قازاقستان • 21 ناۋرىز, 2019

ەل تاعدىرىنداعى تاريحي ءسات

1600 رەت
كورسەتىلدى
19 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2019 جىلدىڭ 19 ناۋرىزىندا اس­تانا ۋاقىتىمەن ساعات 19:00-دە رەسپۋبليكالىق تەلەارنالار ار­قى­لى مەملەكەتىمىزدىڭ اسا ما­ڭىز­دى تاريحي ساتتەرىنە عانا ءتان قازاقستان حالقىنا ۇندەۋىن جاريالادى. 

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى رەتىندەگى وكىلەتتىگىن توقتاتۋ جو­نىن­دە شەشىم قابىلدادىم دەگەن سات­تە, ميلليونداعان كورەرمەننىڭ سىل­تىدەي تىنعانى راس. 

قازاقستاننىڭ اتا-بابالارىمىز اڭساپ وتكەن تاۋەلسىزدىگىن العان كەزەڭنەن باستاپ 30 جىلعا جۋىق ەلىمىزدىڭ ىشكى-سىرتقى سايا­ساتىندا اسقان كورەگەندىلىك, دانا­لىق تانىتىپ كەلگەن ەلباسى بۇل جولى دا تەڭدەسسىز تاريحي شەشىم قابىلدادى.

ەل تاعدىرىنداعى تاريحي ءسات

ەڭ باستىسى بيلىكتىڭ جوعارعى سا­تى­­سىنداعى اۋقىمدى وزگەرىس تىكە­لەي كونستيتۋتسياعا سايكەس جۇزەگە اسى­­رىلعاندىقتان, ىڭ-شىڭسىز, ءوتىپ, سار­سەنبىنىڭ ساتىندە قازاقستاننىڭ جاڭا پرەزيدەنتى قا­سىم-جومارت توقاەۆتىڭ پارلامەنت پا­لاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا انت قابىلداۋ راسىمىنە جالعاستى. 

قوس پالاتا – سەنات پەن ءماجىلىس­تىڭ دەپۋتاتتارى, ۇكىمەت مۇشەلەرى, شەتەلدىك ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر مەن قوعام وكىلدەرى جانە جۋرناليستەر قاتىسقان بىرلەسكەن وتىرىستى ءماجىلىس توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين اشىپ, ءزاۋلىم زال­عا الدىمەن سالتاناتتى جاعدايدا قا­زاق­ستاننىڭ مەملەكەتتىك تۋى مەن كونس­تيتۋتسياسى اكەلىندى. 

مۇنان سوڭ بىرلەسكەن وتىرىس وتەتىن زالعا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ كىرگەن ساتتە كوپشىلىك ورىندارىنان تۇرىپ, ۇزدىكسىز قول شاپالاقتارىمەن قو­شەمەت كورسەتتى. 

تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەكىنشى پرە­زيدەنتى رەتىندە انت قابىلداۋعا قا­سىم-جومارت توقاەۆ كەلگەن ساتتە دە پرەزي­دەنتكە لايىق قۇرمەت كورسەتىلدى. 

وتىرىس ءتارتىبى بويىنشا ءسوز العان كونستيتۋتسيالىق كەڭەس توراعاسى قايرات ءمامي: «تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ نەگىزىن قالاۋشى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇر­سۇل­تان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءوزىنىڭ كونس­تيتۋ­تسيالىق قۇقىعىن جانە دە تاريحي ميس­سياسىن تولىقتاي ىسكە اسىرىپ, قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرە­زي­دەن­تى وكىلەتتىگىن ءوز ەركىمەن توق­تاتتى. مۇنداي جاعدايدا قازاقستان رەس­پۋبلي­كاسى كونستيتۋتسياسى 48-با­بى­نىڭ 1-تارماعىنا سايكەس قازاق­ستان رەس­پۋب­ليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ وكى­لەتتىگى قال­عان مەرزىمگە پارلامەنت سە­ناتىنىڭ تور­اعاسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى تو­قاەۆقا كوشەدى. قازاقستان رەس­پۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ 42-بابىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قازاقستان حالقىنا انت بەرگەن ساتىنەن باستاپ قىزمەتىنە كىرىسەدى», دەدى. 

نەگىزگى كونستيتۋتسيالىق تالاپ جەت­­­كى­زىلگەن سوڭ, وڭ قولىن اتا زاڭ­عا قوي­­عان قاسىم-جومارت توقاەۆ: «قا­زاق­­­ستان حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونس­تي­­تۋ­تسياسى مەن زاڭدارىن قاتاڭ ساق­تاۋ­عا, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوس­تان­دىقتارىنا كەپىلدىك بەرۋگە, قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ وزىمە جۇكتەلگەن مارتەبەلى مىندەتىن ادال ات­قارۋعا سالتاناتتى تۇردە انت ەتە­مىن», دەدى. 

بۇدان سوڭ ەلىمىزدىڭ كوك بايراعىنا ەرىن تيگىزىپ, قۇرمەتىن كورسەتتى. بۇل سالتاناتتى ءراسىم ەلىمىزدىڭ ءانۇرانىنىڭ ورىندالۋىنا ۇلاستى. 

اسا قادىرلى ەلباسى! قۇرمەتتى پار­لامەنت دەپۋتاتتارى, ۇكىمەت مۇشەلەرى! قىمباتتى وتانداستار! 19 ناۋرىزدا, بۇكىل الەم جۇرتشىلىعى اسا ماڭىزدى تا­ريحي وقيعاعا كۋا بولدى. قازاق مەم­لەكەتتىلىگىنىڭ نەگىزىن قالاعان ۇلى تۇلعا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ءوز ەركىمەن مەملەكەت باسشى­سى وكىلەتتىگىن توقتاتتى. ەلباسىنىڭ بۇل ماڭىزدى شەشىمى ونىڭ جاھاندىق دەڭگەيدە جانە تاريحي اۋقىمدا تانىلعان ساياسي قايراتكەر رەتىندەگى ۇلىلىعىن كورسەتتى. بۇل شەشىم مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعىنا دەگەن ەڭ جوعارعى شىنايى قامقورلىقتان تۋىنداپ وتىر, دەپ باستادى ءسوزىن ق.توقاەۆ. 

ء«بىز بارلىق جەتىستىكتەرىمىزگە, ەڭ الدىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قاستەرلى تاۋەلسىزدىگىنە تۇڭعىش پرە­­­زي­­دەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ارقا­سىندا قول جەتكىزدىك. ەلباسى كەڭەس وداعى كۇي­رەگەن تۇستاعى اسا كۇردەلى گەوسايا­سي جاعدايدا جاڭا مەملەكەتتىڭ نەگىزىن قالاپ, ونىڭ كوشىن باستادى. كوپتەگەن تەرىس بولجامعا قاراماستان, نۇرسۇل­تان ءابىش ۇلى ەلىمىزدى بارشا الەمگە مويىنداتا ءبىلدى. دۇنيە ءجۇزى كارتا­سىندا دامۋ مەن دەموكراتيانىڭ, بەي­بىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ شىنايى سيمۆولىنا اينالعان مەملەكەت پايدا بولدى. ەلباسىمىز قازاقستان تاريحىندا تۇڭعىش رەت جاڭا مەملەكەتتىك ينستيتۋتتاردى قالىپتاستىردى.

ولاردىڭ قاتارىندا پرەزيدەنتتىك ينستيتۋت, قوس پالاتالى پارلامەنت, مەملەكەتتىك قىزمەت, قارۋلى كۇشتەر, ديپلوماتيالىق قىزمەت, سونداي-اق ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارى بار, دەدى ءارى قاراي مەملەكەت باسشىسى. 

پرەزيدەنت ءسوزىن 1995 جىلى اتا زا­ڭىمىز قابىلداندى, دەپ جالعاستىردى. كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلگەن مازمۇندى وزگەرتۋلەر باس قۇجاتىمىزعا, شىن ما­نىندە, دەموكراتيالىق سيپات بەردى. ەل­باسىنىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستاندا ەكونوميكانى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان رەفورمالار جوسپارلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلدى.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسىندە ەلەۋلى وزگەرىستەر بولدى.

قۇرىلىمدىق رەفورمالار مەملەكەت دامۋىنىڭ باستى قوزعاۋشى كۇ­شىنە اينالدى. ەلباسىنىڭ جانىندا ۇزاق جىلدار بويى قىزمەت ەتكەن ادام رەتىندە نىق سەنىممەن ايتارىم: پرە­زيدەنت ءوزى­نىڭ ەڭبەك جولىن بيىك ماقساتقا – حالقى­مىزدىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ارناعان بىردەن-ءبىر تۇلعا بولىپ سانالادى. 

ق.توقاەۆ نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قازىردىڭ وزىندە الەم تا­ريحىنا اسا كورنەكتى رەفورماتور رەتىندە ەنگەنىنە نازار اۋداردى. ول قازاق­ستاندى الەمنىڭ ەڭ باسەكەگە قا­بىلەتتى 50 ەلىنىڭ توبىنا ەنگەن زاماناۋي, الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتكە ترانسفورماتسيالاي الدى. ونىڭ ەكو­نوميكالىق جانە ساياسي رەفورمالارى سارابدال مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ سيمۆولىنا اينالدى. سوندىقتان شەتەلدىك ساراپشىلار ەلباسىنىڭ رەفورمالارىنا «قازاقستان جولى» نەمەسە «قازاقستان مودەلى» دەگەن اتاۋ بەردى. ەلباسىنىڭ رەفورمالارى قازاقستاندى ورنىقتى دامۋ تراەكتورياسىنا شىعاردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى بارلىق ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەر بويىنشا ورتالىق ازيا ءوڭىرىنىڭ كوشباسشىسىنا اينالدى, بۇ­رىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتە الدىڭعى ورىندارعا جايعاستى, دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ سو­زىن­شە, قازاقستان ۇلتتىق قوردا ءىرى قار­جى رەسۋرستارىن شوعىرلاندىرا الدى, بۇل داعدارىستىق جاعدايلاردا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سيپاتتاعى ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتتەردى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەلباسى ەكو­نوميكاعا ينۆەستيتسيا تارتۋدى باع­دارعا الدى. 

سونىڭ ارقاسىندا قازاقستان ور­تالىق ەۋروپانى قوسا العاندا, بۇكىل پوستسوتسياليستىك كەڭىستىكتە جان باسىنا شاققانداعى تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەس­تيتسيا كولەمى بويىنشا كوش باستادى. ءبىزدىڭ ەلىمىزگە 300 ميلليارد دوللاردان استام تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا كەلدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن نارىقتىق ەكونوميكاسى بار قۋاتتى مەملەكەت قۇرۋ ىسىنە بىلەك سىبانا كىرىستى. قيىندىققا تولى وسى جولدا ول تەڭدەسسىز تابىستارعا قول جەتكىزدى.

ەلباسىنىڭ ءار جولداۋىندا, اسىرەسە 2018 جىلدىڭ ناۋرىز جانە قازان ايلارىنداعى جولداۋلارىندا, سونداي-اق «Nur Otan» پارتياسىنىڭ حVIII سەزىندە سويلەگەن سوزىندە ەل مۇددەسىن كوزدەگەن شىنايى جاناشىرلىق كورىنىس تاپتى. ەل ازاماتتارىنا الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋگە ارنالعان بۇل قۇجاتتار باسقا ەلدەردە بالاماسى جوق بىرەگەي شارالاردى قامتيدى.

مەملەكەتىمىز بارلىق حالىق­تار مەن ءدىني كونفەسسيالار اراسىن­داعى ۇيلەسىمنىڭ, كەلىسىمنىڭ, تولەرانت­تىلىقتىڭ اۋماعىنا اينالدى. تەر­ريتورياسى جونىنەن الەمدەگى توعى­زىنشى ەلدەگى بەرىك بەيبىتشىلىك, ۇلتتىق بىرلىك حالىقارالىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ سانالادى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ارايلى اق تاڭىندا-اق بىرەگەي ينستيتۋت – قازاقستان حال­قىنىڭ اسسامبلەياسى قۇرىلعان بولاتىن. الەمدىك دىندەردىڭ, تىلدەردىڭ, مادە­نيەتتەر مەن داستۇرلەردىڭ تاريحي سين­تەزىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا بەيبىت­شىلىك پەن كەلىسىم ساياسي مادەنيەتىمىزدىڭ اجىراماس بولشەگىنە اينالعان قوعام قالىپتاستى. ەلباسى جاساعان بەيبىتشىلىك پەن قوعامدىق كەلىسىم مودەلى قوعامدى ۇيلەسىمدى دامىتۋدىڭ ەتالونى رەتىندە الەمدىك تۇرعىدا مويىندالدى. 

قازاقستان حالقىنىڭ ورتاق تاريحي تاعدىرى, سونداي-اق تاۋەلسىزدىكتىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزگەن تابىستارىمىز «ماڭگىلىك ەل» تۇجىرىمداماسىندا بايان­دالدى, دەپ ساباقتادى ءسوزىن پرەزيدەنت. بۇل قۇجاتتا بارشاعا ورتاق ماقسات, ورتاق مۇددە, حالقىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگى ۇيلەسىم تاپقان. ەلباسىنىڭ ۇسىنىسىمەن ۇلت بىرلىگىن نىعايتۋ جولىندا قۋاتتى كۇشكە اينالعان «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق اكتىسى قابىلداندى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ۇلتتىق ۇستا­نىمعا ادال, شىنايى سۇيىسپەنشىلىك رۋحىندا تاربيەلەنگەن جاس ازاماتتاردىڭ تۇتاس ءبىر بۋىنى قالىپتاستى. بۇعان ەلباسى جۇزەگە اسىرعان جاستار سايا­ساتىنىڭ, مازمۇنى بىرەگەي «رۋحاني جاڭعىرۋ» جانە « ۇلى دالانىڭ جەتى قى­رى» اتتى ماقالالارىنىڭ ىقپالى بولدى. ەلباسىنىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا حالقىمىز ءتول تاريحىندا تۇڭعىش رەت ءوزىن تۋعان جەردىڭ زاڭدى يەسى سەزىندى, بارشامىزدىڭ جۇرەگىمىزدى وتان ءۇشىن ماقتانىش سەزىمى كەرنەدى.

پرەزيدەنت «قازاقستان-2050» سترا­تە­­گياسى, «نۇرلى جول» جاڭا ەكو­نو­ميكالىق ساياساتى, «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى ەلىمىزدى جاڭعىرتۋعا, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ودان ءارى نى­عاي­تۋعا باعىتتالعانىنا توقتالىپ ءوتىپ, مۇنىڭ حالىقارالىق ارەنا­داعى تۇراق­سىزدىق پەن داع­دارىستار جاعدايىندا اسا ماڭىزدى بولىپ وتىرعانىن كول­دەنەڭ تارتتى. قا­زىرگى قازاقستان – نا­رىقتىق ەكونوميكاسى قالىپتاسقان, دەموكراتيالىق ءارى زايىرلى مەملەكەت. ەلىمىزدە جەكە­مەنشىك ينستيتۋتى ورنىعىپ, ورتا تاپ­تىڭ جاعدايى جاقساردى جانە كاسىپكەرلىك قارقىندى دامي ءتۇستى. بارلىق وزەك­تى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسە­لەلەر ۋاقتىلى شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. حالىقارالىق نارىقتارداعى قار­جى-ەكونوميكالىق داعدارىستارعا قارا­ماستان, قا­زاق­ستاندا ەكونوميكانى رەفور­مالاۋ مەن جاڭعىرتۋ ۇردىستەرى تابىستى جال­عاسۋدا. يندۋستريالىق قۋات نىعايىپ كەلەدى. عىلىمي ازىرلەنىمدەر وندىرىسكە ەنگىزىلۋدە, ەكونوميكانى جانە قوعامدىق ءومىردى تسيفرلاندىرۋ جۇرگىزىلۋدە.

ەلىمىزدە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى», «اگروبيزنەس», «جۇمىسپەن قامتۋ» سياقتى باعدارلامالار جۇزەگە اسىرىلۋدا. كەزەكتە ستراتەگيالىق ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى اياقتاۋ جۇمىسى تۇر. بۇلار – «نۇرلى جول» باعدارلاماسى, باتىس قىتاي – باتىس ەۋروپا, ترانسكاسپيلىك حالىقارالىق كولىك باعىتى. قازاقستان ءىس جۇزىندە جاھاندىق ماندەگى كولىك-لوگيستيكالىق حابقا اينالىپ كەلەدى, بۇل ونىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ايتارلىقتاي كۇشەيتەتىن بولادى. قازاقستان الەمدىك ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە دە لايىقتى ورىندى يەلەندى. ءبىزدىڭ ەل ەرەسەكتەردىڭ ساۋاتتىلىق دەڭگەيى بويىنشا ادام دامۋىنىڭ يندەكسى ءتىزىمىنىڭ ءبىرىنشى شيرەگىندە تۇر. قازاقستان ادام دامۋىنىڭ دەڭگەيى جوعارى مەملەكەتتەر توبىنا كىردى, دەدى ق.توقاەۆ.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتىنىڭ ارقاسىندا «بو­لاشاق» باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرى­­لۋدا, دەگەن مەملەكەت باسشىسى الەۋەتى ايرىقشا «نازارباەۆ ۋنيۆەر­سي­تەت» قۇرىلىپ, بارلىق وبلىس ورتالىق­تارىندا زياتكەرلىك مەكتەپتەر اشىل­عانىن اتاپ كورسەتتى.

ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە قازىرگى كەزەڭنىڭ تالاپتارىنا ساي زاماناۋي مەكتەپتەر سالىندى. مىڭداعان ازاماتتارىمىز شەتەلدە جانە ەل ىشىندە ساپالى جوعارى ءبىلىم الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. ۇلت دەنساۋلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋ جانە سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ىلگەرى­لەۋىنىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنا اينالدى. حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا, ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ جاسىن ۇزار­تۋعا, بالا تۋ دەڭگەيىنە قاتىستى وڭ كور­سەتكىشتەرگە قول جەتكىزىلدى. وسى جەتىستىكتىڭ ءبارى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى تاراپىنان مويىندالدى, دەدى پرەزيدەنت.

نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىرىلعان «مادەني مۇرا» باعدارلاماسى ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەردى.
قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسى, «تام­عالى» ەسكەرتكىشتەرى جانە باسقا دا تاريحي نىسانداردىڭ يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مۇرالارىنىڭ تىزىمىنە ەنۋى حالقىمىز ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزى بار وقيعا بولدى.

جاڭا ەلوردامىزدىڭ بوي كوتەرۋىنە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى ەرەكشە. استانانىڭ قۇرىلىسى ەلباسىنىڭ تاريحي ەرلىگى سانالادى. باس قالامىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ شىنايى بەت-بەينەسىنە, حالقىمىزدىڭ ماقتانىشىنا اينالدى. ەلوردا جاڭا مەملەكەتتىڭ يدەو­لوگياسى رەتىندە كيەلى ۇعىمعا يە بولدى. استانامىز, شىن مانىندە, وتكەننىڭ قۇندىلىقتارىن دارىپتەي وتىرىپ, كۇللى الەمگە قازاقستاننىڭ جاڭا بەينەسىن پاش ەتتى. ەلوردامىز سامميتتەر جانە باسقا دا ماڭىزدى حالىقارالىق كەزدەسۋلەر وتەتىن ءىرى ورتالىق رەتىندە قالىپتاستى. 2017 جىلى استانادا «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىنا ارنالعان ەكسپو كورمەسى ءوتتى.

وسىلاي دەي كەلە ق.توقاەۆ قازاق­ستاننىڭ ءوز ۇلتتىق تاريحىندا العاش رەت حالىقارالىق كەلىسىمدەرمەن زاڭدىق نەگىزدە بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك شەكاراسىنا يە بولۋى دا ەلباسىنىڭ تاريحي ەڭبەگى ەكەنىن ەرەكشە اتادى. قازىر ول تاتۋ كورشىلىك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ شەكاراسى, بۇل دا قازىرگى زامانعى گەوساياسي احۋالدا ايرىقشا ماڭىزدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بۇكىل الەمگە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتى قۇرۋدىڭ باستاماشىسى, ەۋرا­زيالىق ينتەگراتسيانىڭ ءشۇباسىز جاق­تاۋشىسى رەتىندە تانىلدى. ول تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى, شانحاي ىنتى­ماقتاستىق ۇيىمى, ازياداعى ءوزارا ءىس-قيمىل جانە سەنىم شارالارى جو­نىندەگى كەڭەس سياقتى بەدەلدى حالىق­ارالىق ۇيىمداردىڭ باس­تاۋىندا تۇردى. ەلباسىنىڭ ارقاسىندا استانادا ەقىۇ-نىڭ تاريحي ءسامميتى ءوتتى, الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى, كوپتەگەن وزگە دە حالىقارالىق فورۋمدار تۇراقتى نەگىزدە ءوتىپ تۇرادى. 

قازاقستان جاھاندىق بىتىمگەرلىك پروتسەستەردىڭ بەدەلدى, ىقپالدى قاتى­سۋشىسىنا اينالدى, بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە سايلاندى, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ جانە قارۋسىزدانۋ جونىندەگى جاھاندىق قوزعالىستىڭ ليدەرى, سونداي-اق دىنارالىق ۇنقاتىسۋدىڭ العاۋسىز دەلدالى رەتىندە الەمگە مويىندالدى. ءبىز, قازىرگى جانە كەلەشەك ۇرپاق وكىلدەرى, ەلباسىنىڭ ساياسي مۇراسىن جادىمىزدان شىعارماي, قادىر تۇتىپ, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ تاريحي ەڭبەگىنە لايىقتى قۇرمەت كورسەتۋىمىز قاجەت. ەلباسىنىڭ حالقىمىزعا جانە الەمدىك قوعامداستىققا سىڭىرگەن ەرەن ەڭبەگى مەن ۇلى ەسىمىن ماڭگى ەستە ساقتاۋىمىز كەرەك. بۇل حالقىمىزدى, اسىرەسە جاستاردى تاريحقا قۇرمەتپەن قاراۋعا تاربيەلەپ, ەلباسىنىڭ داڭقتى قىزمەتىن ءادىل باعالاۋ ءۇشىن ماڭىزدى.

ۇلى زامانداسىمىزدىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ەسىمىن كەلەسىدەي شارالار ارقىلى ماڭ­گىلىككە ۇلىقتاۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن, دەگەن پرەزيدەنت وسىعان قاتىستى ءوزىنىڭ بىرقاتار ۇسىنىسىن ورتاعا سالدى. 

ءبىزدىڭ ەلوردامىز ونىڭ ەسىمىن يە­لەنىپ, نۇرسۇلتان اتالۋى ءتيىس. مۇن­داي ۇسىنىس پارلامەنتشىلەر تاراپىنان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەل­سىزدىگىنە وراي 2016 جىلى 23 قاراشادا قابىل­دانعان دەكلاراتسيادا ايتىلعان بولاتىن. مەملەكەتىمىزدىڭ ەلورداسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ قۇرمەتىنە مونۋمەنت ورناتۋ. بارلىق وبلىستىق قالالاردىڭ ورتالىق كوشەلەرىن نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن اتاۋ. ەلباسى مەملەكەتىمىزدىڭ ەڭ جوعارعى حالىق قاھارمانى جانە ەڭبەك ەرى اتاقتارىمەن ماراپاتتالۋعا لايىق ەكەنىنە ءبارى كەلىسەدى دەپ ويلايمىن. ەلباسىنا سونداي-اق قۇرمەتتى سەناتور مارتەبەسىن دە بەرۋ كەرەك. تۇڭعىش پرە­زيدەنت – ەلباسى بەينەلەنگەن بار­لىق پورترەتتەر مەن فوتوسۋرەتتەر قوعامدىق ورىنداردىڭ, مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر كابينەتىنىڭ, وقۋ ورىندارى عيماراتتارىنىڭ اجىراماس اتريبۋتى رەتىندە قالادى. ەلباسىنىڭ بۇكىل ءومىر-تىرشىلىگى تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى تۋرالى زاڭعا جانە باسقا دا زاڭنامالىق اكتىلەرگە سايكەس قامتا­ماسىز ەتىلەدى. ەلباسىنىڭ بارلىق قىز­مەت­تىك ينفراقۇرىلىمى ساقتالادى. بۇل رەتتە, پارلامەنت قابىلداعان زاڭدارعا سايكەس, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ ەلىمىزدەگى جالعىز ءارى ومىرلىك ەلباسى بولىپ قالاتىنىن قاپەرگە الۋ قاجەت, دەدى ق.توقاەۆ. 

تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلبا­سىنىڭ سونداي-اق قاۋىپسىزدىك كەڭە­سىنىڭ تور­اعاسى, «Nur Otan» پارتيا­سىنىڭ تور­اعاسى, قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سىنىڭ توراعاسى, كونستيتۋتسيالىق كەڭەس­تىڭ مۇشەسى بولىپ تابىلاتىنىنا نازار اۋدارىلدى. ەلباسىنىڭ بەدەل­دى پىكىرى ستراتەگيالىق سيپاتتاعى شە­شىم ازىرلەۋ مەن قابىلداۋ كەزىندە اي­رىقشا, باسىمدىقتى مانگە يە بولادى. وسىلايشا ءبىز بيلىكتى تىنىش, قاق­­تىعىسسىز جاعدايدا وتكىزۋدى جۇزەگە اسى­رامىز, بۇل ىشكى تۇراقتىلىقتى جانە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق بەدە­لىن نىعايتۋدى قامتاماسىز ەتۋدىڭ قۋات­تى فاكتورى بولادى. حالقىمىزدىڭ جوعارى ساياسي مادەنيەتى, ونىڭ ەرەكشە دانالىعىنىڭ تاعى ءبىر كورىنىسى وسىدان كورىنبەك. بۇل – بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن دە جاقسى ونەگە. 

بۇگىن, وسى جوعارى مىنبەردەن ءوزىم­نىڭ ساياسي ۇستازىم نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆقا الەمدىك دامۋدىڭ كۇر­دەلى كەزەڭىندە ەل پرەزيدەنتى رەتىندە مەم­لەكەتتى باسقارۋىما زور سەنىم ارتقانى ءۇشىن شىن جۇرەكتەن العىس ايتامىن, دەدى ءسوزىنىڭ سوڭىندا ق.توقاەۆ. الداعى ميسسيامنىڭ جاۋاپكەرشىلىك اۋقىمىن تولىق سەزىنە وتىرىپ, ءوز ءبىلىمىم مەن تاجىريبەمدى ەلباسىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتىنىڭ ساباقتاستىعىن جان-جاقتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن. بارشامىزعا ورتاق ماقسات – ەلباسىنىڭ باستى ساياسي جانە تاريحي مۇراسى – مەملەكەتىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىن ساقتاۋ جانە نىعايتۋ.

پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىگىنەن ءوز ەر­كى­مەن باس تارتۋ ارقىلى نۇرسۇلتان ءابىش­ ۇلى نازارباەۆ دەموكراتيالىق قۇندى­لىقتارعا ادال ۇلى ساياساتكەر رەتىندە بۇكىل الەمگە ءوزىنىڭ مەملەكەتتىك دانالىعىن تاعى دا كورسەتتى. ول ءدال وسى قاسيەتىمەن وتاندىق جانە الەمدىك تاريحقا ەنىپ وتىر. مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنداعى وسى ءبىر ماڭىزدى ساتتە قوعام وركەندەۋشى, دەموكراتيالىق, ادىلەتتى قازاقستان قۇرىلىسىن ءارى قاراي جالعاستىرۋ يدەياسى توڭىرەگىندە تۇتاسۋى ءتيىس.

الدىمىزدا ەل بولاشاعى ءۇشىن اتقا­رىلاتىن اۋقىمدى ءارى كۇردەلى جۇ­مىستار تۇر. بارلىق كۇش-جىگەرىمدى, ءبىلىمىمدى قازاقستان يگىلىگىنە جۇمساۋدى, حالقىمىزعا ادال قىزمەت ەتۋدى باس­تى مىندەت سانايمىن. وسى زالداعى دەپۋ­تات­تارعا, ۇكىمەت مۇشەلەرىنە, مەملەكەتتىك قىز­مەتشىلەرگە, جۇرتشىلىق پەن بۇقا­رالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىل­دەرى­نە, ديپلوماتيالىق كورپۋسقا تۇسىنىستىك مەن قولداۋلارى ءۇشىن العىس ايتامىن. 

مەملەكەت باسشىسى ءسوزىن: اسا قادىرلى ەلباسى! قۇرمەتتى قاۋىم! مەنىڭ قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋاز­ى­مىنداعى ءبىرىنشى شەشىمىم – «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرە­زيدەنتى – ەلباسى تۋرالى» كونس­تي­تۋتسيالىق زاڭعا جانە «مەملەكەتتىك ناگ­رادالار تۋرالى» زاڭعا سايكەس تاۋەل­سىز قازاقستاندى ورناتۋعا قوسقان تاري­حي ۇلەسى, ەكونوميكالىق جانە الەۋ­­مەت­تىك-گۋمانيتارلىق دامۋعا, قازاق­ستان قوعامىن توپتاستىرۋعا سىڭىر­گەن اسا زور ەڭبەگى ءۇشىن قازاقستان رەس­پۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەل­باسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ­قا ايرىق­شا ەرەك­شەلىك بەل­گىسى – «ال­تىن جۇل­دىز» وردەنىن تاپسىرا وتىرىپ, «حا­لىق قاھارمانى» اتاعىن بەرەمىن, دەپ قورىتتى. 

ءراسىم بارىسىندا قازاقستان رەس­پۋب­­ليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنا «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلىپ, «التىن جۇلدىز» ايرىقشا بەل­گىسى تابىس ەتىلدى.

سەرىك ابدىبەك,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار