رۋحانيات • 09 ءساۋىر، 2019

بالۋان شولاق ەكرانعا شىقتى

945 رەت كورسەتىلدى

جاستايىنان ەل نازارىنا ىلىگىپ، ەسىمى شارتاراپقا جايىلعان قارا كۇشتىڭ يەسى نۇرماعانبەت بايمىرزا ۇلىنىڭ ءومىر جولىن ارقاۋ ەتكەن «بالۋان شولاق» تاريحي كينولەنتاسى جاقىن كۇندەرى كورەرمەنگە جول تارتادى. بۇل – جاۋىرىنى جەرگە تيمەگەن بالۋان ءارى عالامات سازگەر-ءانشى تۋرالى ءتۇسىرىلىپ وتىرعان تۇڭعىش فيلم.

كينوستسەناري م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا ساحنالانعان بەلگىلى جازۋشى، دراماتۋرگ د.يسابەكوۆتىڭ «جاۋ­جۇرەك» پەساسىنىڭ جە­لىسى بويىنشا جا­زىلعان. «بالۋان شولاق» – بۇعان دەيىن دەرەكتى فيلمدەر تسيكلىن ءتۇسىرىپ كەلگەن رەجيس­سەر ن.سادىعۇلوۆتىڭ تولىق­مە­تراج­­دى كوركەم فيلم جانرىن­داعى العاشقى ءتا­جىري­بەسى. ءفيلمدى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تاپ­سىرىسىمەن ش.ايمانوۆ اتىن­داعى «قازاقفيلم» كينو­ستۋدياسى تۇسىرگەن.

– بۇل – بالۋان شولاق تۋرا­لى تۇڭعىش فيلم. سون­دىقتان بالۋان اتامىزدىڭ بەينەسىن بارىنشا شىنايى كورسەتۋگە تىرىستىق. 1998 جىل­دان باس­تاپ دەرەكتى فيلمدەر ءتۇسىرىپ كەلەمىن. سول كەزدەردەن بەرى بالۋان شولاقتىڭ ومىرىنە ەرەكشە قىزىقتىم. ستسەناري اۆتورى – دۋلات يسابەكوۆ اعامىز. وسىنداي بەلگىلى تۇلعالار تۋرالى حالىق كوبىرەك ءبىلۋى ءتيىس، – دەيدى فيلم­­نىڭ رەجيسسەرى نۇرگەلدى سادى­عۇلوۆ.

ايگىلى تۇلعانىڭ اندەرى، وعان قاتىستى ومىرباياندىق دەرەكتەرى تولىق جينالىپ بولماعانى بەلگىلى. سول سياق­تى ءالى كۇنگە دەيىن ونىڭ سۋ­رەتى دە تابىلعان جوق. بۇل رەتتە فيلم اۆتورلارى با­لۋان شولاق بەينەسىن سۋرەت­تەۋدە تاريحي دەرەكتەردى، وعان قوسا ءومىرىنىڭ ەلەۋلى كەزەڭ-بەلەستەرىن əردايىم ءوز əندەرىنە قوسىپ وتىرعان ولەڭدەرىن نەگىزگە العان.

– بالۋان شولاققا قاتىس­تى ءبىر دە ءبىر فوتوقۇجات ساقتال­ماعان. ءفيلمنىڭ ازىرلىك جۇ­مىس­تارى كەزىندە الماتى، پاۆ­لودار قالالارىنداعى مۋ­زەي­لەر مەن ارحيۆتەردى قاراس­تىردىق. تۋىستارى قايروللا، شايدوللا شولاقوۆتارمەن كەزىگىپ، كەيبىر تىڭ دەرەكتەردى جازىپ الدىق. ودان سوڭ بالۋاننىڭ اۆتورلىق اندەرىنە كوبىرەك ءمان بەردىك. ال رەسەي ارحيۆتەرىنە بارۋعا مۇمكىندىك بولمادى، وعان ارنايى كوميسسيا قۇرىلۋى ءتيىس. قازىر بىزدە بارى – ءابىلحان قاستەەۆتىڭ «بالۋان شولاق» پورترەتى. بالۋاننىڭ نەمەرەسى «مىنە، مىناۋ اتاما ۇقسايدى» دەگەنشە سۋرەتشى 500-دەن استام ەسكيز سالىپ شىققان، دەگەن رەجيسسەر تۇلعانىڭ ەكراندىق بەينەسىن جاساۋدا قولدا بار تاريحي دەرەكتەرگە جۇگىنگەنىن ايتادى.

2016 جىلى جەلتوقسان ايىندا باستالعان ءفيلمنىڭ ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى الماتى وبلىسى، پاۆلودار قالاسى ءجا­نە بۋرابايدا وتكەن. كوپ­شىلىك ساحنالارعا 500-گە جۋىق ادام قاتىسقان. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا، فيلمدە كومپيۋتەرلىك گرافيكا كوپ قولدانىلعان.

باس كەيىپكەردى كلاسسيكا مەن زاماناۋي دراماتۋرگيادا نەگىزگى ساحنالىق رولدەردى سومداپ جۇرگەن، كوپكە تانىمال تالانتتى اكتەر ەركەبۇلان دا­يىروۆ سومداعان. ونىڭ اي­تۋىنشا، فيلمدە بالۋان شو­لاقتىڭ ءانشى-سازگەرلىگىنەن بولەك كۇرەسكەرلىگىن، ادىلەتكە ادال­دىعىن كورسەتۋگە دەن قويىلعان.

– بۇل شىعارمامەن 2010 جىلدان بەرى تانىس­پىن. دۋ­لات يسابەكوۆتىڭ «جاۋ­جۇ­رەك» قويىلىمى (رەج. ە.وباەۆ) م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادە­ميالىق دراما تەاترىندا ساحنالانىپ كەلەدى. پەسانى العاش قولىما العان كەزدە وسى قويىلىمعا كينو تۇسىرىلسە ەكەن دەگەن وي بولدى. اراعا جەتى جىل سالىپ، فيلمدە باستى ءرولدى ويناپ شىقتىم. كەيىپ­كەر ماعان وتە تانىس، جا­تىق وبراز، – دەيدى قازاق­ستان­نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قاي­رات­كەرى، اكتەر ەركەبۇلان دايىروۆ.

«شولاقتىڭ اندەرى وسى كەزدە راديودان، كونتسەرت ساحنالارىنان، كەڭەس كومپوزيتورلارى تۋىندىلارى ىشىنەن ۇنەمى ەستىلىپ وتىرادى. ءانشى، بالۋان جايلى بەلگىلى جازۋشىمىز ءسابيت مۇقانوۆ پوۆەست جازدى. ءالى دە شولاق تۋرالى كوركەم تۋىندىلار جارىققا شىعادى. ويتكەنى ونىڭ ءومى­رى مەن شىعارماشىلىق ءىس­تەرى ونەگەلى»، دەپ احمەت جۇ­­بانوۆ جازعانداي، تاريحي تۇل­­عا­لاردىڭ تاعدىرى مەن ولار ءومىر سۇرگەن ءداۋىردىڭ كور­كەمدىك بەينەسىن ۇسىنار تاريحي-بيوگرافيالىق فيلم­دەر قاتارى جاڭا ءبىر كارتينامەن تولىعىپ وتىر. ءفيلمنىڭ رەسمي تۇساۋكەسەرى 2019 جىل­دىڭ 11 ءساۋىر كۇنى ەلوردا ءتو­رىندە وتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

كاسپي جاعالاۋىندا قوقىس كوپ

ەكولوگيا • بۇگىن، 20:47

قازان-نۇر-سۇلتان اۋە رەيسى اشىلادى

قازاقستان • بۇگىن، 18:45

COVID-19: وڭىرلەردەگى جاعداي كۇردەلى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 18:03

نۇر-سۇلتاندا قانداي ۆاكتسينالار بار؟

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 17:19

الماتىدا قويما ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • بۇگىن، 10:30

ۇقساس جاڭالىقتار