ادام – قوعامنىڭ باستى بايلىعى

كەشە قازاقستان كاسىپوداقتارى فەدەراتسياسىندا ەلباسىنىڭ ءداستۇرلى جولداۋىندا ايتىلعان ادام كاپيتالىن دامىتۋ ماسەلەسىن ءسوز ەتكەن دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسى بولىپ ءوتتى. “ادام كاپيتالى–ەڭبەك ءونىمدى­لى­گىن ارتتىرۋداعى ەڭ ماڭىزدى فاك­تور” دەگەن تاقىرىپ اڭگىمە وزەگى بول­عان دوڭگەلەك ۇستەلدى قازاقستان كاسىپ­­وداقتارى فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى سيازبەك مۇقاشەۆ اشتى. ءوزىنىڭ الداعى دامۋ جولىن تۇتاس ونجىلدىققا باعىتتاعان ەلدىڭ ەرتەڭگە سەنىمى مىقتى. كاسىپوداقتار بۇل ماڭىزدى قۇجاتتى قولدايدى, دەدى ءوز سوزىندە سيازبەك ونەربەك ۇلى. جولداۋدا ونەركاسىپتى جاندان­دى­رۋ­مەن قاتار, ادام كاپيتالى ج­ا­يىن­دا, ياعني ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى تۋ­راسىندا دا ايتىلعان. تەك ەكو­نو­ميكانى جاڭعىرتىپ قويماي, ادام سا­ناسىنا دا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ما­ڭىزدى. ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋە­تىن كوتەرۋدە قوعام مۇشەسىنىڭ ىن­تا­لىلىعىن قالاي ارتتىرۋعا بو­لادى. ءاربىر ادام ەل وركەندەۋى جولىندا ءوز ۇلەسىن قالاي قوسۋى ءتيىس؟ بۇل ءما­سەلەنى شەشۋدى كەشەندى قاراس­تىرعان ءجون. ول دەگەنىمىز– جوعارى دەڭگەيدەگى دۇرىس ەڭبەكاقى, قاي سالاعا دا جاڭا تەحنولوگيالاردى دەندەپ ەنگىزۋ, ەڭبەك قاۋىپسىز­دى­گى­نىڭ ساقتالۋى, ادامداردى ءتۇرلى قاجەت ماماندىق­تارعا دايارلاۋ مەن قايتا دايارلاۋ. سوندا ءبىز تۇپكى ماقساتىمىزعا جەتەتىن بولامىز, دەگەن توراعا كەز كەلگەن قوعامنىڭ العا جىلجۋى مەن ءوسىپ, وركەندەپ دامۋىنىڭ ەڭبەك ءونىم­دىلىگى ارتپاي جۇرگىزىلۋى مۇمكىن ەمەستىگىن العا تارتىپ, ال ول ءوز دارەجەسىندە بولۋى ءۇشىن الدىمەن سول ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارت­تىراتىن ادامداردىڭ جاع­داي­لارىن تۇزەۋگە ءمان بەرۋ قا­جەت­تىگىنە توقتالدى. مۇنان سوڭ پرەزيدەنت اكىم­شى­لىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەڭ­گە­رۋ­شىسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا عا­لىموۆا, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دە­پۋتاتى, ازاماتتىق اليانس پرەزيدەنتى ايگۇل سولوۆەۆا, “اقجول” دەموكراتيالىق پار­تيا­سى­نىڭ توراعاسى ءاليحان باي­مەنوۆ, اكادەميك ورازالى سابدەن جانە باسقا دا جۇمىس بەرۋشىلەر ءبىر­لەستىكتەرى مەن كاسىپوداقتاردىڭ باس­شىلارى ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. جينالعاندار كەيبىر جۇمىس بە­رۋ­شىلەردىڭ ءوندىرىستى قايتا جاڭ­عىرتۋ ارقىلى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارت­تىرۋدى قالامايتىنىن, ويتكەنى, ول ارتىق شىعىنعا ۇشىراتادى دەپ, كە­رىسىنشە ارزان جۇمىس كۇشىن پاي­دا­لانعاندى ءجون سانايتىن­دىق­تا­رىن سىنعا الدى. جۇمىس بەرۋشىلەر وسى­لايشا ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ ارت­پاۋ­ى جۇمىس­شى­لار­عا بايلانىستى دەگەن جەلەۋدى مال­دا­نا ەڭبەكاقى مولشەرىن كوتەرۋ ءمۇم­كىن ەمەس دەگەن ويدى تىقپالايدى. تۇپتەپ كەل­گەن­دە, بۇل ەكونو­مي­كا­مىز­دىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە كەرى اسەرىن تيگىزەدى, سوندىقتان ەكونو­مي­كانى قۋاتتان­دى­رۋ ارزان جۇمىس كۇشىنە باي­لان­باۋى ءتيىس, دەگەن دوڭگەلەك ۇستەلگە قا­تىسۋشىلار ۇكى­مەت پەن پار­لا­مەنت­كە ناقتى ۇسى­نىس­تار كور­سە­تىلگەن قارار قابىل­دا­دى. وندا ەلى­مىز­دىڭ بىرقاتار زاڭد­ارى­نا ءوز­گەرىستەر ەنگىزۋمەن قاتار, ادام كا­پي­تالىنىڭ باسەكەلەستىگىن جەدەل ارت­تىرۋ ستراتەگياسىنىڭ مەملە­كەتتىك تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى قول­عا الۋ سىندى قاداۋ-قاداۋ ماسەلەلەر كورسەتىلگەن. انار تولەۋحانقىزى.