اينۇر تولەۋ
2004 جىلى الماتىداعى قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتىن تەرەڭدەتە وقىتاتىن اباي اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتىن بىتىرگەن. 2008 جىلى قازۇۋ-ءنىڭ فيلولوگيا فاكۋلتەتىن اياقتاعان. 2016 جىلى ادەبيەتتانۋ ماماندىعى بويىنشا «قازىرگى قازاق پروزاسىنداعى ميفوپوەتيكا» دەگەن تاقىرىپتا ماگيسترلىك ديسسەرتاتسيا قورعادى. 2018 جىلى «وتقاراق» دەگەن اتپەن ولەڭدەرى مەن مونوگرافيا جانە پروزالىق شىعارمالاردان تۇراتىن كىتابى شىقتى. قازىر شالقار ارناسىنان ادەبي-تانىمدىق «قۇس جولى» راديوجۋرنالىن جۇرگىزەدى. «Open asia» پورتالىنىڭ قازاق بولىمىندە قىزمەت اتقارادى.
كەمپىرقوساق
جۇمىر جەرگە قاراپ قويىپ قۋانىپ,
وتكىنشىنىڭ مولدىرىنەن سۋ الىپ,
شولدەمەگەن قوي-ەشكىسىن سۋارىپ
سۇلۋ كەمپىر جۇرەدى,
جارىلارداي جۇرەگى...
جەردەگىلەر وعان قاراپ كۇلەدى
قالىڭ بۇلتتان شىققانداي شىن تىلەگى
ەلجىرەتكەن قوس الەمنىڭ جۇرەگىن
كەمپىرقوساق - جەر مەن كوكتىڭ تىرەگى.
پەيىل جانە پيعىلىنا قاراماي,
شاشىرايدى ءتۇرلى-ءتۇستى سان اراي.
ونى كورىپ قارتتىعىنا كەيىگەن
ءبىر كەيۋانا قۋانادى بالاداي.
ويىنا كەپ قيسىنى جوق سان ايلا,
ءبىر توپ بالا جۇگىرەدى ارايعا.
سۇلۋ كەمپىر سان ايلاڭا قاراي ما؟
قوساقتارىن ساقتاۋ ءۇشىن قالاي دا,
ءوڭ بەرەدى ودان سايىن ارايعا.
حاس باتىردىڭ بۋىندارى بوسادى
كورىنگەندە سول كەمپىردىڭ قوساعى.
شىعا قالسا شىن پەريزات كورىكتى,
ءتىلىن جۇتىپ قويار ەدى بورىكتى.
كەمپىر دەيدى ونى جۇرت.
كەڭكىلدەيدى نەنى ۇعىپ؟
دوعا- بولمىس دوڭگەلەك جەر سەكىلدى
كورگەن ەمەس زورىعىپ.
كەمپىرقوساق – دوعا الەم,
دومالاقتىڭ جارتىسى,
ءوز قولىممەن ءبىر ەسكەرتكىش سوعار ەم
جيىركەنىشتى وعان بىراق,
جەر بەتىنىڭ تارتىسى.
اسپاندى اڭساۋ
توڭكەرىلگەن قازان سىندى تەرىس قىپ,
اسپانىمدى اڭسادىم.
بال مەن ۋىن جەر بەتىنىڭ بولىستىك
ال مەن بۇگىن ۋ ىشكەننەن شارشادىم.
قىزىق ەكەن مەكەندەستەر, جەر دەگەن
نەگە بىزگە ءبىر جولا
ولەتىن ۋ بەرمەگەن؟!
بۇل مەكەندە كۇن دە جوق قوي
بىراق سەنسىڭ ەڭ ىستىق!
ساعان قاتتى ۇنايدى
قول ۇستاسىپ جۇرە المايتىن كەڭىستىك!
ۇنايدى عوي,
ساعان وسى جەر-مەكەن.
الىس جاقتان ايعا سىردى
وتىراسىڭ اقتارىپ,
مەن جايىندا جەرلەسىڭە
ايتا المايسىڭ, شاتتانىپ!
ەي, عيزاتىم!
ميللاردتاردىڭ بولشەگى!
جالعىزدىعىن جۇلدىز ساناپ جۇباتقان
تۇسىنىكسىز سەندەر جاقتىڭ ولشەمى.
سونىڭ ءۇشىن بالكىم سەنى ۇناتقام,
سونىڭ ءۇشىن جاقسى كورەم مەن سەنى!
كوكتەم
وياندىڭ با ۇيقىڭنان,
كۇن قىتىقتاپ تۇرعىزدى ما تاعى دا
مىڭ ساۋلەلەر تۇرتكەن شىعار مەن بولىپ
شىداي الماي ۇيقىداعى شاعىڭا.
سۇيگىم كەلگەن اۋاداعى ءۇنىڭدى,
ايتقىم كەلگەن شىنىمدى.
مەنىڭ جانىم زاۋ اسپاننان سەن جاققا
جارىق بولىپ جىعىلدى.
شۋاق بولىپ قۇلادى.
تۇرساڭشى ەندى كوكتەمىم,
راس ەدى اسىققانىم,جەتكەنىم!
مىناۋ ماڭعاز دۇنيەنى سەن ءۇشىن
تارك ەتپەدىم, كەتپەدىم!
اق كورپەنىڭ استىندا
جاتىرمىسىڭ نالىپ كوپ.
كىرپىگىڭە قونايىن
كۇننەن تامعان جارىق بوپ!
تۇسىنەتىن شىعارسىڭ
مەنى ىلعي قينايدى
ۋاقىتتىڭ كەلتەسى,
كوزدەرىڭدى اشا عوي
كۇللى الەمنىڭ ەركەسى!
ءتىرىمىز
ارماندادىق ويناساق دەپ ايدى الىپ,
كورسەك دەدىك ءبىر-ءبىر كۇنگە اينالىپ.
كەيىن نەگە جانىمىزدى اياۋلى,
تىرشىلىككە اقتىق ەتىپ بايلادىق؟
ءوتىپ جاتىر سالقىن كوكتەم, جىلى كۇز.
مەن ەسەنمىن, Cەن دە امانسىن, ءتىرىمىز.
ساعىنامىز, cويتە تۇرا نەگە وسى,
ىزدەمەيمىز ءبىرىمىزدى-ءبىرىمىز؟
ايتىلماسا, شەرىڭ قالاي تارقاماق؟
ءجۇرمىز مۇڭدى مۇنشا نەگە ارقالاپ؟
مەزگىلدەرگە مەيىرلەنە قارادىم,
اجارىمدى اجالىمنان قالقالاپ.
حات
ءبىزدىڭ عاسىر بۇرىنعىداي
ءسوز تىزبەيدى پاراققا
حات كەلەدى,
حات ولەدى زاماتتا!
الاڭداماي,
ماعان قاراي
ءسوز ۇشادى قۇلشىنىپ,
سودان كەيىن ءسونىپ كەتەر
ۋاقىتقا تۇنشىعىپ.
ساعان ۇشتى جانىمنىڭ ءبىر پاراسى
سوزگە ءسىڭىپ مەندەگى مۇڭ, سابىر, دەم!
جاتىرقاماي جازعانىما قاراشى...
حات كەلمەيدى قابىردەن!
ساۋلە سىندى كەڭىستىكتە كوسىلگەن
جۇيرىك سوزدەر-جۇرەكتەردىڭ سىبىرى.
وشكەن ويدى ءدال وزىمدەي كەشىرگەم,
ءدال ءوزىڭدى كەشىرگەندەي بۇرىنعى.
جۇلدىز-جۇرەك
جالعىزىم!
جىراقتاعى جۇبانىشىم!
جانتوزگىسىز كۇيىمنىڭ شىدامىسىڭ.
سەن ءۇشىن كۇللى الەمگە ك ۇلىپ قاراپ,
مولتىلدەپ ارعى جاقتا تۇرادى ءىشىم!
مەنى كەيدە مۇنداعى جاسىتتى ارمان,
جەر جالىققان جىلاڭقى عاشىقتاردان.
جۇلدىز ەدى جۇرەگىم ىڭكارلىكپەن,
قۇس جولىنان وزىڭە قاشىپ تامعان...
جەل تۇرسا بيلەي سالار مىڭ بۇرالىپ,
قايىڭدار باياعىدان جىندى حالىق.
سەنى دە سامال بولىپ ءتۇرتىپ ەم عوي,
ءمىز باقپادىڭ, سول تۇستان جىلجىمادىق!
جارىعىم, جانىڭ نەگە ق ۇلىپتاۋلى؟
جەك كورۋدى, سودان سوڭ ۇلىقتاۋدى,
كىمنەن, قاشان ۇيرەندىم ەسىمدە جوق,
وسىنشالىق ءسۇيۋدى, ۇمىتپاۋدى.
كۇبىر
سال داۋرەننىڭ سالبىراعان ءاز باسىن,
البىراتىپ كوتەرۋدەن قىسىلماي,
ءسۇرتتىم تۇندە ءبىر ءداۋىردىڭ كوز جاسىن,
جىلاپ تۇردى قالامىمنىڭ ۇشىندا اي!
جۇلدىزداردى ءسوز قىپ ءتىزىپ اسپانعا,
ولەڭ جازدىم جارىقتاردىڭ تىلىندە.
قونىپ جاتتى كولەڭكەسى جاسقانباي,
اق قاعازعا جازۋ بولىپ كۇبىرلەپ.
كوز جاسىمنىڭ كولەڭكەسىن تانىدىم,
جۇلدىز ەتىپ ءبىر كەزدەرى ورناتقام.
ءمولت ەتە قاپ مەيىرىمدى جارىعىم,
ولەڭ بولىپ تامىپ تۇردى ول جاقتان!
قالا
كوشەسىندە تەمىر كوشى,
تىنشىمايدى بۇل قالا!
شامدارىمەن جىميىپ,
وعان قىمبات
قۇن سۇرايدى بۇلدانا!
بۇل قالا ما –
كوكتەمىمدى قىمىز قىلىپ ءسىمىرىپ,
جاستىعىمدى جۇتىپ جاتقان قۇلعانا!
ماڭعاز قالا كىر ەتەگىن جاسىرماي,
جىميادى جۇلدىز سىندى جانارمەن
باسىنان ءسوز اسىرماي.
اۋزىن اشىپ الەمدە جوق ارانمەن.
سان قيالدىڭ قىرقىپ تاستاپ قاناتىن.
جۇلدىز جايلى ويلامايدى قالا تىم.
اسپان وعان نە كەرەك؟
ءاز وتى بار ءوز ىشىندە جاناتىن!
ۇرى-ۋاقىت ونىڭ ىزگى دوسىنداي,
قالعان وعان تاعدىرىمىز اربالىپ,
ەكەۋمىزدىڭ جۇرەگىمىز جىلاعاندا قوسىلماي,
قالا تۇرعان قىزىل-جاسىل شام جاعىپ.
جاسىرمايمىن,
ءجيى كورەم جيرەن كۇزدى تۇسىمدە,
كومەيىمە كومىلەدى كوپ ويلار.
ءبىز اداستىق وسى قالا ىشىندە,
وسى كۇزدە
اداسادى بىزدەي تاعى تالايلار!
اللو!
سەنىڭ جانىڭ دىرىلدەيدى تاماعىڭدا,
ءتىرىسىڭ!
ماڭىزدى ەمەس كىم ءۇشىن
تىرلىك كەشىپ جۇرگەنىڭ!
كۇللى الەمنىڭ تىڭداعانداي تىنىسىن.
مەنىڭ مىناۋ تۇرىسىم!
«اللو» دەيسىڭ
ءدىر-ءدىر ەتىپ دىبىسىڭ
كىم ەكەنىن بىلگىڭ كەلىپ
قاشتى ما ەكەن تىنىشىڭ!
تاماعىڭدا دىردەكتەگەن جان دىبىسىن ەستىگەن
مەنىڭ كۇيىم قۇرىسىن!
جۇرەگىمدى ايايمىن,
قوزعالىسسىز ساعان قاراي جۇگىرگەن
داۋا ىزدەگەن سەنىڭ قوڭىر ۇنىڭنەن.
تانىمادىڭ بەيشارانى سەن قالاي
اياقسىز-اق الدىڭا كەپ سۇرىنگەن!
جاتىرقاۋ
جۇمىر تىرلىك كۇن جولىندا
بارا جاتتى اينالىپ,
بۇل جولى دا ەكەۋمىز
اتقىلاسىپ ۋاقىتپەن وينادىق!
تەرەزەدەن شاشىراعان شامداردىڭ
جارىعىنداي تىم ءالسىز,
ۇلپىلدەگەن سەزىمىڭە تاڭعالدىم,
تىنىستاعان كۇمانسىز,
اينالدىرىپ قيالىڭدى قىلجاققا,
مۇندا ەشكىم ەرتەگىگە سەنبەيدى.
ەكەۋ جايلى اڭگىمەنى بۇل جاقتا,
ەشكىمنىڭ دە ەستىگىسى كەلمەيدى.
ءمالىم ەدى كوزىڭدەگى وت ماعان,
ءوز وتىمدى جازباي بىردەن تانىدىم.
ادامى مول,
جالعىزدىعى ادامىنان كوپ قالا
جاتىرقايدى ەكەۋمىزدى, جارىعىم!
