وسى كۇنگە دەيىن قازاقستاندا دونورلىق باۋىردان 282 ناۋقاس قالىپتى ومىرگە قايتا ورالسا, ونىڭ ىشىندە دونورلىق اعزانىڭ 47-ءسى ءمايىتتەن الىنعان. باۋىر ترانسپلانتاتسيالاۋدا 120-عا جۋىق وتا الماتىداعى ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى حيرۋرگيا ورتالىعىنا تيەسىلى. سول سياقتى بۇل جەردە 23 بالاعا دونوردىڭ باۋىرى سالىندى.
ورايى كەلىپ تۇرعاندا اتاپ وتكەن ءجون, اتالعان حيرۋرگيالىق ورتالىق كەرەكتى اعزانىڭ 10 پايىزىن مايىتتەن الادى. الايدا ماماندار 15 جىلدان بەرى ءمايىتتىڭ باۋىرىن تۋىسقاندارىنىڭ رۇقساتىنسىز-اق پايدالانۋعا بولاتىن زاڭ ارەكەت ەتىپ وتىرعانىنا قاراماستان, ءمايىتتىڭ باۋىرىن الۋعا بارا بەرمەيدى. بۇل ماسەلە زاڭ جۇزىندە رەتتەلگەنىنە قاراماستان, ونىڭ داۋ-دامايى مەن ماشاقاتى ءالى دە جەتكىلىكتى.
ال ءتىرى دونورعا كەلەتىن بولساق, ەلىمىزدە ءبىرىنشى بولىپ, ەكى تۋىسقانىنان باۋىر الىپ وتىرعان 37 جاستاعى نۇركەن سەيىتقۇلوۆقا 8 بىردەي ەت جاقىنى باۋىرىن بەرۋگە ءازىر بولعان ەكەن. بىراق بارىندە دە وزىندە قالاتىن سول جاق بولىگى 30 پايىزدان از بولىپ شىققان. ايتپەسە, ءۇش بالانىڭ اكەسى نۇركەننىڭ شەشەسى 9 اپالى-ءسىڭلىلى ەكەن, تەك بولەلەرىنىڭ سانى 54-كە جەتىپتى.
ازيالىقتاردىڭ اناتوميالىق ەرەكشەلىگى سوندا, تۋىسقانىنا باۋىرىن ءبولىپ بەرەتىن دونورلار تەز تابىلعانىمەن, كوپ جاعدايدا ونىڭ وزىندە قالاتىن سول جاق بولىگى 30 پايىزدان كەم بولىپ شىعادى ەكەن. بۇل ەرەكشەلىك ادامنىڭ دەنە سالماعى, جەگەن تاماعى مەن ءومىر سالتىنا دا بايلانىستى كورىنەدى.
قازىرگى تاڭدا Dual graft تەحنولوگياسىمەن باۋىر الماستىرۋدا وڭتۇستىك كورەيا كوش باستاپ تۇر. ويتكەنى جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, بۇل ەلدە دە ازيالىقتارعا ءتان ەرەكشەلىكپەن, كوپ جاعدايدا تابىلعان دونورلاردىڭ وزىندە قالاتىن بولىگى 30 پايىزدان كەم بولىپ شىعادى. سوندىقتان دا كورەيلەر 2000 جىلى ءبىر ناۋقاسقا ەكى بىردەي دونوردىڭ باۋىرىن سالۋ تاۋەكەلىنە بارادى.
– ءبىزدىڭ بۇدان ءارى دونور ىزدەي بەرەتىن ۋاقىتىمىز دا قالمادى. باۋىر تەرمينالدى اۋرۋىنا شالدىققاندار ءۇشىن ترانسپلانتاتسيا – تىعىرىقتان شىعاتىن جالعىز جول. پەرىشتەسى جەبەپ, اۋىر ناۋقاستان كەيىن قاتارعا قوسىلعان نۇركەن ءدال وسىنداي ەرەكشە وتاعا كەلىسپەگەندە, اينالاسى ءبىر جىلدىڭ ىشىندە كوز جۇماتىن ەدى, – دەيدى ماماندار.
دەگەنمەن, قازاقستاندا العاش رەت جاسالعان Dual graft وتاسى اسا ءساتتى ءوتتى دەۋگە بولادى. ناۋقاس پەن دونورلاردىڭ جاعدايى قالىپقا كەلگەننەن كەيىن ا.سىزعانوۆ اتىنداعى ۇعحو اق باسقارما توراعاسى بولاتبەك بايماحانوۆ جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرىپ, ەلىمىزدەگى باۋىر الماستىرۋعا قاتىستى جان-جاقتى باياندادى. ال ءارىپتەستەرىمىزگە رەتسيپيەنتپەن عانا ەمەس, ەكى دونورمەن دە تىكەلەي جۇزدەسىپ, سۇحباتتاسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.
«بۇل وتا تەحنيكالىق تۇرعىدان وتە كۇردەلى. العاشقى وتا 15 ساعاتقا سوزىلدى. باقىتىمىزعا وراي ءبارى دە ءساتتى ءوتتى. قازىر ەكى دونور وتباسىنا ورالدى. ال باۋىر سالىنعان ازامات قازىر اۋرۋحانادا جاتىر. جاعدايى بىرقالىپتى», دەدى ب.بايماحانوۆ.
ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى حيرۋرگيا ورتالىعى 15 ساعاتقا سوزىلعان وتانى وڭتۇستىك كورەياداعى «اسان» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى Sung-Gyu Lee مىرزامەن بىرىگىپ جاسادى.
قىسقاسى, 37 جاستاعى نۇركەن سەيىتقۇلوۆقا «باۋىر تسيرروزى» دياگنوزى قويىلعاننان كەيىن, سوڭعى جىلدارى اۋرۋى اسقىنىپ, ترانسپلانتاتسياعا مۇقتاجدىق تۋعان. «مەن ءوزىمنىڭ اۋرۋىم جايلى 3 جىل بۇرىن ءبىلدىم. تولىق تەكسەرۋدەن وتكەن سوڭ ماعان باۋىر اۋىستىرۋ قاجەتتىگى ايتىلدى. ۇلكەن اۋلەتتەن شىققانبىز. انامنىڭ 9 ءسىڭلىسى بار. ولاردان 54 بولە تارايمىز. تۋىستارىمىزدىڭ كوپشىلىگى دونور بولۋعا كەلىستى. بىراق ولاردىڭ ىشىندە سوڭىندا وسى ەكى تۋىسقانىمنىڭ عانا باۋىرلارى سايكەس كەلدى. الدىمەن – اللاعا, ەكىنشى دارىگەرلەرگە العىسىمدى ايتامىن. ەل قاتارلى ءومىر سۇرەتىن بولدىم. وپەراتسيادان كەيىن جاعدايىم جاقساردى», دەيدى 37 جاستاعى نۇركەن سەيىتقۇلوۆ.
«تۋىسقاندار اراسىندا, وتباسىمىزدا بۇل جاعداي ارينە تالقىلاندى. بىراق دونورلىقتان باس تارتقان جوقپىز. ەڭ باستىسى اعامىز قاسىمىزدا. جانى امان قالعانىنا قۋانامىز», دەيدى بولەسى ورازبەك ودىكەي مەن ناعاشىسى ماديار وسپان.
ال ا.ن.سىزعانوۆ اتىنداعى حيرۋرگيا ورتالىعى تەك وتكەن جىلى 22 ناۋقاسقا ءتىرى دونوردىڭ باۋىرىن سالعان. بۇل كۇندەرى ترانسپلانتاتسيالاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس 332 ناۋقاس باۋىر الماستىرۋ كەزەگىندە تۇر.
«Egemen Qazaqstan»
الماتى
