بۇگىنگى تاڭدا «قۇمشاعال», «ءشولدالا» تۇرعىن القاپتارى مەن 28 ساياجاي كىرەتىن قالانىڭ №11-ءشى اكىمشىلىك اۋماعىندا 20 مىڭعا جۋىق ادام تىركەلگەن. اۋماق نەگىزىنەن ساياجايلار مەن بىرىڭعاي شاعىن ۇيلەردەن تۇرادى. مۇندا 7 مەكتەپ بار, ونىڭ ىشىندە 900 وقۋشىعا ارنالعان جەتىنشى مەكتەپتىڭ عيماراتى وتكەن جىلى «ءشولدالادا» پايدالانۋعا بەرىلگەن. «ءشولدالا» مەن «قۇمشاعال» القابى تۇرعىندارىنا ەكى وتباسىلىق-دارىگەرلىك امبۋلاتوريا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتەدى. ەكى اۋىلدا دا سپورت الاڭدارى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. ال تۇرعىنداردىڭ تىلەگى بويىنشا, №54 اۆتوبۋس باعىتى بويىنشا 9 جاڭا ايالداما ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق قالا ماڭىنداعى ارا قاشىقتىعى 3 شاقىرىمنان اساتىن «شالعاي قاراسۋ» جانە «ءشولدالا» القاپتارىنان قاتىناپ وقيتىن وقۋشىلاردى كولىكپەن تاسىمالداۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى №55 جانە №19 مەكتەپتەرگە 2 اۆتوبۋس ساتىپ الىنسا, اعىمداعى جىلى ءدال وسى جالپى ءبىلىم بەرۋ ورىندارىنا قوسىمشا تاعى دا ەكى اۆتوبۋس الىنعان.
«وسىدان ەكى جىل بۇرىن ۇلكەن جولدان «كولتوعان» ەلدى مەكەنى ارقىلى «جيدەلىگە» دەيىنگى ارالىقتاعى 8 شاقىرىمدىق اۆتوموبيل جولى ورتا جوندەۋدەن وتكەن. «تاراز-سۋ» مەملەكەتتىك كوممۋنالدىق كاسىپورنىنىڭ وسى اۋماقتى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن سۋ-قۇبىر جۇيەلەرىن جۇرگىزۋىنە قالالىق ءماسليحاتتىڭ ىقپال ەتۋىمەن 30 ميلليون تەڭگە قارجى بولىنگەن.دەگەنمەن اۋماقتا قوردالانعان ماسەلە ءالى دە كوپ. بۇگىنگى تاڭدا «قۇمشاعال», «ءشولدالا» الاپتارىنداعى ساياجاي الاپتارىنا قاتىستى ماسەلەلەر تۇراقتى باقىلاۋىمىزدا. قوس الاپتاعى جالپى تۇرعىنداردىڭ سانى 14 مىڭعا جۋىقتايدى. ناقتىلاي ايتساق, «قۇمشاعالعا» قاراستى 13 ساياجاي الابىندا 1423 اۋلا بولسا, وندا 4298 ادام تۇرادى. ال «شولدالاداعى» 16 ساياجاي الابىندا 2887 اۋلا بار. مۇندا بارلىعى 9300 ادام تىرشىلىك ەتۋدە», دەيدى قالا اكىمى ع.ءابدىرايىموۆ.
دەي تۇرعانمەن, قالانىڭ اكىمشىلىك اۋماعىنا ەنگەنىنە بەس جىلدان اسسا دا, اۋىزسۋ, جارىق, كوگىلدىر وتىن, جول جانە كارىز جۇيەلەرى ماسەلەلەرى وڭ شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. ونىڭ باستى سەبەبى – ساياجاي الاپتارىنا وسى كۇنگە دەيىن تۇرعىن جاي الابى مارتەبەسى بەرىلمەۋىندە بولىپ وتىر. بۇرىنعى ساياجاي الاپتارى ەندى قالا قۇرامىنا الىنعان. سوندىقتان دا قالا اكىمى شاھار اۋقىمى اياسىندا جاڭعىرتىلۋ ويلاستىرىلۋدا ەكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار اكىم ساياجايلارداعى باسپانالار ەندى جەكە تۇرعىن ءۇي مارتەبەسىنە اۋىستىرىلاتىنىن دا جەتكىزدى. بۇل ءۇشىن تۇرعىنداردىڭ ءتيىستى مەملەكەتتىك تولەمدەردى تولەۋىنە دە تۋرا كەلەدى ەكەن. «اۋىز سۋ, كارىز جۇيەلەرىن جۇرگىزۋ جانە جول سالۋ اۋماقتىڭ ەگجەي-تەگجەيلەندىرۋ جوبالارى بەكىتىلگەننەن كەيىن, سول جوبالاردىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلا باستايتىن بولادى. بۇگىندە تۇرعىندار ۇيلەرىنىڭ مەملەكەتتىك اكتىلەرىن جەر قاتىناستارى ءبولىمى ارقىلى قايتا رەسىمدەۋدە. ساياجاي تەلىمدەرىنىڭ ادىلەت ورگاندارىندا جەكە تۇرعىن ءۇي تەلىمى رەتىندە تىركەلۋى كوممۋنالدىق قىزمەتتەرگە تولەنەتىن تاريفتىك تولەماقىلاردىڭ تومەندەتىلۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلاي ءوڭىر باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ جۇمىستارىن باستادىق. قازىر 28 ساياجايعا قاتىستى ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا قالالىق بيۋدجەتتەن 18,5 ميلليون تەڭگە ءبولىندى. بۇل قارجىعا جوعارىدا اتالعان ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. سونداي-اق وبلىستىق ەنەرگەتيكا باسقارماسى تاراپىنان 24,6 ميلليون تەڭگەگە اتالعان اۋماقتان ماگيسترالدى ەلەكتر جەلىلەرى جۇيەسى سالىنۋدا. بۇعان قوسىمشا جەرگىلىكتى قازىنادان 3 ميلليون تەڭگە قاراستىرىلىپ, ىشكى ەلەكتر جەلىلەرىن تارتۋ جوباسى دايىندالۋدا. بۇدان بولەك قۇرىلىستار سالىنعان قالا اۋماعىندا كەشەندى ينجەنەرلىك-گەودەزيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە وبلىس قازىناسىنان 45 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ وتىر», دەيدى قالا اكىمى ع.ءابدىرايىموۆ.
جالپى قالا دامۋىنىڭ 2025 جىلعا ارنالعان باس جوسپارى 2010 جىلى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. قالالىق اكىمدىكتىڭ مالىمەتىنشە, بۇگىندە وسىناۋ باس جوسپارداعى قايتا جاڭعىرتىلاتىن اۋماقتاردىڭ 55,7 پايىزى ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوباسىمەن قامتىلعان. وتكەن جىلى العاشقى كەزەڭدەرگە قۇرىلىس جۇمىستارىن جوبالاۋ ماقساتىندا قالا ورتالىعىنىڭ – 102, «تەكتۇرماس» تاريحي-مەموريالدىق كەشەنىنىڭ – 59, «اراي» تۇرعىن الابىنىڭ – 241 جانە «كولتوعان», «جيدەلى», «قاراساي», «قىزىل-اباد» تۇرعىن الاپتارىنىڭ 556 گەكتارلىق بولىگىنە, بارلىعى 958 گەكتار اۋماققا ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوبالارى دا ازىرلەنىپتى. اكىم بولاشاقتا باس جوسپارعا ساي مىندەتتەردى تولىقتاي ورىنداۋ ماقساتىندا جالپى 7072 گەكتار جەر كولەمىن ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوباسىمەن قامتۋ قاجەتتىگىن دە ايتتى. بۇل جۇمىستار ءۇش كەزەڭدە جۇزەگە اساتىن بولادى. «ۇستىمىزدەگى جىلى 2960 گەكتار اۋماق ەگجەي-تەگجەيلى جوسپارلاۋ جوبالارىمەن قامتىلاتىن بولادى. كەلەسى كەزەكتە قالاداعى 6418 گەكتار كولەمىندەگى قۇرىلىسى جۇرگىزىلگەن اۋماقتاردا ينجەنەرلىك-گەودەزيالىق جۇمىستار جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال 2019 جىلى ونىڭ 3086 گەكتارى قالا بيۋدجەتى جانە رەسپۋبليكالىق «قالا-كاداستر» كاسىپورنى ەسەبىنەن توپوتۇسىرىلىممەن قامتىلماق. «تەكتۇرماس», «قاراساي», «رودنيچوك», «اقجول», «قاينار» جانە «ميچۋرينەتس» الاپتارىن اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى 2020-2022 جىلدار ارالىعىندا جۇزەگە اسىرىلماق. بۇدان بولەك, 2012 جىلدان بەرى «كولتوعان» الابىنىڭ ماڭىنداعى 250 گەكتار كولەمىندە بولىنگەن 1232 جەر تەلىمدەرىن تۇگەندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ناتيجەسىندە پايدالانۋ مەرزىمى وتكەن 127 جەر ۋچاسكەسى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى. وسى جەرلەر كەزەكتە تۇرعان ازاماتتارعا قايتا بەرىلەتىن بولادى. وبلىس ورتالىعىنداعى بىرقاتار تۇرعىن جاي جانە ساياجاي الاپتارىندا الداعى ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرىلاتىن جۇمىستاردىڭ جوسپارى, مىنە, وسىنداي», دەيدى اكىم.
جامبىل وبلىسى
