21 ناۋرىز، 2019

ەل مۇراتىن ارقالاعان ەلباسى

942 رەتكورسەتىلدى

بۇگىنگى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ الەمدىك قو­عامداستىق الدىنداعى تانىمالدىلىعى مەن ابىروي-بەدەلى، ەلىمىزدەگى وڭ وزگەرىستەردىڭ بارلىعى تىكەلەي تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز – ەل­باسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز باي­لانىستى. 

كەڭەس وداعى تاراعاننان كەيىنگى ەڭ قيىن كەزەڭدەردە ەگەمەن ەل بولۋدىڭ كۇر­دەلى قۇرىلىسىن باسقارىپ، جاڭا مەملەكەت قا­لىپ­تاستىرعان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ الەمدىك ساياساتقا «قازاقستاندىق دامۋ مودە­لى» ۇعىمىن ەنگىزدى. تۋعان حالقىنىڭ كەمەل كەلەشەگى ءۇشىن ايانباي قىزمەت اتقارعان كە­مەڭگەر تۇلعا ەلىمىزدى از عانا مەرزىمدە زور تابىستارعا جەتكىزدى. الەمدىك ساياساتتا بە­دەلى وتە جوعارى ەلباسى دۇنيەجۇزىلىك قوعام­داستىق تاراپىنان كەڭىنەن قولداۋعا يە بولعان عالامدىق دەڭگەيدەگى ساياساتكەر.

قازاقستان قىسقا ۋاقىت ارالىعىندا عا­سىر­عا تاتيتىن جولدان ءوتتى، وسى كەزەڭدە ەلەۋلى تابىستارعا قول جەتكىزدى. تاۋەلسىز مەم­لەكەت قۇرۋ – ارماننان شىندىققا اينالدى. ەل­دىكتى ساقتاۋ، ازات ەل بولۋدىڭ باقىتىن سەزى­نۋ جانە ەلىم دەپ ەمىرەنەتىن ۇرپاق تاربيەلەۋ بارشامىزدىڭ مىندەتىمىز. ۇلت كوشباسشىسى قا­لىپتاستىرعان قازاقستاندىق پاتريوتيزم رۋ­حىنىڭ قاينار كوزى وسى قۇبىلىستان باستا­لا­دى. ەلباسىنىڭ باتىل قادامدارى ەل ەكو­نو­ميكاسىنىڭ قارىشتاپ دامۋىنا، تاۋەل­سىز­دىگىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا نەگىز بولدى. 

ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ايرىقشا ىقپال ەتىپ وتىرعان ەلباسى ساياساتىندا عالامدىق دەڭگەيدەگى كەمەڭگەر تۇلعاعا ءتان كورەگەندىك قاسيەت جاتىر. بۇل ەرەكشە قۇبىلىسقا الەمدىك ساراپشىلار «نازارباەۆ فەنومەنى» دەپ جوعارى باعا بەرگەن. 

الەمنىڭ ساياسي كارتاسىندا ءوزىنىڭ بەرىك ورنىن نىعايتىپ، استاناسىن اسقاقتاتىپ، دۇنيە جۇزىنە تانىلعان تاۋەلسىز قازاقستان بيىلعى ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا ىرگەلى وزگەرىستەرگە قادام باستى. ەلباسى ءوز وكىلەتتىلىگىن توقتاتىپ، حالقىنا زور سەنىم بىلدىرگەنى ءۇشىن العىس ايتتى. توسىننان ءمالىم بولعان بۇل جاڭالىق بارشا قازاقستاندىقتارعا ەرەكشە اسەر ەتتى. وتىز جىلداي ەل باسقارعان تۇلعانىڭ مۇنداي شەشىم قابىلداۋى – ۇلت كوشباسشىسىنىڭ دانالىق بەكزادا بولمىسى مەن تەكتىلىگى، كورەگەندىك قاسيەتى مەن بىل­گىر­لىگى، جاسامپازدىق جانە جاڭاشىل تۇلعا­سى­نىڭ ايقىن كورىنىسى. ەلى سۇيگەن، ەلىن سۇي­گەن ەلباسىنىڭ ءاربىر قادامى بارشا قازاقستان­دىقتارعا ۇلگى-ونەگە. 

ءبىز بۇگىندە «ەڭبەك ءتۇبى – زەينەت» بولاتىن مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. وسى ۋاقىت­قا دەيىنگى بەلسەندى، ورتاق ەڭبەكتىڭ ناتي­جە­سىندە «ەلۋ جىلدا ەل جاڭا» دەيتىن حالىق­تىق تۇجىرىمعا وزگەرىس ەنگىزىپ، «جيىر­ما جىلدا – ەل جاڭا» بولا الاتىن­دىعىن دا­لەلدەدىك. ولاي بولسا، قازاق­ستاننىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى – ەلباسى مارتەبەسى ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن زور ماقتانىش.

«تاريحتى تۇلعالار جاسايدى» دەگەن قاعيداعا سۇيەنسەك، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ەۋرا­زيا توسىندە ءوز تۋى، ءوز ەلتاڭباسى، ءوز ءان­ۇرانى مەن ءوز اتا زاڭى بار دامىعان، زايىرلى تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردى. ەلباسىنىڭ سالي­قالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قازاقستان قارىش­تاپ دامىپ، الەمگە تانىلدى. شەكارا­مىز بەكىپ، ەلوردامىز بوي كوتەردى. حالقى­مىز­دىڭ ءال-اۋقاتى جاقسارىپ، ەلىمىز بەيبىتشىلىك پەن تاتۋلىقتىڭ وشاعىنا اينالدى. 

ەلباسى كوپەتنوستى قازاقستان حالقىن ىنتىماق-بىرلىككە شاقىرىپ، ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋعا بىرىگە جۇمىلۋىنا ۇيىتقى بولىپ، بارلىق ەتنوستىق توپتاردىڭ كەلەشەگىنە سەنىم بەرە ءبىلدى. كەڭەس وداعىنان ءبولىنىپ شىققان كوپتەگەن ەلدەردە ورىن العان ۇلتارالىق جانجالدار مەن ازاماتتىق قاقتىعىستاردان ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ امان بولۋىنىڭ نەگىزگى سەبەبى دە وسىندا. ول – اقيقات. «بەرەكە باسى – بىرلىكتە» دەگەن حالىق دانالىعىن سان مارتە ەسىمىزگە سالىپ، ەلباسى ەلىمىزدەگى تىنىشتىقتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ، تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ سەنىمدى كەپىلى بولىپ كەلەدى.

جارقىن بولاشاعىمىزعا داڭعىل جول سالىپ بەرگەن ۇلت كوشباسشىسىنا قازاقستان حالقى شەكسىز ريزا. سوندىقتان دا نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆ قازاق حالقى ءۇشىن تۇڭ­عىش پرەزيدەنت – ەلباسى بولىپ قالا بەرمەك.

ەلباسى ءبىر سوزىندە: «مەن حالقىمنىڭ تاۋەكەلىنە سەندىم. ءوز حالقىمنىڭ جولىندا باسىمدى بايگەگە تىككەن اداممىن» دەگەن جۇرەكجاردى ءسوزىن ايتقان بولاتىن. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ ءوز ءسوزىن ۇرپاققا ونەگە بولارلىق ۇلى ىستەرىمەن دالەلدەدى. ءوزىنىڭ تاعدىرىن ەلىنىڭ تاعدىرى دەپ ساناعان ەلباسىمىز حالقىنا سەنىپ، ەل-جۇرتىنا ارقا سۇيەپ كەلەدى. حالقى دا ەلباسىنا دەگەن سەنىمدىلىگىن جوعالتپايدى. 

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى مارتەبەسىنە يە. بۇل حالىقتىڭ قالاۋى. سونىمەن قاتار ەلباسى قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى جانە بۇگىندە ەلىمىزدىڭ جاسامپاز دامۋىنىڭ تىرەگى بولىپ، ەڭ ىقپالدى ساياسي كۇشكە اينالعان «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ توراعاسى جانە كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ مۇشەسى رەتىندە تۋعان حالقىنا ءالى دە قىزمەت جاساي بەرمەك.

توقسان جىلدىق تەرەڭ تاريحى بار قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى مەن ستۋدەنت جاستارى دا ءار ۋاقىتتا ەلباسى قامقورلىعىن سەزىنىپ كەلەدى. 2001 جىلى ۋنيۆەرسيتەتىمىز ەلباسى جارلىعىمەن ۇلتتىق مارتەبە يەلەندى. 2010 جىلدان باستاپ وقۋ ورنىمىز ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە ترانسفورماتسيالانۋدا جانە وسى جولدا قوماقتى ناتيجەلەرگە جەتتى. 

ەلباسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن 2015 جىلى ۋنيۆەرسيتەتتە الەمنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرى مەن جاڭا تەحنولوگيالار تارتۋ ءۇشىن اگروتەحنولوگيالىق حاب قۇرىلدى. قازىرگى كەزدە بارلىق ايماقتاردا ارنايى وكىلدىكتەرى اشىلۋدا. 2018 جىلى الەمدىك QS رەيتينگىسىندە ۋنيۆەرسيتەت 650-ءنشى ورىندى يەلەندى.

الداعى ماقسات – QS رەيتينگىسىندەگى 300 توپ ۋنيۆەرسيتەتتەر قاتارىنا ەنۋ.

وتكەن جىلى ۋنيۆەرسيتەت قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اراسىندا ءبىرىنشى بولىپ «ن.نازارباەۆ ءبىلىم جانە عىلىم ورتالىعىن» اشتى. باستى ماقسات – ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ومىرلىك قاعيداسى مەن جاسامپاز يدەياسىن پايدالانۋ ارقىلى جاستاردى الەۋمەتتەندىرۋ جانە جان-جاقتى كوشباسشى رەتىندە تاربيەلەۋ. ورتالىق – «مەنىڭ پرەزيدەنتىم»، «ەلباسى كىتاپحاناسى»، «تازا الەم»، «دوستىق» ستۋدەنتتىك اسسامبلەياسى دەپ اتالاتىن ءتورت زالدان تۇرادى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە 21 ۇلتتىڭ وكىلىنەن تۇراتىن 2004 جىلى قۇرىلعان ستۋدەنتتىك «دوستىق» اسسامبلەياسى ەلباسىنىڭ دوستىق، تاتۋلىق، تولەرانتتىلىق قاعيدالارىن ۇستانادى. 

تۇركى الەمىنىڭ كوشباسشىسى رەتىندە حالقىنىڭ قامىن ويلاپ، ەلدىك مۇددە جولىندا ايانبايتىن ەلباسىنىڭ كەمەڭگەرلىك بولمىسى مەن كورەگەندىك قاسيەتتەرى مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا زور ىقپال ەتىپ وتىرعانى ءسوزسىز. بۇگىندە ەلباسىنىڭ ءتول تۋىندىسى سانالاتىن استانا – الەمنىڭ اتى ايگىلى قالالاردىڭ قاتارىنا ەنگەن. الداعى 25-30 جىلدا قازاقستان دۇنيە جۇزىندەگى دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنان كورىنۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. ەلدە وسىنداي تاريحي مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن رۋحاني بايلىق، تابيعات، شيكىزات، عىلىم، تەحنيكا جانە ادام رەسۋرستارى جەتكىلىكتى. ەلباسى ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىن ءبىر ماقساتقا توپتاسقان، ءبىر مۇددەگە بىرىككەن حالىق قانا شەشە الاتىندىعىن ءىس جۇزىندە دالەلدەپ بەردى. ۇلت كوشباسشىسىنىڭ تەرەڭ ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە ورناعان ىنتىماعى جاراسقان قوعامدا ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان بۇگىنگى ۇرپاق شىنىمەن باقىتتى. حالقىمىز ەلباسىنىڭ «نۇرلى جولىمەن» ماڭگىلىك ەل مۇراتىنا جەتەتىنىنە ءاردايىم بەرىك سەنىممەن قارايمىز.

تىلەكتەس ەسپولوۆ،

قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، ۇعا اكادەميگى

سوڭعى جاڭالىقتار

تەاتردىڭ ونلاين تارتۋى

رۋحانيات • كەشە

ءۇي جانۋارىنان ۆيرۋس جۇعا ما؟

كوروناۆيرۋس • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار