فوتوسۋرەتتەر ب.نورجماانىڭ جەكە مۇراعاتىنان الىندى
ودان ارعى جول وزبەكستان, تۇرىكمەنستان, يران, تۇركيا, بولگاريا, ۆەنگريا, اۋستريا, شۆەيتساريا, گەرمانيا, فرانتسيا مەملەكەتتەرىمەن جالعاسادى. ماقسات – ەۋروپا مەن ازيانىڭ, باتىس پەن شىعىستىڭ اراسىن جالعاستىرعان كوپىر بولعان ۇلى جىبەك جولىن قايتا جاڭعىرتۋ. موڭعوليانىڭ جۇرەگىنەن ەۋروپا ارقىلى لوندونعا جەتىپ, 12 مىڭ شاقىرىمدى ارتقا تاستاماق. جۇرەك جۇتقان ساياحاتشى قىزدىڭ ەسىمى – بايگالماا نورجماا. ۋاقىت ازدىعىنا قاراماستان ءبىزدى قىزىقتىرعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋگە تىرىستى. ايتۋىنشا, قازاقستانعا العاش رەت كەلۋى, اسەم تابيعات پەن دالا كورىنىسى كوزدىڭ جاۋىن الادى. ايتسە دە ەلدەگى تۋريستىك اگەنتتىكتەر مەن انىقتامالىق اقپاراتتاردى بىردەن تابا الماي قينالعان ەكەن.
«ينتەرنەتتەگى جانە انىقتامالىق كىتاپتارداعى تەلەفونعا قوڭىراۋ شالا وتىرىپ, بىزگە سەنىمدى اقپارات تابۋ وتە قيىن بولدى. مەنىڭ ويىمشا, بارلىق تۋراگەنتتىكتەر مەن جەكە مەنشىك, اسىرەسە مەملەكەت مەنشىگىندەگى فيرمالار تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەي بەرمەيدى. قازاقستاننىڭ ءبىر عانا الماتى وبلىسىندا ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن كوپتەگەن مۇمكىندىك بار. قازاق جەرى – ۇلى جىبەك جولىنىڭ ۇلكەن بولىگى, – دەگەن ول حالىقارالىق فەستيۆالدەر مەن تۋريستىك ءىس-شارالاردى, ەكسكۋرسيالاردى جان-جاقتى وتكىزۋدىڭ ناتيجەلى ەكەنىن ايتادى.
– بىزدەر كوشپەندىلەر ۇلى جىبەك جولىن ەسكە ساقتاۋىمىز كەرەك. كوشپەندىلەر مادەنيەتىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن وسى جولدى تاڭداپ الدىم. وسىنىڭ بارلىعى سەگىز جىل بۇرىن Tim Core ەسىمدى اۋستراليالىق ساياحاتشىنىڭ موڭعوليا مەن ۆەنگرياعا اتپەن بارعانىن ەستۋىمنەن باستالدى. مەن وعان ەرەكشە قىزىعىپ ءارى قىزعانىپ قارادىم. كوشپەندىلەر مادەنيەتىنەن جىراق اۋستراليالىق ازامات ەمەس, مىنا ءبىز, كوشپەندىلەر ىستەۋىمىز كەرەك ەمەس پە؟! كەيىن ول اداممەن تانىسىپ, جاقسى ارالاسىپ كەتتىك. وسىلايشا مەن دە تۇيەمەن الەمگە ساياحاتتاۋدى ويلاستىرا باستادىم, – دەيدى ول. بايگالماانىڭ ايتۋىنشا, تۇيە مالى موڭعوليادا شارۋاشىلىق ماقساتتا ءالى كۇنگە كەڭ قولدانىلادى.
جولعا شىعاتىن تۇيەنى اۋەلى سىرتقى تۇرقىنا قاراپ تاڭداسا, ساۋلىعىن اۋزىنا قاراپ تانيدى ەكەن. «اكە-شەشەم تۇيە وسىرەدى. سوندىقتان تۇيە ۇيرەتۋدى جاقسى بىلەمىن. ەلدە وركەنيەت پەن مال شارۋاشىلىعى قاتار قانات جايعان», دەگەن پىكىرىنەن ءتورت ت ۇلىكتىڭ بابىن جاقسى تاباتىنىن اڭعاردىق.
– تۇيەلەردى شەكارادان اسىرۋ قيىن بولدى. مىسالى, قىتايعا جولعا شىققان تۇيەمىزبەن شەكارادان وتە المادىق, رۇقسات بەرمەدى. سوندىقتان بارعان ەلىمىزدەن الدىن الا تۇيە دايىنداپ, ساپارلاۋىمىزعا تۋرا كەلدى. تۇيە تابۋعا ءار ەلدەگى جاناشىر جاندار بارىنشا قولداۋ كورسەتىپ جاتىر. ءوزىم الەۋمەتتىك جەلىلەردە بەلسەندى بولعاندىقتان, كوپ ادام حاباردار بولىپ, باستامامىزعا قولعابىس ەتىپ جاتىر, – دەيدى بايگالماا.
ال ساياحات كەزىندەگى قيىندىقتار تۋرالى سۇراعانىمىزدا, اسا ءبىر قيىندىقتاردىڭ بولماعانىن, تابيعاتقا تازا جۇرەكپەن ۇمسىنساڭ, باۋىرىنا جاتسىنباي تارتاتىنىن ايتادى.
– مەن ءبىر عانا نارسەنى بىلەمىن, تابيعاتقا ادال نيەتىڭ عانا كەرەك. ءوزىمدى تابيعاتتىڭ اجىراعىسىز ءبىر بولشەگى سەزىنەمىن. ازىرگە ەشقانداي قيىندىق تۋعان جوق. تەك تۇيە ەڭ اۋەلى اياقتان قالادى. دەگەنمەن ورتاشا جىلدامدىقپەن توقتاۋسىز 30 شاقىرىمعا شىداس بەرەدى. سوندىقتان ءالسىن-ءالسىن تىنىقتىرىپ, وتىرامىن. قانداي جاعداي بولسىن شەشىمىن تابۋعا بولادى, – دەگەن بايگالماا بەس جىل بويى تولعاندىرىپ كەلگەن ساياحاتتىڭ جۇزەگە اسقانىنا بەك قۋانىشتى.
ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن مۇنداي شەشىم ەرلىكپەن پارا-پار دەپ ايتۋعا بولاتىنداي. ال وسى قيىن دا قاتەرلى ۇزاق جولعا شىداس بەرەتىندەر از. سوندىقتان جولاۋشى توپتىڭ قۇرامى جاعدايعا بايلانىستى ءاردايىم وزگەرىپ وتىرادى. بايگالماانىڭ ەرجۇرەكتىگى مۇنىمەن عانا شەكتەلمەيدى. ونىڭ تاۋ قۇمارلىعى كاسىبي الپينيسكە اينالدىردى. موڭعوليا تاۋلارىن قويىپ, ۇلكەن كاۆكازدىڭ ءبۇيىر جوتاسىنداعى ەڭ بيىك شىڭ ەلبرۋس پەن افريكانىڭ كيليماندجاروسىن باعىندىرعان. «ادامدى ولتىرەتىن بىرسارىندىلىق, قاۋىپ-قاتەردەن قورىقپاڭىز», دەگەن دالا قىزى كوشپەندى جۇرتتىڭ مادەنيەتىن الەمگە ايگىلەۋ جولىندا ەشتەڭەدەن قايمىعار ەمەس.
