قازاقستان • 17 ءساۋىر, 2019

سوت بيلىگىنىڭ ساپاسى كوتەرىلەدى

1070 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

رەسپۋبليكادا جىلدان جىلعا سوتقا كەلىپ تۇسەتىن ارىزدار كوبەيىپ كەلەدى. سوتتار داۋسىز ىستەردى قاراۋعا كوپ ۋاقىت جۇمساپ, ماڭىزدى ىستەردى جان-جاقتى تولىق كاراۋعا كەيدە ۋاقىتتارى جەتپەي قالادى. وسىعان بايلانىستى, جوعارعى سوت توراعاسى جاقىپ اسانوۆ اتالعان ماسەلەنى كوتەرىپ, كوپ زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋگە كۇش سالدى. ناتيجەسىندە, 2019 جىلدىڭ 21 قاڭتارىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرقاتار زاڭنامالىق اكتىلەرگە تۇزەتۋلەر ەنگىزىپ, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە مەنشىك قۇقىعىن قورعاۋدى كۇشەيتۋ, تورەلىك, سوت جۇكتەمەسىن وڭتايلاندىرۋ جانە قىلمىستىق زاڭنامانى ودان ءارى ىزگىلەندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى.

سوت بيلىگىنىڭ ساپاسى كوتەرىلەدى

2018 جىلمەن 2016 جىل كورسەتكىشتەرىن سالىستىرعاندا سوتتاردىڭ جۇكتەمەسى 2,5 ەسەگە ۇلعايدى. ءبىر سۋديا كۇنىنە 4-6 ءىس, سونىمەن بىرگە سوت ورىنداۋشىلاردىڭ 60-70 ءوتىنىش­حا­تىن قاراۋى كەرەك. ۇلكەن قالالاردا بۇل جۇكتەمە الدەقايدا جوعارى. مۇنداي جاع­دايدا سۋديا كۇردەلى ءىستىڭ ءمان-جايىن ءتۇسىنىپ ۇلگەرمەيدى. وسى وزگەرىستەرگە بايلانىستى سوتتاردىڭ اعىمداعى جۇكتەمە مولشەرى ەداۋىر تومەندەتىلۋگە ءتيىس دەپ كۇتىلۋدە.

ناقتى ازاماتتىق ىستەرگە كەلەتىن بولساق, ازاماتتىق پروتسەستىك كودەكسكە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە بايلانىستى, سوتتاردىڭ قاراۋىن­دا بولعان 9 داۋسىز ساناتتاعى تالاپتار قازىر اتقارۋشىلىق جازبانى جاساۋ ءۇشىن نوتاريۋس­تاردىڭ قۇزىرىنا ءوتتى. بۇل, مولشەرى ەكى ءجۇز مىڭداي ارىز.

ناقتى ايتساق, نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان مامىلە, ەڭبەكاقىنى ءوندىرىپ الۋ, ليزينگ نىسانىن تالاپ ەتۋ, لومباردتاعى كەپىل زاتتى ءون­دىرۋ, كوممۋنالدى تولەمدەر مەن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆى تولەمدەرى بويىنشا قارىزى مەن جالعا الۋ تولەمدەرىن ءوندىرىپ الۋ سىندى بىرقاتار ءىستى نوتاريۋس ارقىلى شەشۋگە بولادى.

تاعى ءبىر ماسەلە, ەگەر بۇرىن سوت بۇيرىعىن شىعارۋ ءۇشىن جەكە تۇلعالار تالاپ ارىز قۇنىنان 0,5% مولشەرىندە مەملەكەتتىك باجدى تولەسە, ەندى قازاقستان رەسپۋبليكاسى «نوتاريات تۋرالى» زاڭىنىڭ 22-1-بابىنا سايكەس – 0,2% مولشەرىندە تولەيتىن بولادى. زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن مەملەكەتتىك باج مولشەرى – 1%-عا دەيىن تومەندەيدى, بۇرىن 1,5% بولعان.

بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىنىڭ 24-نەن باس­­تاپ سوت ورىنداۋشىلاردىڭ قاۋلىلارىنا سانكتسيا بەرۋ تۇرلەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى سوتتاردان پروكۋرورلارعا تاپسىرىلادى. سوتتاردا سانكتسيا بەرۋ تۇرلەرىنىڭ تەك قانا ەكەۋى قالادى. ول – بورىشكەرلەردىڭ شەكارادان شىعۋىنا تىيىم سالۋ جانە ءماجبۇرلى تۇردە الىپ كەلۋ ىستەرى.

ال بورىشكەر م ۇلىگىنە تىيىم سالۋ سانكتسيا­سى الىنىپ تاستالادى. بانك ەسەپ شوتتارىن سانكتسيالاۋ مەن بانكتىك قۇپيانى قۇرايتىن اقپاراتتى تالاپ ەتۋ دە پروكۋراتۋراعا بەرىلەدى. ماتەريالداردى قاراستىرۋ مەرزىمى 1 كۇننەن 3 جۇمىس كۇنىنە دەيىن ۇلعايدى. رەسپۋبليكا سوتتارىندا سانكتسيا بەرۋ ماتەريالدارى 3 ميلليوننان 300 مىڭعا دەيىن قىسقارتىلادى دەپ كۇتىلۋدە.


باقىتبەك بەگاليەۆ,

پاۆلودار وبلىستىق سوتى

ازاماتتىق ىستەر جونىندەگى سوت القاسىنىڭ توراعاسى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى

سوڭعى جاڭالىقتار