپ وقيتىن ادامنىڭ ويىندا كوبىنە جاقسى يدەيالار جۇرەدى. راس, ول بىرەۋگە جاعادى, بىرەۋگە جاقپايدى. نۇرەكەڭنىڭ وندا جۇمىسى بولمايدى. مەن پىكىرىمدى ايتتىم, قۇپتاساڭدار ءجون, قۇپتاماساندار وزدەرىڭ بىلىڭدەر دەيدى. دەگەندە, ونىڭ سونداي مىنەزى بىرەۋلەرگە ۇنايتىن دا. قازاقستان لكسم ورتالىق كوميتەتىنە سولاي بارعان. نۇرماحاننىڭ وسىنداي مىنەزى سول كومسومول باسشىسى وزبەكالى ءجانىبەكوۆكە جاققان. تەك سول جاققانى ءسال كەيىنىرەك بەلدى باسىلىمدارعا شاقىرىلعاندا, ونى جىبەرمەي, جولىنا ءبىرشاما كەدەرگى بولعانى دا بار.
جاڭاشىل, تالاپشىل ادامعا كەيدە ءوزىنىڭ باۋىر باسقان ورتاسى دا ايتارلىقتاي اۋىرتپالىق تۋدىرادى. ول «سوتسياليستىك قازاقستاندا» (قازىرگى «ەگەمەن قازاقستاندا») وتكەن عاسىردىڭ 70 جىلدارىنىڭ باسىندا ءبىراز جىل جۇمىس ىستەدى. جاقسى كورىندى. ءبىراز تىڭ تاقىرىپتار ۇسىنىپ, ونى جازۋعا ءوزى قاتىسىپ, كوزگە دە ءتۇستى. اسىرەسە, سىرتقى ساياساتتى, شەتەل ءومىرىن جازۋدا تەك ماسكەۋدىڭ بەرگەنىن جاريالايتىن زاماندا, بۇل تاقىرىپتا ءبىراز ماتەريالدار جاريالاپ, گازەتتىڭ ءوز بەتىن كورسەتتى, ءوزىن دە تانىتتى دەسەك بولار ەدى. ءوزىنىڭ مىنەزىنە باسىپ, پارتيانىڭ زامانى ءجۇرىپ تۇرعان كەزدە, وسى ءبىز نەگە ءار ماتەريال سايىن پارتيانىڭ سەزد, پلەنۋم شەشىمدەرىنىڭ ماڭىزىن ايتا بەرەمىز, بىرەۋىن دە ايتساق جەتپەي مە دەگەن ۇسىنىس تا بىلدىرگەن. بۇل ۇسىنىس اسىرەسە كوممۋنيست اعالارىنا ۇناماعان, ولاردىڭ مۇنى «ساياسي ساۋاتسىز» دەپ جازعىرعانىن دا ەستىگەن. ولارمەن داۋلاسۋدى ارتىق كورگەن ول سوندا ەشقانداي ىڭ-شىڭسىز ءوزىن كوپتەن شاقىرىپ جۇرگەن تاريح ينستيتۋتىنا اۋىسىپ كەتكەن.
جالپى نۇرەكەڭ ءبىر جۇمىسقا ءوزى ءوتىنىش جاساپ بارمايدى. ادەتتە ونى شاقىرادى. ءتىپتى ءبىر جۇمىستى اتقارۋدى وتىنەدى. تاريح ينستيتۋتىنا سولاي بارعان. قازتاگ-قا دا شاقىردى. العاشىندا باس رەداكتورلىققا, ودان سوڭ ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى ەتتى. جۇرت ونى سول قازتاگ-تىڭ جۇمىسىنا ارناپ جارالعانداي كورەتىن. سول زاماندا بارلىق گازەت قازتاگ-پەن بايلانىستا. رەسمي ماتەريالداردىڭ ءبارىن سودان الادى, سونىڭ بەتىنە قارايدى. گازەت باسشىلارىنا ەڭ تانىمال ادامنىڭ ءبىرى نۇرماحان ورازبەكوۆ بولدى. ول قولعا العان نارسە ءبىتىپ جاتادى.
بۇل جۇمىستان دا ونى باسقا جاققا شاقىرعان. ءتىپتى سارىاعاشتا دەمالىپ جاتقان جەرىنەن قاراعاندى وبلىستىق «ورتالىق قازاقستان» گازەتىنە رەداكتورلىققا الماتىداعى ۇيىنە دە جىبەرمەي, تاشكەنت ارقىلى بىردەن قاراعاندىعا ۇشقانى بار. نۇرەكەڭنىڭ مىنەزى وسى گازەتتە ايرىقشا كورىندى. بۇرىندارى ول ءوزى باسقالارعا تاۋەلدى جاعدايدا ءجۇردى. ءبىر يدەيا ايتسا, ونىڭ جۇزەگە اسۋى باسقالارعا بايلانىستى ەدى. كەيدە قالىپ قويۋى دا مۇمكىن. ال مۇندا ول – باستىق, شەشۋشى تۇلعا. ويىنداعىسىن جۇزەگە اسىرا الادى. سول گازەت تە باسقالاردىڭ قاراۋىندا ەمەس پە, رەداكتور دا بىرەۋگە باعىنىشتى ەمەس پە دەۋگە بولار, سولايىنا-سولاي, بىراق ورازبەكوۆ ونى باستى نارسە سانامادى, ازارلىعى – ورنىمنان الىپ تاستار, ازىرگە ءوز ويىمداعىنى جۇزەگە اسىرامىن دەگەندى ۇستاندى.
العاشقى كۇننەن-اق بۇل گازەت وزگەرىپ سالا بەرگەن. «قيىنداۋ» تاقىرىپتىڭ ماتەريالدارى ءجيى جاريالاناتىن بولدى. جۇرت, ارينە, سونداي ماتەريالعا قۇمار. سول تۇستا وبلىستىق گازەتتەر رەداكتسيالارى باسقا وبلىستان شىعاتىن گازەتتەردى دە الىپ وتىراتىن. ءسويتىپ, «ورتالىق قازاقستانداعى» وزگەرىستى بۇكىل رەسپۋبليكا جۋرناليستەرى بىلە باستادى. بۇل گازەتتە جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى ماتەريال جاريالانعاندا, وعان مقك اتىنان ەسكەرتۋ دە جاسالدى. رەداكتور ونى تىڭدادى دا قويدى. قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان جازۋشى جايىق بەكتۇروۆتىڭ ەستەلىك ماتەريالدارى ءبىرىنەن سوڭ ءبىرى شىقتى. عالىم ەۆنەي بوكەتوۆ تۋرالى ەستەلىكتەردىڭ دە جولى بولماي ءجۇر ەكەن, ولارعا دا جول اشىلدى. اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنىڭ مىنەزدى ولەڭدەرى دە وقىرمانعا جەتتى.
وسىنىڭ ءبارى جاڭا رەداكتور نۇرماحان ورازبەكوۆكە قاتىستى بولىپ جاتقانىن وقىرمان قاۋىم بىردەن اڭعارعان. بىراق سول وقىرمان ءبىر كۇنى وسى گازەتتە «بارلىق ەلدەردىڭ پرولەتارلارى, بىرىگىڭدەر!» دەگەن ۇراننىڭ «باس كەسپەك بولسا دا, ءتىل كەسپەك جوق!» دەپ وزگەرگەنىنە تاڭ قالدى, سەنبەدى. تاڭدانعاندا, كەڭەستىك قۇرىلىستىڭ جارعىسىنداي بولعان ۇراندى دا وزگەرتۋگە بولادى ەكەن-اۋ, وعان رەداكتوردىڭ قالايشا ءداتى باردى ەكەن دەگەن.
بۇل وزگەرتۋدى ءتۇسىندىرىپ جاتۋ ارتىق. ول رەداكتوردىڭ ەرلىگى ەكەنى داۋسىز. ورازبەكوۆ قازاقستاندا ءبىرىنشى بولىپ وسىلاي جاسادى. سول ماقالادا ايتىلعانداي, ازارلىعى – باس كەتەر; كەتكەندە, قىزمەتتەن الار دەگەن شىعار. بۇل نۇرەكەڭە جاراساتىن مىنەز.
وسى گازەتتە جۇمىس ىستەپ جۇرگەندەگى نۇرماحان ورازبەكوۆتىڭ تاعى ءبىر ەرلىگى شىن مانىندە باس كەتەردەي ارەكەت ەدى. بۇل جايىندا ءبىراز ايتىلعان. قالامگەر قاۋىم عانا ەمەس, جۇرتتىڭ كوبى بىلەدى. پرەزيدەنت كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ماحمۇت قاسىمبەكوۆ تە ول جايىندا جازىپ, ونى ۇلكەن ەرلىك ىسكە بالاعانى بار. جالپى نۇرماحان تۋرالى اڭگىمە بولعاندا, مۇنى اتتاپ كەتە المايسىڭ. ول قيانات بولار ەدى. مۇنداي ەرلىك قايتالانبايدى.
1991 جىلدىڭ 19 تامىزىندا گكچپ دەيتىن, ياعني توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەت ەلدىڭ دەموكراتياعا دەگەن قادامىن, حالىقتاردىڭ تاۋەلسىزدىككە ۇمتىلىسىن ءبىرجولا توقتاتۋعا ارەكەت جاساعاندا جۇرتتىڭ ءبارى ابدىراپ, وعان قانداي باعا بەرۋدى بىلمەي قالدى. بىرەۋلەر ولاردىڭ كوكەيىن اڭعارسا دا, ايتۋعا قورىقتى. تالاي ادام ءالىپتىڭ ارتىن باقتى. قورىقپاعان ءبىر ادام بولدى, ول نۇرماحان ورازبەكوۆ ەدى. بالكىم, ساياساتكەرلەر ىشىندەگى وندايلار بولعان شىعار, بىراق جۋرناليست قاۋىم ىشىندە, رەداكتورلار اراسىندا نۇرەكەڭ جالعىز بولعانى انىق.
سوندا ونىڭ ەرلىگى نە ەدى؟ گكچپ ءمالىمدەمە جاساپ, ەلدەگى بيلىكتى وزدەرى الاتىنىن حابارلاعاندا, «ورتالىق قازاقستان» گازەتى بادىرايتىپ: «جەكسەنبىدەن دۇيسەنبىگە قاراعان ءتۇنى كەڭەس وداعىندا مەملەكەتتىك توڭكەرىس جاسالدى», دەپ جازدى. ماقالانىڭ تاقىرىبى: «ءيا, بۇل مەملەكەتتىك توڭكەرىس». سول گكچپ جەڭىسكە جەتسە, ءوزىن نە كۇتىپ تۇرعانىن نۇرەكەڭ جاقسى ءبىلدى. ونداي جاعدايدا نە بولاتىنىن قۋعىن-سۇرگىندى باستان كەشىرگەن جايىق بەكتۇروۆ اعاسى دا ەسكەرتكەن, ەڭ بولماسا شامالى جۇمسارت دەپ جالىنعان. سوندا نۇرماحان: «جاقا, ءسوزدى شىعىن قىلماڭىز, ەندىگى كەزەك بىزدىكى شىعار, بالكىم. تاعدىر سولاي بولسا, بۇقپانتايلاعانمەن قۇتىلا الماسپىز» دەپ بەزەرگەن. مىنەز بە؟ مىنەز عوي. كوپ ادامدا كەزدەسپەيتىن مىنەز. كوپ ادامنىڭ قولىنان كەلمەيتىن ارەكەت.
بۇدان كەيىن دە نۇرەكەڭ ءبىراز شارۋانىڭ باسىندا ءجۇردى. اعىلشىن تىلىندە شىققان رەسپۋبليكالىق «قازاقستان» گازەتىنىڭ, «اقيقات» جۋرنالىنىڭ رەداكتورى بولدى. رەسپۋبليكالىق «قازاقستان» باسپاسىن باسقاردى. قايدا جۇرسە دە سول مىنەزى, اينىمايدى. ءبىربەتكەيلىگىن ارتىق كورىپ ايتقاندارعا: «وسىلاي كەتكەنىمىز كەتكەن شىعار», دەيتىنى دە بار. بىردە باسپاگەرلەردىڭ جينالىسى بولىپ, وعان مينيستر دە قاتىسىپ, سوندا ارىپتەستەرى ءسوزىڭىز وتەدى دەپ ونى سويلەتىپتى. داۋىسىن كوتەرىپ ءسويلەيتىن ادەتىنە باسسا كەرەك. سوندا ءبىر كەزدە شاكىرتى بولعان مينيستر: «نۇرەكە, وسىنى داۋىس كوتەرمەي-اق, جاي ايتۋعا بولماي ما؟» دەسە كەرەك. نۇرەكەڭ: «سەندەر جاي ايتسا, ەستيسىڭدەر مە؟!» دەپ جۇرتتى كۇلدىرىپ قانا قويماي, ۇلكەن جينالىستى تۇسىنىستىك ارناعا ءتۇسىرىپتى. بۇل دا مىنەز.
ونىڭ مىنەزى تۋرالى كوپ اڭگىمە ايتۋعا بولادى. تاۋسىلا قويمايدى. سوندىقتان ونى دوعارعان ءجون شىعار. ال انىقتامالىق رەتىندە ايتاتىن ءبىر جاي: ونىڭ وننان استام پۋبليتسيستيكالىق, دەرەكتى كىتاپتارى بار, اۋدارمانىڭ قاس شەبەرىنىڭ قولىنان شىققان كىتاپتارى دا ءبىر تالاي, ەڭبەگى دە ەلەنگەن: «پاراسات», «قۇرمەت» وردەندەرىنىڭ يەگەرى.
وسى ازامات جەتپىس بەسكە تولىپ وتىر. اللا تاعالا مىنەزىڭنەن ايىرماسىن دەپ تىلەك ايتساق, ءجون شىعار. بۇل مىنەز نۇرەكەڭە جاراسادى.
ماماديار جاقىپ,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
