– روزا ەربوزىمقىزى, ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندەگى جاس تالانتتاردى توعىستىرعان العاشقى وليمپيادا قالاي ۇيىمداستىرىلدى؟
– ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن تۇڭعىش رەت وتكەن وليمپيادانىڭ باس دەمەۋشىسى ءارى يدەيا اۆتورى – ءبىزدىڭ مەكتەپ-ينتەرنات. بۇل وليمپيادا كەلەر جىلدان باستاپ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جوسپارىنا ەنەدى.
مەكتەبىمىزدىڭ اتاۋىنا ساي, ابايدىڭ «قۇلاقتان كىرىپ, بويدى العان» وشپەس مۇراسىنداعى ۇلتتىق رۋح وقۋشىلاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىپ, جادىندا جاتتالىپ قالسا, الەمدى ابايشا تانىپ, پايىمداۋعا ءبىر قادام اياق باسسا – وليمپيادا ماقساتىنىڭ ورىندالعانى.
شالعاي وبلىستارداعى اۋىلدار مەن اۋداندارداعى دارىندى بالالاردىڭ جول الىستىعى, مەكتەپ جايلى اقپاراتپەن دەر كەزىندە حاباردار بولماۋى, جاعدايى تومەن وتباسىلاردىڭ جول قاراجاتىن كوتەرە الماۋى سەكىلدى قيىندىقتارعا بايلانىستى وقۋ وردامىزدان ءبىلىم الۋدى ارمان ەتكەن دارىندىلاردىڭ تامىز ايىندا وتەتىن 8-سىنىپقا قابىلداۋ ەمتيحانىنا قاتىسۋعا مۇمكىندىگى بولماي جاتادى. تاسادا جۇرگەن تالانتتاردى انىقتاپ, الىس اۋىلدارداعى دارىندى بالالاردىڭ جاقسى ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك بەرۋ ماقساتىندا كوشپەلى قابىلداۋ كوميسسياسىن قۇرىپ, 8-سىنىپقا قابىلداۋ ەمتيحانى وبلىستىق ءبىلىم باسقارمالارىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ءار وبلىستاردا ءساۋىر ايىندا وتكىزىلەدى. ەمتيحان كەستەسى مەن قوسىمشا اقپاراتتاردى www.abaimektep.kz نەمەسە abairsshi@mail.ru ەلەكتروندى پوشتاسى ارقىلى الۋعا بولادى.
– قازىرگى ۋاقىتتا اسا قابىلەتتى بالالار كوپ. بۇل ۇدەرىستىڭ ءمانىن نەدەن ىزدەۋگە بولادى؟
– ءححى عاسىردىڭ جاسوسپىرىمدەرىن ءبىزدىڭ كەزەڭمەن سالىستىرۋعا كەلمەيدى. بۇل بۋىن – باسقا. سەبەبى ولار – تاۋەلسىز قازاقستاندا تۋعاندار. سوندىقتان ويى ەركىن, تالابى جوعارى. قازىرگى تاڭدا ءتىلى شىقپاعان بالانىڭ ءوزى تەحنيكا ءتىلىن ءوز بەتىمەن مەڭگەرىپ كەتۋگە قابىلەتتى. ال جاھاندانۋ زامانىندا اقپاراتتىڭ قولجەتىمدىلىگى بالانىڭ جان-جاقتى دامىپ, وي-ءورىسىنىڭ كەڭەيۋىنە سەپتىگىن تيگىزەدى. وسى ورايدا, مەكتەپ باعدارلاماسىنداعى مىندەتتى پاندەردەن بولەك, شاكىرتتەرىمىز تۇستەن كەيىنگى ۋاقىتتا ايتىس, دومبىرا, ۆوكال, بي ۇيىرمەلەرىندە شىعارماشىلىقتارىن شىڭداپ, اعىلشىن, تۇرىك, قىتاي تىلدەرى مەن لاتىن گرافيكاسى بەيىندىك پاندەرىندە زامان تالابىنا ساي حالىقارالىق تىلدەردى مەڭگەرىپ, روبوتتەحنيكاسى ءپانى ارقىلى تەحنوكراتتىق داعدىلارىن قالىپتاستىرادى. 2019-2020 وقۋ جىلىندا جوعارىدا اتالعان بەيىندىك پاندەرمەن قاتار, ساحنا ءتىلى, شاحمات, قولونەر شەبەرلىگى, دەبات, تىلدىك قاتىناس نەگىزدەرىن بەيىندىك ءپان رەتىندە ەنگىزۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز.
– بۇگىندە مەكتەپ كىتاپحاناسى قايتا بايىتىلىپ, تاماشا باسىلىمدارمەن تولىقتى. ال باياعىداي قۇنىعىپ كىتاپ وقيتىن بالا بار ما؟
– كىتاپحانا قورى جايىندا اۋىز تولتىرىپ ايتا الامىز. بيىل شاكىرتتەرىمىزدىڭ سۇرانىسى بويىنشا ا.بايتۇرسىنوۆ, م.اۋەزوۆ, ع.مۇسىرەپوۆ, ءى.جانسۇگىروۆ, م.جۇماباەۆ, س.تورايعىروۆ, ج.ايماۋىتوۆ, و.بوكەي سىندى كلاسسيك اقىن-جازۋشىلاردىڭ شىعارمالار جيناعىمەن تولىقتىرىلدى. «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جارىق كورگەن «بابالار ءسوزى» اتتى قازاق فولكلورىنىڭ 100 تومدىعى دا كىتاپحانا سورەسىنەن ورىن الدى. سونىمەن قاتار قاراشاڭىراعىمىزعا قوناققا كەلگەن اقىن-جازۋشىلار, عالىمداردىڭ سىيعا تارتقان ءتول ەڭبەكتەرى دە كىتاپحانا قورىن بايىتۋدا. وقۋشىلاردىڭ كىتاپ وقۋعا قۇشتارلىعىن ارتتىرا ءتۇسۋ ماقساتىندا قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى مۇعالىمدەرىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 8-11-سىنىپ وقۋشىلارىنا باعدارلامادان تىس وقىلۋى ءتيىس شىعارمالار ءتىزىمى توقسان سايىن ۇسىنىلادى. توقسان سوڭىندا دوڭگەلەك ۇستەل ۇيىمداستىرىلىپ, شىعارمالاردىڭ تاقىرىپتىق-يدەيالىق ەرەكشەلىگى, جازۋشى ءستيلى مەن ءتىلى تالدانادى.
سونىمەن قاتار تاڭەرتەڭ «جىر – شۇعىلادا» اقىن-جازۋشىلاردىڭ ايلىعىن وتكىزەدى. مىسالى, ناۋرىز ايى – جىراۋلار پوەزياسىنىڭ ايلىعى. كۇندە تاڭعى ساعات 7:25-7:55 ارالىعىندا سىنىپتار جىراۋلاردىڭ تولعاۋلارىن جاتقا ايتىپ, تالداۋدان جارىسادى. بۇل دا وقۋشىلاردىڭ كوركەم شىعارمالاردى ىزدەنىپ وقۋعا دەگەن قۇلشىنىسىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
– مەكتەپ قابىرعاسىندا كىتاپ شىعارعان وقۋشىلارىڭىز بار. بۇل باستاما قالاي جۇزەگە اسىپ وتىر؟
– كىتاپ شىعارۋ ءىسى – وقۋشىلاردىڭ شىعارماشىلىق ىزدەنىستەرىنىڭ جەمىسى. ءبىزدىڭ مەكتەپ-ينتەرناتتا جازۋشىلىققا بەيىم, بولاشاقتا جۋرناليست بولۋدى ارماندايتىن شاكىرتتەر كوپ. قابىلەتتى بالالاردى قاناتتاندىرۋ ماقساتىندا وقۋشىلاردىڭ جەكە ولەڭدەر, اڭگىمەلەر جيناعىن شىعارۋىنا كومەك كورسەتەمىز. مىسالى, ەركىن جانتاس «سىبىرلاپ وقى...», ءابدىرامانحان مارات «وزگە داۋىس», بازاربەك بەكجان «سامعاۋ», ت.ب. ولەڭدەر جيناعى, جەڭىس ايدانىڭ «ارمان قۇشاعىندا» اڭگىمەلەر جيناعى جارىق كوردى. سونىمەن قاتار «قاقتى قانات جاس تالاپ» سەرياسىمەن جىل سايىن اقىن شاكىرتتەرىمىزدىڭ ولەڭدەر توپتاماسىن جاريالايمىز. وقۋشىلاردىڭ جازۋشىلىق قىرىن قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا «قاۋىرسىن قالام» شىعارمالار جيناعى, «بالبۇلاق» ەسسەلەر جيناعى, «جاۋقازىن جىرلار» ولەڭدەر جيناعى جارىق كوردى. ءبىزدىڭ قاراشاڭىراقتا ەڭبەك ەتكەن ۇلاعاتتى ۇستازدارىمىز, مارقۇم جۋرناليست, ساتيريك ۇمبەتباي ۋايدا ۇلىنىڭ رۋحىن ەسكە الىپ «قالدىرعان ءىزىڭ ماڭگىلىك», تاريحشى, جازۋشى ورىنشا قارابالينا-قازىباەۆاعا ارناپ «تاعىلىم مەن تاعزىم» اتتى ەستەلىكتەر جيناعىن شىعاردىق. جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە ۇيىمداستىرىلاتىن «تاۋەلسىزدىك – بابالار اماناتى» اتتى رەسپۋبليكالىق وقۋشىلار ايتىسىن جيناق ەتىپ شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. قاراپ وتىرساق, ءبىر وقۋ جىلىندا 10 جيناق شىعارىپپىز.
– بۇل مەكتەپ الماتىنىڭ تورىندە ورنالاسقاندىقتان, مەكتەپكە ايتۋلى اقىن-جازۋشىلار كەلىپ, بالالارمەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ جاتاتىن ەدى. وسى ءۇردىس قازىر بار ما؟
– بۇل كەزدەسۋدىڭ فورماتىن وزگەرتتىك. كەش قوناقتارىمەن ساليقالى سۇحبات جۇرگىزىلۋىنە باسا نازار اۋدارامىز. وسى ءۇردىس بويىنشا اي سايىن ۇلت زيالىلارى, قوعام قايراتكەرلەرى, اقىن-جازۋشىلار, عالىم-پروفەسسورلار وقۋشىلارعا تانىمدىق دارىستەر وتكىزەدى. مىسالى, اقپاندا «تىلدىك قاتىناس نەگىزدەرى» ءپانىن ەنگىزگەن پروفەسسور فاۋزيا ورازباەۆا مەن ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتى گرامماتيكا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ورىناي جۇباەۆا ءتىل ءبىلىمىنىڭ دامۋ كەزەڭدەرى, ءسوز دۇرىستىعى, ءتىل تازالىعى, ءتىل دالدىگى مەن كورنەكتىلىگى تۋرالى ءدارىس وقىسا, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى مۇرات شايماران جۋرناليستيكاداعى سوڭعى جاڭالىقتارمەن ءبولىستى. تانىمدىق ءدارىس فورماسىندا ۇيىمداستىرىلعان مۇنداي كەزدەسۋلەردى شاكىرتتەرىمىز جاقسى قابىلدايدى.
اڭگىمەلەسكەن ايناش ەسالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى
