15 ناۋرىز، 2012

ەكسگۋماتسيا

343 رەت كورسەتىلدى

ەكسگۋماتسيا

بەيسەنبى، 15 ناۋرىز 2012 7:07

قىتىمىر قىستىڭ بەت قاراتپايتىن ايازدى كۇندەرىنىڭ ءبى­رىندەحلەبوروبنوە اۋىلىنان ەكى شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقانمۇسىلماندار زيراتىنا جۇرتشىلىق كوپ جينالدىبۇلار – جارىقدۇنيەدە 23 جىل عانا عۇمىر كەشىپ، توسىننان كەلگەن اجال الماسقىلىشتاي قيىپ تۇسكەن جولامان ەسماعامبەتوۆتىڭ مۇردەسىن اشىپ،ولىكتى قازىپ الۋعا، ءسويتىپ قايتا تەكسەرۋگە بەرۋگە كەلگەنتۋعان-تۋىستارى مەن تاۋەلسىز سوت-مەديتسينا ساراپتاما وكىلدەرىبولاتىنمۇنداي ءىس-ارەكەتتى مەديتسينا تىلىندە ەكسگۋماتسيا دەيدى.دەگەنمەن، وتكەن جىلدىڭ 2 قىركۇيەگىندە جەرلەنگەن ءمايىتتىڭ قايتاقازىلۋىنا، ياعني يسلام دىنىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن توسىن ارەكەتكەبارۋعا نە سەبەپ بولدى؟

 

بەيسەنبى، 15 ناۋرىز 2012 7:07

قىتىمىر قىستىڭ بەت قاراتپايتىن ايازدى كۇندەرىنىڭ ءبى­رىندەحلەبوروبنوە اۋىلىنان ەكى شاقىرىمداي جەردە ورنالاسقانمۇسىلماندار زيراتىنا جۇرتشىلىق كوپ جينالدىبۇلار – جارىقدۇنيەدە 23 جىل عانا عۇمىر كەشىپ، توسىننان كەلگەن اجال الماسقىلىشتاي قيىپ تۇسكەن جولامان ەسماعامبەتوۆتىڭ مۇردەسىن اشىپ،ولىكتى قازىپ الۋعا، ءسويتىپ قايتا تەكسەرۋگە بەرۋگە كەلگەنتۋعان-تۋىستارى مەن تاۋەلسىز سوت-مەديتسينا ساراپتاما وكىلدەرىبولاتىنمۇنداي ءىس-ارەكەتتى مەديتسينا تىلىندە ەكسگۋماتسيا دەيدى.دەگەنمەن، وتكەن جىلدىڭ 2 قىركۇيەگىندە جەرلەنگەن ءمايىتتىڭ قايتاقازىلۋىنا، ياعني يسلام دىنىندە وتە سيرەك كەزدەسەتىن توسىن ارەكەتكەبارۋعا نە سەبەپ بولدى؟

بار عۇمىرىن اۋىلدا وتكىزىپ كەلە جاتقان عالىم ەردىڭ جاسى 50-گە جەتكەندە 10 بالا تاربيەلەپ وتىرعان كەلىنشەگى كۇلتان شەكەسى تورسىقتاي ۇل سىيلادى. سوڭىنان ءىنى ەرگەنىنە بارىنەن بۇرىن ويىن بالاسى جولامان قاتتى قۋاندى. ول وزىمەن تەتەلەس تالعاتقا كوبىرەك ۇقساۋعا تىرىسىپ، سپورتقا بەيىمدەلىپ ءوسىپ كەلە جاتقان. مەكتەپتى بىتىرگەننەن كەيىن اۋىلدا قالىپ، بەس جىلداي ەڭبەك ەتتى. سوسىن وبلىس ورتالىعىنا كەلدى. ونداعى ويى – جۇمىسقا ورنالاسۋ. تالعات ءوزى جۇ­مىس ىستەيتىن مامانداندىرىلعان كۇزەت سا­لاسىنا ورنالاستىرۋعا نيەتتى بولعا­نى­مەن، اسكەري ءوتىلسىز قابىلدامايتىنىن ايتتى.

– قينالاتىن تۇگى جوق! جاسىم 23-تە. مىندەتىمدى وزگەگە ارتاتىنداي بالا ەمەس­پىن. وتان الدىنداعى ازاماتتىق پارىزىمدى وتەپ كەلەيىن. سوسىن ءبىر ءجونى بولار، – دەدى جولامان ۇلكەنگە ءتان بايسال­دىلىقپەن. ول ءىنىسىنىڭ وڭ-سولىن تانىپ قالعان شيراقتىعىنا، سىمداي تارتىلعان تۇلعاسىنا ءسۇيسىنىس ءبىلدىرىپ، اسكەري ءومىر جايلى ءبىراز اڭگىمە شەرتتى. بىراق تۋعان باۋىرىمەن سوڭعى رەت سىرلاسىپ وتىر­عانىن سەزبەپ ەدى. كۇش-قايراتى تولىسقان بوزبالا مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ويدا­عىداي ءوتىپ، قاپشاعاي قالاسىنداعى № 58012 ينجەنەرلىك-ساپەرلىك اسكەري ءبو­لىم­گە جىبەرىلدى. بۇل – 2011 جىلدىڭ مامىر ايى بولاتىن. ارادا 4 اي وتپەي جاتىپ جاس جاۋىنگەردىڭ ءولىمى تۋرالى قارالى حابار تۇكپىردەگى اۋىلعا جەتىپ، ءبىر قاۋىم ەلدى كۇڭىرەنتىپ كەتتى.

تالعات «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ تىلشىلەر قوسىنىنا ارنايى كەلىپ، اۋىر قايعىدان قان جۇتىپ، كوكىرەگى قارس ايرىلىپ وتىرعان اكە-شەشەسىنىڭ حاتىن اماناتتادى. وندا قىرشىنىنان ۇزىلگەن جان­نىڭ جۇمباق ءولىمى، شىرىلداعان شىن­دىققا جەتۋ جولىنداعى بەينەت-مەحناتتار، اسكەريلەردىڭ ادامگەرشىلىك قا­لىپ­قا جات قىلىقتارى، اقيقاتقا جاسال­عان قيانات-قىساستىقتار مەن زاڭدىلىق­تى كوپە-كورىنەۋ بۇرمالاۋشىلىقتار ءجىپ­كە تىزگەندەي ەتىپ باياندالىپتى. باتىر انا­نىڭ كوز جاسىن توگىپ جازعان جاناي­قايى ادامنىڭ توبە قۇيقاسىن شىمىرلاتادى. شاعىم يەلەرىنىڭ ايتۋىنشا، ءومىر­دەن تۇيگەنى كوپ، مۇرات-ماقساتى ايقىن جولامان اسكەري ومىرگە تەز كوندىگىپ كەتكەن. ءار حابارلاسقان سايىن ءۇنى قۋانىش­تى ەستىلىپ، جاعدايىنىڭ جاقسى ەكەنىن سەزدىرىپ وتىرعان. 30 تامىزدا تەلەفون سوعىپ، قازاقستان كونستيتۋتسياسى مەرە­كە­سى كۇنى كەزەكتەن تىس ەفرەيتورلىق شەن بەرىلگەنىن ۇلكەن ماقتانىشپەن جەتكىز­گەن. ال ەرتەڭىنە ونىڭ تىزەرلەپ وتىرعان كۇيدەگى ءولى دەنەسى دارەتحانادان تابىل­عان. اسكەري ءبولىم باسشىلىعى سول كۇنى-اق سارباز ءوز-وزىنە قول جۇمساعان دەگەن ءتۇيىن جاساعان. مۇنداي بايلامدى ءمايىتتى تۋعان جەرىنە الىپ كەلگەن اتالمىش اسكەري ءبولىم كومانديرىنىڭ ورىنباسارى رايىمبەك حالمۇراتوۆ تا قۋاتتاعان. الايدا، ناقتى دالەلدەر كەلتىرىپ، سەبەپ-سالدارىن تارقاتا الماعان. ءبىر قىزىعى، جولاماننىڭ ۇلگىلى جاۋىنگەر بولعانىن جوققا شىعارماعان. ولاي بولسا، پىكىر كەرەعارلىعىن قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ اسكەري تەرگەۋ ورىندارىنىڭ جانە سوت-مەديتسينا ساراپتاماسىنىڭ قورىتىندى­سى شىقپاي جاتىپ اسىعىس، بىرجاقتى تۇ­جىرىم الۋلارىنا قاراعاندا جاۋاپكەر­شى­لىكتەن سىتىلۋدىڭ، باسقاعا يتەرە سالۋدىڭ امالى ەمەس پە دەگەن وي كەلەدى. قورعانىس مينيسترلىگىنە دە ج.ەسما­عام­بەتوۆ ءوزىن-ءوزى ولىمگە ماجبۇرلەگەن دەگەن مالىمدەمە تۇسىرگەن. وسىعان وراي رەس­پۋب­ليكالىق ۆەدوموستۆو سولتۇستىك قا­زاق­ستان وبلىستىق قورعانىس ىستەر ءجونىن­دەگى دەپارتامەنتكە ءىستىڭ اق-قاراسىن انىقتاۋ جونىندە نۇسقاۋ بەرگەن. جان-جاقتى تەكسەرۋ ناتيجەسىندە مارقۇمنىڭ سۋيتسيدكە بەيىمدىلىگى ەش قولداۋ تاپپاعان.

– ءبىزدىڭ قولىمىزعا بالامىز ازامات­تىق بورىشىن وتەگەن اسكەري ءبولىمنىڭ كومانديرى قول قويعان قىزمەتتىك تەكسەرۋ ماتەريالدارى ءتيدى. وندا كەلتىرگەن ءدا­يەكتەمەلەردىڭ ەشقايسىسى سەندىرمەيدى. بارىنەن دە بالامىزدى بىرجاقتى قارالاپ باققانى جانىمىزعا قاتتى باتتى. ءجۇي­كە-پسيحيكالىق جاعىنان اۋىتقۋشىلىققا بوي الدىرسا، اسكەر قاتارىنا الىنۋ، قارۋ قويماسىنىڭ كىلتىن سەنىپ تاپسىرۋ، تۇنگى كەزەكشىلىكتى اتقارۋ، وزات سارباز رەتىندە كوتەرمەلەۋ سەبەپتەرىن قالاي تۇسىندىرەر ەكەن؟ مۇنىڭ ءبارى، اينالىپ كەلگەندە، وزدەرىن اراشالاۋ ماقساتىنداعى «قازان­شىنىڭ ەركى بار، قايدان قۇلاق شىعار­سانىڭ» كەرى، – دەپ جازىلىپتى حاتتا. ءىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن جاۋىنگەرلەر انالارى كوميتەتىنىڭ ءتورايىمى ليۋدميلا كوستەنكو جولاماننىڭ ءولىمى جايلى بىلاي تۇيىندەيدى: – دەنەدەگى جاراقات بەلگىلەرى اسىلىپ قالعان ادامدىكىنە ءمۇل­دەم ۇقسامايدى. سۇيەككە ءتۇسىپ، ءمايىتتى جۋعاندار باستاعى، قولداعى، اياقتاعى اۋىر جاراقاتتاردى، تەرىنىڭ الدەبىر نارسە­مەن كۇيدىرىلگەنىن، وكشەنىڭ، قابىرعانىڭ سىنعانىن بايقاعان. ابدەن ازاپتاپ، قيناپ، ءجانتاسىلىم ەتكەننەن كەيىن ويدان جاساپ، قولدان قۇراستىرىپ «اسىلىپ قال­دىعا» كەلتىرگەن.

– قۇرساعىمدا توعىز اي جاتىپ، كوت­ەر­گەن قاراشىعىمنىڭ كوكالا قويداي ەتىپ تاستاعان دەنەسىن كورگەندە قالاي تالىپ تۇسكەنىمدى بىلمەيمىن. ۇلىمنىڭ سول كەي­پىن كوز الدىما ەلەستەتسەم، ءالى كۇنگە دەيىن ساي-سۇيەگىم سىرقىرايدى،– دەپ اھ ۇرعاندا جانىن قويارعا جەر تاپپايدى عا­زيز انا. – مىنانداي سۇمدىقتان كەيىن كوز كورىپ، قۇلاق ەستىمەگەن جاعدايعا، ياعني زيراتتى قازىپ، ءمايىتتى الۋعا بە­كىندىك. اللا كەشىرە گور دەيمىن! اسكە­ري­لەر قولمەن ىستەگەندى مويىنمەن كوتەرۋ­دىڭ ورنىنا ابدەن اۋرە-سارساڭعا سالىپ، قورلاپ ءبىتتى. اقيقاتقا جەتكەنشە تىنىم تاپپايمىن ەندى! اۋىل مولداسى ءىس-ارەكەتىمىزدىڭ شاريعاتقا قايشى كەلمەي­تىنىن ايتىپ، رۇقساتىن بەردى. ايتپەسە، اق ارۋلاپ قويعان ق ۇلىنىمدى ورنىنان قوزعاۋ، ارۋاقتىڭ مازاسىن كەتىرۋ بىزگە وڭاي سوقتى دەيمىسىڭ؟

العاشقى سوت-مەديتسينالىق ساراپتا­مانىڭ قورىتىندىسىمەن كەلىسپەگەن مار­قۇم­نىڭ تۋىستارى ەكسگۋماتسياعا رۇقسات الۋ ءۇشىن تاباندارىنان توزىپ، تالاي ايلاردى سارپ ەتتى. پەتروپاۆل گارنيزونى اسكەري پروكۋراتۋراسىنا قايتا-قايتا ارىز­دانىپ ءجۇرىپ، اقىرى دەگەندەرىنە جەتتى. ول جونىندە ماقالامىزدىڭ باسىندا ايتىپ وتتىك.

ەندىگى تورەلىكتى تاۋەلسىز سوت-مەدي­تسينالىق ساراپتاما ايتادى.

ءومىر ەسقالي.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى، ماعجان جۇماباەۆ اۋدانى، حلەبوروبنوە اۋىلى.

سوڭعى جاڭالىقتار

7 ءوڭىر «سارى» ايماقتا

كوروناۆيرۋس • كەشە

كوبەلەكتەر كورمەسى

ايماقتار • كەشە

كوكشەدەگى ونەر سايىسى

ايماقتار • كەشە

"حات قورجىن"

قوعام • كەشە

قوڭىر اۋەن

ونەر • كەشە

بالقاشتان باستاۋ الدى

ايماقتار • كەشە

كوتەرمەاقى كولەمى ءوستى

ايماقتار • كەشە

جىرشىلىق ونەر – جان ازىعى

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

جاڭارعان جولدار – تاۋەلسىزدىك تارتۋى

قازاقستان • 21 قىركۇيەك، 2021

داعدارىس پەن دارمەنسىزدىك

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇلتتى ۇلىقتايتىن سۋرەتكەر

تەاتر • 21 قىركۇيەك، 2021

قازاق شىعارماسى اقش-تا باعالاندى

ادەبيەت • 21 قىركۇيەك، 2021

تاشەنوۆتىڭ قالتا ساعاتى

تاريح • 21 قىركۇيەك، 2021

سيقىرلى ساز

ونەر • 21 قىركۇيەك، 2021

دۇنيەجۇزىلىك كورمە – دۋبايدا

وقيعا • 21 قىركۇيەك، 2021

العا باستايتىن باعىت-باعدار ايقىن

ەل جانە ەلباسى • 21 قىركۇيەك، 2021

تۇراقتى ازىق-ت ۇلىك جۇيەسىن قارجىلاندىرۋ

ەكونوميكا • 21 قىركۇيەك، 2021

نورۆەگيانىڭ ۇلتتىق مىندەتى

الەم • 21 قىركۇيەك، 2021

اقمولا وبلىسىندا زاڭسىز تسەح انىقتالدى

ايماقتار • 21 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار