– قوبىلاندىداي تورەنى,
بالاباقشاداعى « ۇلى دالا مۇراسى» دەپ اتالعان ارنايى بۇرىش ەرتوقىم, جۇگەن, قۇيىسقان, تارتپا, قامشى, ومىلدىرىك ءتارىزدى ات ابزەلدەرى, تورسىق, استاۋ سياقتى ىدىس-اياق پەن ۇكىلى دومبىرا, سۋسار بورىك سىندى قالا بالالارى كوپ كورە بەرمەيتىن جادىگەرلەرمەن كومكەرىلىپتى. تاربيەشىلەر مۇنى تانىمدىق ساباقتارعا كورنەكى قۇرال رەتىندە پايدالاناتىنىن ايتادى. كۇنىنە ءبىر رەت اجەلەردىڭ ەرتەگىسىن تىڭدايتىن وسكىندەر ۇلتتىق بۇيىمداردىڭ اتاۋلارىن جاتتاپ, قىز بالالار ۇلتتىق تاعام تۇرلەرى تۋرالى اقپارات الادى. جاعالاي توسەلگەن قازاقى ناقىشتاعى قۇراق كورپەنىڭ ءوزى ۇلتتىق تاربيەنىڭ ءيسىن اڭقىتىپ تۇر. كوڭىلىمىزدى قۋانتقان تاعى ءبىر جاي, بالدىرعاندار مۇندا قاراپايىم امانداسۋ ادەبىنەن باستاپ جەتى قازىنانىڭ نە ەكەنىن ءبىلىپ, سالت-ءداستۇر ساباقتارىن الادى. ەڭ باستىسى, ءبىر باعىتقا اۋىپ كەتۋ جوق. اعىلشىن, قازاق, ورىس ءتىلىن قاتار ۇيرەنەدى.
– قازىر كىشكەنتاي بالالاردى بىلاي قويىپ, كەيبىر ەس توقتاتقان جاسوسپىرىمدەردىڭ ءوزى قاراپايىم امانداسۋ ادەبىن بىلمەيدى. ادامدىقتىڭ نەگىزى امان-سالەمنەن وسىدان باستالادى. بالالار كىشكەنتاي شىبىق ءتارىزدى, قالاي بۇرساق, سولاي يىلەدى. مۇنىڭ ءبارى وتباسىنداعى جەكە تاربيەگە بايلانىستى. تاربيەلەنۋشىلەردىڭ بويىنا ەڭ الدىمەن وسى ادەپتەردى سىڭىرەمىز. قارشاداي بالالار «نارۋتو», «ورمەكشى ادام», «حالك» سەكىلدى بولمىسىمىزعا جات كەيىپكەرلەرگە ەلىكتەيدى. نەلىكتەن؟ بەسىكتەن بەلى شىقپاعان بالاعا جىلاماسا بولدى دەپ, پلانشەت ۇستاتىپ قويادى. ونداعى ۆيرتۋالدى ويىندار, قاتىگەزدىككە تاربيەلەيتىن كەيىپكەرلەر بالانىڭ پسيحولوگياسىن بۇزادى. ەسەسىنە, اتا-انانى سىيلاۋعا, ادامگەرشىلىككە باۋليتىن تاربيەلىك ءمانى زور اڭىز-ەرتەگىلەردى, جىر-داستانداردى كوبىرەك تىڭدايتىن بولسا, بالا سانالى ازامات بولىپ قالىپتاسادى. ءبىز وسى ماقساتتى كوزدەيمىز. ەڭ باستىسى, وسىنىڭ بارلىعىن جاسىنا لايىقتاپ, بالاعا ۇعىنىقتى تىلدە جەتكىزۋگە تىرىسامىز. وتاندىق مۋلتحيكايالاردى نازارلارىنا ۇسىنامىز. بالدىرعاندار مۇندا ءۇش ءتىلدىڭ الىپپەسىن مەڭگەرەدى, ءتۇرلى جاتتىعۋلار جاسايدى, ويىن-ساۋىقتىق باعدارلامالارعا دا ۋاقىت تابادى. اتا-انالار, «بالامىز ءبىز ءبىلمەيتىن كەيبىر نارسەلەردى ايتىپ ءوزىمىزدى تاڭعالدىرادى» دەپ العىستارىن دا ءبىلدىرىپ جاتادى, – دەيدى بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى قىمبات احمەتوۆا.
اشىلعانىنا بىرەر جىلدىڭ عانا ءجۇزى بولعان الماتىداعى شاعىن بالاباقشانى ادەيى مىسال رەتىندە كەلتىرىپ وتىرمىز. قالا اۋماعىنا قوسىلعان ەلدى مەكەندەردەگى ينتەنسيۆتى ميگراتسيا مەن تۋ قارقىنى ەسەبىنەن ءبىر عانا الماتىدا وتكەن جىلدىڭ وزىندە 4936 بۇلدىرشىنگە ارنالعان 170 جەكە بالاباقشا ىسكە قوسىلىپتى. وسى وزىق ۇلگى جاپپاي قولدانىسقا ەنەر بولسا, مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايتىن بۇلدىرشىندەر بالاباقشادا قازاقى قۇندىلىقتاردىڭ قاينارىنان قانىپ ىشپەسە دە, كوپ نارسەدەن حاباردار بولار ەدى. كۇن ساناپ ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەسىگىن ايقارا اشىپ جاتقان تاربيە وشاقتارىنىڭ ءبىر بۇرىشىندا ۇلت تاريحى مەن داستۇرىنەن سىر شەرتەتىن وسىنداي ارنايى سورە اشىلسا, ومىرگە قادام باسقان وسكىندەر ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا ايتىلعان «تانىم-تاعىلىمدى بالاڭ شاعىنان بويىنا سىڭىرگەن» ازامات بولىپ قالىپتاسار ما ەدى, دەگەن وي كەلەدى.
