سىرباز سيپات
سەنبى, 13 قازان 2012 7:11
تاۋەلسىزدىككە دەيىن دە, ازاتتىق العاننان كەيىنگى كەزەڭدەردە دە قازاق ولەڭى مەن كوركەم سوزىنە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ادەبيەتىمىزدىڭ سىرى مەن سىمباتىنا, ويى مەن كوركەمدىگىنە قىلاۋ تۇسىرمەي كەلە جاتقان ءبىر تالانتتى بۋىن بار. ولار – وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى ادەبيەتكە كەلگەن تەگەۋرىندى توپ. ولاردىڭ ارقايسىسى تۋرالى تەرەڭنەن تالداپ, كەڭىنەن قوزعاپ, پىكىر بىلدىرۋگە بولادى. وسىناۋ قۋاتتى تولقىننىڭ بەلورتاسىندا جۇرگەن زامانداسىمىز, وكشەلەس ءىنى – وتەگەن ورالباەۆتىڭ ولەڭ ولكەسىندەگى وزىندىك قولتاڭباسىن, داۋىسىن, ىرعاعىن ايقىن سەزىنتىپ كەلە جاتقانى اقيقات. ءومىر دەگەن الىپ تايقازاندا بىرگە قايناپ, بىرگە ءپىسىپ جۇرگەن زامانداسىمىزدىڭ ولەڭىن وقىعانىمەن, ءوزىن, ونىڭ جان الەمىن قالىڭ جۇرتشىلىق بىلە بەرمەيتىنى بەلگىلى. ونى ءبىلۋ ءۇشىن ازاماتتىڭ ىشكى دۇنيەسىن تانۋ, جاقىن ءجۇرىپ سىرلاسۋ, ولەڭىن وقۋ – پارىز.
سەنبى, 13 قازان 2012 7:11
تاۋەلسىزدىككە دەيىن دە, ازاتتىق العاننان كەيىنگى كەزەڭدەردە دە قازاق ولەڭى مەن كوركەم سوزىنە ەلەۋلى ەڭبەك ءسىڭىرىپ, ادەبيەتىمىزدىڭ سىرى مەن سىمباتىنا, ويى مەن كوركەمدىگىنە قىلاۋ تۇسىرمەي كەلە جاتقان ءبىر تالانتتى بۋىن بار. ولار – وتكەن عاسىردىڭ 80-جىلدارى ادەبيەتكە كەلگەن تەگەۋرىندى توپ. ولاردىڭ ارقايسىسى تۋرالى تەرەڭنەن تالداپ, كەڭىنەن قوزعاپ, پىكىر بىلدىرۋگە بولادى. وسىناۋ قۋاتتى تولقىننىڭ بەلورتاسىندا جۇرگەن زامانداسىمىز, وكشەلەس ءىنى – وتەگەن ورالباەۆتىڭ ولەڭ ولكەسىندەگى وزىندىك قولتاڭباسىن, داۋىسىن, ىرعاعىن ايقىن سەزىنتىپ كەلە جاتقانى اقيقات. ءومىر دەگەن الىپ تايقازاندا بىرگە قايناپ, بىرگە ءپىسىپ جۇرگەن زامانداسىمىزدىڭ ولەڭىن وقىعانىمەن, ءوزىن, ونىڭ جان الەمىن قالىڭ جۇرتشىلىق بىلە بەرمەيتىنى بەلگىلى. ونى ءبىلۋ ءۇشىن ازاماتتىڭ ىشكى دۇنيەسىن تانۋ, جاقىن ءجۇرىپ سىرلاسۋ, ولەڭىن وقۋ – پارىز.
وتەگەننىڭ «فوليانت» باسپاسىنان جارىق كورگەن قوس تومدىق «ولەڭبايانىن» وقىپ وتىرىپ, كەمەلىنە كەلىپ, كەڭىستىگى كەڭەيگەن, اتانداي اتپال ازاماتىمىزدىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىندەگى تاعدىر-تالايىن, قۋانىش-مۇڭىن, قينالىس-كۇيزەلىسىن, ءۇمىت-كۇدىگىن, جۇبانىشىن, اڭساعان ارمانىن تارازىلاعانداي كۇي كەشتىم.
ازامات وتەگەن ەس ءبىلىپ, ەتەك جيناپ, ات جالىن تارتىپ مىنگەلى, دالىرەك ايتقاندا, وقۋ-توقۋىن ويداعىداي اياقتاپ, وڭ مەن سولىن تانىسىمەن, ءوز كاسىبى بويىنشا قىزمەتتى تۋعان توپىراعىندا باستادى. وبلىستىق گازەت پەن تەلەديدارداعى قالىپتاسۋ جىلدارى وتەگەننىڭ كەلەشەگىنە كەپىلدىك بەرگەن جولداما دەسە دە بولادى. ال وتەگەننىڭ الماتىعا كەلىپ, ۇلتتىڭ ۇستىنىنا اينالعان باسىلىمدارداعى قالامگەرلىك جولى قايراتكەرلىككە قاتار باستادى. 1994 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارعى كەڭەسىنە دەپۋتات بولىپ سايلانعانى دا ەل ەسىندە.
مۇنايلى, مۇنارالى ماڭعىستاۋ ءوڭىرىندە ءومىر جولىن باستاعان وتەگەن ورالباي ۇلى ماي ساپىرىپ, ماڭدايىن ىرىسقا تىرەگەن الىپ ءوندىرىس وشاقتارىنىڭ لاۋلاعان وتىنا جاس كەزىنەن جىلىنىپ وسكەنىن بىلەمىز. جەردىڭ جەتى قات قاتپارىنا بويلاعان قۇرىش بىلەكتى جۇمىسشىلاردىڭ بولات بۇرعىسىنىڭ ۇرشىقتاي زىرىلداعان ۇنىنە ەلتىپ ەسەيگەنى جانە بەلگىلى.
سەكسەنىنشى جىلدارى وتەگەن اقىننىڭ مۇنايلى وڭىردە ءجۇرىپ, اسپانمەن, جەرمەن اعىنان جارىلىپ تىلدەسكەن, كوگىن الاشۇبار بۇلت سيرەك كەزەتىن اقتاۋلاردىڭ قولتىعىن ارالاپ ءجۇرىپ, ارمانعا – جول, ۇمىتكە قانات بىتىرگەن جىرلارىن ارا-تۇرا رەسپۋبليكالىق باسىلىم بەتتەرىندە جاريالاپ تۇرعانى جادىمىزدا. جىرلارىمەن قوسا سول ءوڭىردىڭ قاتال مىنەزى شىڭداعان اعا-باۋىرلارى, ءىنى-قارىنداستارى جايلى تۇشىمدى ماقالالار جازىپ تۇرعانى دا كۇنى كەشە ەدى…
سول كەزدىڭ وزىندە-اق ستۋدەنتتىك البىرت كۇندەردى ايدىندى اتىراۋىنىڭ اق جال تولقىندى وڭىرىندە وتكەن وي قورىتۋ, ادام تانۋ, عالام قىزىعىن باعالاۋ ءتارىزدى كەمەلدەنۋ, تولىسۋ باسپالداقتارىن يگەرۋگە جالعاعان جاس اقىننىڭ ءومىربايانىنان ونداعان وركەشتى ولەڭ-جىرلار جازىلعانىن بايقايمىز.
سول جىرلاردىڭ ءبىرى – «جەل» اتتى بەس شۋماق ولەڭ.
«سوعادى باتىس, تۇستىكتەن,
تەرىستىك, شىعىس – بارىنەن.
ۇندەسىپ ءومىر انىمەن.
ساعىم بوپ ەسكەن سامالدى,
ساعىنىپ ءجۇرمىن ءالى مەن.
جەلپيدى تاۋ مەن توبەنى,
بۇلت بولىپ جەرگە تونەدى.
جاۋتاڭداپ تۇرعان جۇلدىزدار,
دەمىنەن جەلدىڭ سونەدى.
مۇنارالاردى ىرعاپ ءبىر
ماڭعىستاۋ ءانىن تىڭداپ قىر,
تۇبەكتەن سوققان تەنتەك جەل
تىنىشتىق جايلى جىرلاپ تۇر…» –
دەگەن جولداردى وقىپ وتىرىپ, تولقىماۋ, تەبىرەنبەۋ مۇمكىن ەمەس.
ولەڭنىڭ ءورتى قالاي قالىڭ بولسا, ونىڭ دەرتى دە سولاي. ولەڭ ءۇشىن قۋانۋ دا, جۇبانۋ دا – دەرت. دەرتسىز, ءورتسىز جازىلعان ولەڭ وقىرمان جۇرەگىنە جول تابا المايدى.
وتەگەن ولەڭدەرىندە كەز كەلگەن جۇرەكتىڭ قىل پەرنەسىن باسار شىن ولەڭنىڭ شىڭعىرعان دەرتى مەن شۋاعى, جىلۋى مول ءورتى بار. سونداي جىردىڭ ءورتى مەن دەرتىنە قامالعان ساتتەردىڭ بىرىندە بولۋى ءتيىس, اقىن قالامىنان تومەندەگى جولدار توگىلىپ تۇسكەن:
«ءبىر ۇستاتپاي قويدىڭ-اۋ سەن, وتتى ولەڭ,
ءوزىمدى-ءوزىم وڭاشادا جەپ كەلەم.
ورمانسىڭ عوي, جۇرەكتەردە كوكتەگەن,
ارمانسىڭ عوي,
جالعىز عۇمىر جەتپەگەن.
ىزدەپ كەلەم
ءبىر جاڭالىق ورتەنىپ,
ۇستاتپايدى ولەڭ دەگەن
ەركە – ەلىك.
ماعان كەرەك: جۇمەكەندىك جۇمىر وي,
مۇقاعالي مىنەزىندەي ەركەلىك…»
بايقايسىز با, اقىننىڭ جىر جاراتۋداعى كرەدوسى مەن كونتسەپتسياسى وسى!..
وتەگەن پوەزياسىنان ۇلكەن ادەبيەتكە ءتان ايشىقتى نىشاندى تانىتار مادەنيەتتىلىكتىڭ سىرباز ۇلگىسى مەن سيپاتتارىن بايقاۋ قيىن ەمەس. جالپى, اقىن جاراتىلىسى مەن بولمىسىن ايعاقتار باستى ەرەكشەلىكتى دە وسى ولشەمدەر اينالاسىنان ىزدەۋىمىز كەرەك. ول قىر تۋرالى جازسا دا, تاۋ تۋرالى تولعانسا دا, وسى بيىكتەن كورىنۋدى ماقسات ەتەدى. ورنەگى ءوركەندى, ءورىسى كەڭ قازاقى قالىپ – وتەگەن ولەڭبايانىنىڭ باستى كوركەم قۇرالى.
«اندىزداپ شىعىپ ءۇيىرى,
الدىمدى كەسىپ بارادى.
دالانىڭ جۇيرىك كيىگى,
داريا بولىپ اعادى…», – دەگەن سۋرەت توركىنىندە قانشاما دالا مىنەزى, دالالىق جۇرتتىڭ جانىنىڭ كورىنىسى جاتىر.
وسى ءبىر جولداردى وقىعاندا مەنىڭ جادىمدا وتكەن عاسىر قويناۋىنان تورعاي دالاسى قول سوزعانداي كۇي كەشتىم… ءار جىرانىڭ قولتىعىنان جالت-جالت ەتكەن قارا سۋلار ەسىمە ءتۇستى. ماڭدايلارىن جەلگە توسەپ, اشىق «گاز-53»-ءتىڭ ۇستىنەن مىنا جارىق دۇنيەگە ايرىقشا تازالىق پەن ادالدىق نۇرىن شاشا قاراعان ستۋدەنتتىك كەزدەگى قۇربى-قۇرداستارىمنىڭ رياسىز كۇلكىلەرى كەلدى قۇلاعىما… «دوستار, دوستار, ءجۇرسىڭ قايدا؟ بىرگە ەدى عوي جانىمىز…» دەپ قوسىلا ءان شىرقاعان قىزدار مەن جىگىتتەر مىنگەن سول ماشينا ۇستىندە تۇرىپ, تەمىر تۇلپارمەن قاتارلاسا ءجۇيتكىگەن دالا كيىكتەرىن كورگەنىم ەسكە ءتۇستى… ءبىز مىنگەن ماشينامەن جارىسا جۇگىرگەن دالا تاعىلارىنىڭ قالىڭ ءۇيىرى ورشەلەنە شاۋىپ, ۇستىنەن ءماز-ءمايرام قىزدار مەن جىگىتتەر الاقايلاسقان جۇك ماشيناسىنىڭ الدىن كەس-كەستەپ, ىزعىپ وتكەنى كوز الدىمنان كەتپەيدى. كەيىن مارقۇم اقىن دوسىم كەڭشىلىككە وسى جايدى ايتقانىمدا: «نۇرلان-اۋ! نۇرلان! كيىك پەن اقىن تۋىسقان عوي! بىلمەيسىڭ بە, تۋىسقان؟!. توپىراعىمىز ءبىر… جارىسساق, وزعانشا, توقتامايمىز!.. مىنا مەن – تورعايدىڭ كيىگىمىن… ماشينا جولىن كەسىپ وتكەن №1 كيىك مەن ەدىم عوي… قالاي تانىماعانسىڭ؟» – دەگەنى ەسىمدە.
«…الدىنان كەسىپ وتتىك تە,
سونان سوڭ كەتتىك بۇرىلىپ.
كيىكتەر – قىزىل كوپ نۇكتە,
كەلەدى قالماي جۇگىرىپ.
جانىمدى تەربەپ ءبىر ءۇمىت,
تاڭدانىپ كەلەم تاعدىرعا.
بالالىق شاعىم جۇگىرىپ,
شىعارىپ سالدى سان قىرعا», –
دەپ اياقتالاتىن «كيىكتەرمەن كەزدەسۋ» اتتى جىر قيالىما قانات ءبىتىرىپ, كوز الدىما وسىنداي ءبىر جاندى سۋرەتتەر كەلدى.
وتەگەنگە راحمەت! كەڭشىلىگىمدى, كەڭشىلىگىمنىڭ تورعايىن, تورعاي دالاسىنىڭ ءبۇگىندە قاتارى سيرەپ بارا جاتقان كۇمىس تۇياق كيىكتەرىن ەسىمە سالدى.
قاقاعان اياز, قارلى بوراندا, اسپان اينالىپ جەرگە تۇسەردەي قاپىرىق شىلىڭگىر ىستىقتا, بىلايعى الىس-بەرىس, ۇرىس-كەرىسى كوپ, جۇتاڭ, تىم قارابايىر تىرشىلىككە بوي الدىرماي, وت پەن سۋدىڭ بۇرق-سارق قايناعان ورتاسىندا ارپالىسىپ كۇي كەشكەن جۇمىسشىلاردىڭ قاپىسىز ومىرىنە ءتانتى بولعان, اششى-تۇششىنىڭ ءدامىن قاتار تاتقان اقىننىڭ «ولەڭبايان» اتتى قوس تومدىعىنا ەنگەن ولەڭ-جىرلارىنىڭ ىشىندە كوپ قالامگەرلەر ەلەي بەرمەيتىن شىڭىراۋعا بۇرعى سالىپ جۇرگەن عاجايىپ ەڭبەك ادامدارى تاقىرىبىنا سانالى تۇردە دەندەپ بارۋ ءۇردىسى بارىن اڭعارامىز.
اسىلى, ادام جۇرەگىنە تەز قوناقتاپ, سەزىمىنىڭ الدەبىر نازىك پەرنەلەرىن ءدوپ باساتىن ولەڭنىڭ ءومىرى ۇزاق بولادى. وتەگەننىڭ «ولەڭبايانىندا» ءومىر ءسۇرۋ قۇقىسى بەرىك, وقىرمانىنىڭ جان-جۇرەگىن جاۋلاپ الاتىن جىرلار كوپ. سونداي جىردىڭ ءبىرى – «ورال مەن وردا اراسى». ولەڭ ەركىن وقىلادى.
«جالتاقتاي بەرەمىن,
نارىننىڭ ور قۇمدارىندا.
جىر كەشىپ كەلەمىن,
جايىقتىڭ تولقىندارىندا.
ايداۋ جول اعادى الدىمنان,
تانبايدى ارعىماق شابىستان.
توبەلەر توبەسى جاڭعىرعان
تارتادى الىستان.
باعاندار شابادى بۇلدىراپ,
سىمدارى ءان سالىپ.
بۇرىمداي بۇرىلعان مىڭ بۇلاق,
بارادى جايىققا قارسى اعىپ.
قالقيدى توبەلەر كونەرگەن –
ءبىر كەزگى جاۋشى دەرەگى.
جەتى قات تەرەڭنەن
مۇحيتتىڭ داۋىسى كەلەدى…» –
دەيتىن كوركەمدىك كەسكىنى عانا ەمەس, جالپى جىردىڭ وي ءورۋ ۇلگىسى دە وزگەشە وسىناۋ جىر وتەگەن اقىننىڭ قولتاڭباسىن بەدەرلەپ تۇرعانى ءشۇباسىز.
«بيىكتىك دەگەن سوندا نە؟
باقىتتى كۇندەر,
دۋماندى ەل,
كىر جۋىپ, كىندىك بۋعان جەر.
جاتقانمەن تابان استىندا
بارىنەن بيىك تۋعان جەر…» –
دەگەن شابىتتى جولدار اقىننىڭ ىسىلعان شەبەرلىگىنىڭ بەلگىسى. جالپى, وتەگەننىڭ وتتى جىرلارىنىڭ كوبى تامىرىن تۋعان جەر, اتامەكەن, اتاجۇرت سەكىلدى كيەلى دە قاسيەتتى ۇعىمداردان تارتادى.
بۇل – اقىندىق قۋات پەن ازاماتتىق ويدىڭ ۇيلەسىمى. وتەگەن جىرلارىنىڭ التىن ارقاۋى وسى.
مىنا ساعىمداي قۇبىلىپ, سابىنداي بۇزىلىپ تۇرعان زامانا جەلى ادامزات اتاۋلىنىڭ بايىرعى بولمىس-تىرشىلىگىنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان بەيتانىس قۇبىجىق قۇبىلىستاردى ءسات سايىن تىقپالاپ, مازاسىن كەتىرىپ تۇرعانى ەشكىمگە قۇپيا ەمەس. الەمدەگى الدى-الدىنا عۇمىر كەشىپ جاتقان الىس-جاقىن مەملەكەتتەر بۇل كۇندەرى اۋىل ۇيدەي ارالاسىپ, ميداي تۇتاسىپ بارادى. جاھاندانۋ دەگەن جىمىسقى قۇبىلىس ۇلتتار مەن ۇلىستاردى, ءاcipece, از ساندى حالىقتاردى دىلىنەن, تىلىنەن, سالت-داستۇرىنەن, مەيىرىم-شاپاعاتىنان, جاناشىرلىق, باۋىرمالدىق, كىسىلىك سىندى ابزال قاسيەتتەرىنەن ايىرىپ, اينىتۋ ءۇشىن جەتى باستى ايداھارداي ىسقىرىپ ايبات شەگىپ, رۋحاني كۇيزەلىسكە يتەرمەلەپ تۇرعانى مىناۋ. نە ىستەمەك كەرەك؟
وسىنداي ۋىتى ادامزاتتىڭ بويىن الىپ بارا جاتقان الماعايىپ ۋاقىتتىڭ سۇراپىل ساۋالىنا اقىن ولەڭىنەن ارتىق جاۋاپ بولماس, ءسىرا…
«Teمip-قايراق زامانىم-اي, زامانىم,
باسپاي قويدى-اۋ بولاشاققا قادامىم.
ۇرپاعىمنىڭ بولاشاعى ءۇشىن دەپ,
وت پەن سۋعا كەزەك ءتۇستى-اۋ تالانىم.
بىردە سۋىق, بىردە جالىن مىنا كۇن,
امال جوقتان ك ۇلىپ تۇرىپ, جىلادىم.
سەنىڭ ەرتەڭ كۇنىڭ ءۇشىن, ۇلانىم,
باس يمەيتىن پەندەلەرگە قۇلادىم.
قۇلادىم كەپ, قۇلدىق ۇردىم, دەرتتەندىم,
كۇيىن كەشتىم شاتىرداعى كەپتەردىڭ.
جالعىز,
جاماۋ جۇرەگىمدى اپ قولىما,
قانسىراتىپ, قاقىراتىپ ءتورت ءبولدىم.
اي, زامان-اي
بەۋ, زامان-اي,
زامان-اي,
بولعانىم با بورباستاردىڭ مازاعى-اي.
جۇتا-جۇتا كوكىرەگىمنىڭ كوز جاسىن,
بip جارق ەتەر بولار ما ەكەم ناجاعاي.
قورقاۋلارعا قۇلدىق ۇرعان جوق ەدىم,
قولىن جايىپ تورىقپاپ ەد ولەڭىم.
ءۇش بالاپان ءۇمىتىمدى شىنجىرلاپ,
اياق-قولىم كىسەندەۋلى كەلەمىن.
قايران زامان,
قول كەسەرمىن تەگىندە,
شىدا, ءتوزىم,
شاراسىز بوپ شەگىنبە!
بارار جەرىڭ بەلگىلى عوي سەنىڭ دە,
مانسابىڭدى شىن ماڭگىلىك دەدىڭ بە؟
جاتا الماسسىڭ دوڭبەكشىمەي كورىڭدە…»
زامان, ۇرپاق, ۋاقىت تۋرالى بۇل تولعانىس بىلىكتى, ءبىلىمدى, ويى تەرەڭ, قيالى ۇشقىر كەز-كەلگەن ازاماتتىڭ جۇرەگىن شىمىرلاتىپ, ساناسىن ساراپقا سالارى ايدان انىق. بۇگىنگى تاۋەلسىز ەركىندىگىمىزدەن, ەلدىگىمىزدەن ايىرىلىپ قالماۋ ءۇشىن, ارينە, نامىسىمىزدى جىبەرمەي, قايراتىمىزدى جانىپ, بەلدى بەكەم بۋىپ كۇرەسۋىمىز كەرەك. سوندا عانا جاھاندىق رۋحاني اپاتتان ءوزىمىزدى ساقتاپ قالا الامىز. اقادال اقىن وسىنى مەڭزەيدى.
ازاماتتىق-قايراتكەرلىك كەلبەتى مەن اقىندىق بولمىسى قاتار ورىلگەن وتەگەن اقىننىڭ «ولەڭبايان» اتتى قوس كىتابىندا كوركەمدىگى ءبىر قارالىق جولدار جەتىپ ارتىلادى. ماسەلەن, «جاس كەلىندەي ۇيالادى قىز-كوكتەم, اقساقالدى اتىراۋدىڭ الدىندا» نەمەسە «تىرنالارىم, ۇيا سالشى ۇياتقا» دەگەن جولدار ادامداردى الابوتەن قۇبىلىستاردان ارىلۋعا شاقىرعان اقىننىڭ جانايقايى دەسەك تە بولعانداي. اقىن جىرلارىنىڭ ايتارى مول, اۋقىمى كەڭ, تاقىرىبى الۋان-الۋان. كوركەمدىگى قالامگەردىڭ ءوز دەڭگەيىن پاش ەتەتىن دۇنيەلەر. اۆتور زاماننىڭ كەيىپ-كەسپىرىن اشىپ بەرۋ ءۇشىن ۇرىمتال جايتتارعا دا ءجيى بارادى. مىسالى, «عابەڭ, تاحاڭ جانە پارتيا جينالىسى», «بوران», «اتا, بۇل مەنمىن عوي», «كۇز. كونە دومبىرا», «بارساكەلمەس», «اعا شوپان كەمەلبەك تەكەباەۆتىڭ پارتبيلەتى», «الماتى, يت بازارى, اۋىلدان كەلگەن شال», «قالالار» قاتارلى ولەڭ-جىرلارى جوعارىداعى ويىمىزدىڭ ايقىن دالەلى.
وتەگەن سەزىم قىلىن شەرتەر سيۋجەتتى ولەڭ – «بارساكەلمەستى» دە ءساتتى باستاپ, ءساتتى اياقتاعان. جايلاۋى مەن قىستاۋى ءتورت ت ۇلىك مالعا تولعان شىرىگەن باي ءوزىنىڭ ەرجەتكەن سۇلۋ قىزىن, «كىم ءۇيىرلى جىلقى, قورالى قوي بەرسە, سوعان ۇزاتامىن» دەپ جار سالادى. مالعا ساتىلۋدى نامىس كورگەن ارۋ تۇندە ۇيقى, كۇندىز كۇلكى كورمەي, قۇتىلۋدىڭ امال-ايلاسىن ويلايدى. اقىرى ادام تاڭقالارلىق تاپقىرلىقپەن قۇتىلۋدىڭ جولىن تابادى.
«اكە, «بارساكەلمەس» دەگەن جەر بار ەكەن, سول جەردىڭ التىن-كۇمىسى جەر بەتىنە سىيماي شاشىلىپ جاتقان كورىنەدى. مەنىڭ جانىما ءبىر جىگىت سەرىك بولسىن, يەسىز جاتقان قازىنانى الىپ كەلەيىن», – دەيدى. دۇنيەگە قۇنىققان اكەسى قىزىن «بارساكەلمەسكە» اتتاندىرادى. سول كەتكەننەن مول كەتكەن قىز بەن جىگىت ەلگە قايتىپ ورالمايدى.
«كۇن زىمىراپ, اي زۋلاپ, جىل سىرعانار,
قايتتى تالاي تۇستىكتەن توپ تىرنالار.
اقىرىندا اجال جەتىپ ءولدى باي,
«بارساكەلمەس» جاقتان بولماي ءبىر حابار.
وزعان ءومىر وسىنى ايتىپ جىلايدى,
مۇڭ شەرتەدى, ارۋلارعا شىرايلى.
ماحابباتتى بايلىق ەمەس, مال ەمەس,
ماحابباتتى «بارساكەلمەس» سىنايدى.
ماحاببات بار,
مەن بىلمەيمىن وڭگەسىن,
كوڭىل سوقىر سەنبەيدى مە,
سەنبەسىن.
ادالدىعىڭ, ادالدىعىڭ ولمەسىن,
اينالايىن مەنىڭ «بارساكەلمەسىم».
تاپقىر وي. توسىن ءتۇيىن. جۇرەك تولقىتار وقيعا. ءيا, ماحاببات ماڭگىلىك.
وتەگەن قالامداسىمىزدىڭ قوس تومدىق «ولەڭبايان» تاڭدامالى جىر جيناعىنان العان اسەرىمىزدى ءارى قاراي جالعاستىرا بەرۋگە دە بولار ەدى… بىراق سانالى تۇردە ۋاقىت قاباعىنا قاراپ, ارىپتەس جايلى تولعانىسىمىزدى وسى ارادان ىرىككەندى ءجون كوردىك. قوس تومدىقتىڭ بەتاشارى رەتىندە جازىلعان مىنا جىر جولدارى ەسكە ورالادى.
«سۇيەنىپ شۋاعى مول نۇرلى ولەڭگە,
شىعامىن ءبىر بەلەڭنەن ءبىر بەلەڭگە.
جۇرەكتىڭ سياسىمەن جىر جازامىن,
جانىمنىڭ جازيراسى گۇلدەگەندە» –
دەيدى وتەگەن اقىن.
اقىننىڭ باعىندىرعان بەلدەرى قالاي وقىرمان ويىنان شىقسا, الداعى اسار اسۋلارىنا دەگەن سەنىم دە جىرقۇمار قاۋىمنىڭ كوڭىلىنە سولاي قوناقتارى كۇمانسىز.
اسىقپاي ءجۇرىپ, ولەڭ دەيتىن ونەر الەمىندە انىق باسقان, ءوز ورنەگى مەن ءسوز جۇيەلەۋ شەبەرلىگى قالىپتاسقان وتەگەندى ءورىستى كۇندەر كۇتەرىنە ءوز باسىم سەنەمىن.
دۇنيەدە سەنگەننەن ۇلكەن, سەنىمنەن قۋاتتى كۇش جوق ەكەنى راس.
وتەگەننىڭ ولەڭبايانى وسىنداي ويلار ورىسىنە جەتەلەيدى…
نۇرلان ورازالين,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك
سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
