بۇگىنگى تاڭدا عالامدىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى وزەكتى تاقىرىپقا اينالدى. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, يادرولىق قارۋى بار الپاۋىتتار اراسىنداعى قىرعي-قاباق قارىم-قاتىناس پەن سەنىمسىزدىك سوڭى داعدارىسقا ۇلاسىپ وتىر. بۇعان «يادرولىق كلۋبتىڭ» كەڭەيۋى دە سەبەپ. ويتكەنى كەي ەلدەر يادرولىق ارسەنال قۇرۋعا تالپىنۋدا. مۇنىڭ جارقىن كورىنىسى رەتىندە بۇگىندە دۇنيەجۇزىلىك باق پەن ساياساتكەر, ساراپشىلاردىڭ نازارىن وزىنە اۋدارتقان سولتۇستىك كورەيانىڭ يادرولىق باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋىن ايتۋعا بولادى.
وسى تاقىرىپتىڭ وزەكتىلىگىن ەسەپكە الا وتىرىپ, قر تۇڭعىش پرەزيدەنتى-ەلباسى قورى مەن الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتى وڭتۇستىك كورەياداعى ءىرى كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىم كورەي قورىمەن بىرلەە «كورەي تۇبەگىن دەنۋكلەاريزاتسيالاۋ. جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋدەگى قازاقستاننىڭ انتيادرولىق تاجىريبەسى» تاقىرىبىندا حالىقارالىق دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىردى.
شارا ماقساتى – عالامدىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن تالقىلاۋ, سونىمەن قاتار, كورەي تۇبەگىندە تۋىنداعان داعدارىستى شەشۋ جولدارىن ىزدەۋ, يادرولىق قارۋسىزداندىرۋداعى قازاقستاننىڭ بىرەگەي تاجىريبەسىن زەرتتەۋ.
شاراعا قر تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى يگور روگوۆ, كورەي قورىنىڭ پرەزيدەنتى لي سيحيون, اەسي ديرەكتورى ەرجان سالتىباەۆ, قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرجان اشىقباەۆ, كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى كيم دە سيك جانە باسقا دا قازاقستاندىق ءارى كورەيلىك ساراپشىلار قاتىستى.
شارادا ءسوز العان ي.روگوۆ «ادامزات يادرولىق جارىستىڭ قىرعىن كەسەلىن ۇمىتا قويماعانىنا قاراماستان, بۇگىنگى تاڭدا عالامدىق يادرولىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسى جاڭا قاۋىپ-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن» ايتتى.
دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا كورەي تۇبەگىن دەنۋكلەاريزاتسيالاۋ ماسەلەسىنە ۇلكەن نازار اۋدارىلدى. بايانداما جاساعان ساراپشىلار 2018 جىلى كحدر مەن كورەي رەسپۋبليكاسى, سونىمەن قاتار كحدر مەن اقش اراسىندا باستالعان كەلىسسوزدەر ۇدەرىسىن ءۇزۋى مۇمكىن نەگىزگى كەدەرگىلەردى اتاپ ءوتتى.
بۇعان قوسا شاراعا قاتىسۋشىلار يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ بويىنشا قازاقستاننىڭ بىرەگەي باستامالارى مەن تەڭدەسسىز تاجىريبەلەرىن دە تىلگە تيەك ەتتى.
كورەي قورىنىڭ پرەزيدەنتى لي سيحيون: «ءبىزدىڭ دەلەگاتسيانىڭ بارلىق مۇشەسى قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ شەشىمىن قابىلداعانىن جانە ول شەشىمدى ومىرگە ەنگىزۋ ءۇشىن قانشا كۇش جۇمساعانىن, عالامعا جويعىش قارۋلاردى تاراتپاۋ رەجيمىن ساقتاۋعا زور ۇلەس قوسقانىن ەرەكشە ىقىلاسپەن باقىلادى. ونىمەن بىرگە, بارشا دەلەگاتسيا مۇشەسى بۇل ماسەلە بويىنشا قازاقستاننىڭ تاجىريبەسى سولتۇستىك كورەياداعى دەنۋكلەاريزاتسيا ۇدەرىسىن جانداندىراتىنىنا جانە وسى وقيعاداعى ءار ناقتى قادامداردىڭ ءساتتى شەشىلۋىنە ۇلگى بولاتىنىنا ۇمىتتەنەدى. بۇگىنگى شارا سولتۇستىككورەيالىق دەنۋكلەاريزتسيا ماسەلەسىنىڭ تەز ارادا شەشىلۋىنە جانە ازيا مەن بارشا الەمدە قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتىڭ تەرەڭ تامىر جايۋىنا ءوز اسەرىن تيگىزەرىنە سەنەمىز. سونىمەن بىرگە, بۇگىنگى دوڭگەلەك ۇستەل قوس قور اراسىندا كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىنىڭ باستاماسى بولارىنا سەنەمىز», - دەپ ءوز نيەتىن تانىتتى.
قر تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى حالىقارالىق باعدارلامالار ۇيلەستىرۋشىسى, ديپلومات قايرات ابۋسەيىتوۆ ءوز سوزىندە يادرولىق قارۋدان باس تارتۋدا قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى بولىپ قادام جاساعانىن باسا اتاپ ءوتتى. قازاقستان سەمەيدەگى ءىرى يادرولىق پوليگوندى جاۋىپ, سوڭىنان بارلىق يادرولىق سىناقتارعا قارسى مەملەكەتتىك ۇستانىمدارىن كۇللى الەمگە تانىتى. وعان قوسا, ءبىزدىڭ ەل «P5+1» ۇلگىسىندەگى كەلىسسوزدەر الاڭىن ۇسىنۋ ارقىلى يران يادرولىق باعدارلاماسىن رەتتەۋ ۇدەرىسىنە زور ۇلەس قوستى. يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋداعى ماڭىزدى شارالاردىڭ بىرىنە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قۇرىلعان ماگاتە-نىڭ تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىن جاتقىزۋعا بولادى. قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى يادرولىق قارۋدان ەركىن ايماق قۇرۋ تاجىريبەسى بىرەگەي يدەيا رەتىندە الەمنەن ءوز باعاسىن الۋدا.
شاراعا قاتىسۋشىلار ەكى ەل ساراپشىلارى اراسىندا وسى تەكتەس كەزدەسۋلەردى ءجيى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. مۇنداي شارالارعا كحدر يادرولىق باعدارلاماسى جونىندەگى كەلىسسوزدەرگە قاتىساتىن ماڭىزدى ەلدەردىڭ, اتاپ ايتساق, قحر, اقش, رف جانە جاپونيانىڭ ساراپشىلارى دا قاتىسا الادى.
دوڭگەلەك ۇستەل وتىرىسىن قورىتىندىلاعان اەسي ديرەكتورى ەرجان سالتىباەۆ: «بۇگىندە دۇنيەجۇزىنىڭ بارلىق ەلدەرى وسى كۇرمەۋى قيىن ماسەلەنىڭ وڭ شەشىمىن تاپقانىن قالايدى. قازاقستان يادرولىق قارۋسىزدانۋ سالاسىنداعى ءوزىنىڭ مول تاجىريبەسى مەن بيىك ابىرويىن ەسكەرە وتىرىپ, كورەي تۇبەگىن دەنۋكلەاريزاتسيالاۋ ماسەلەسى بويىنشا بۇدان ارعى پىكىر-تالاستار مەن كەلىسسوزدەر ءۇشىن ءوز الاڭىنان ۇسىنا الادى» دەدى.
باستاما سوڭىندا, قر تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى مەن قورەي قورى ساراپشىلاردىڭ كەزەكتى كەزدەسۋىن سەۋلدە وتكىزۋگە ۋاعدالاستى.
