جاقىن حالىقتاردىڭ جاعالاسپاعانى ءجون
جۇما, 10 تامىز 2012 19:41
چەشەن رەسپۋبليكاسى مەن ينگۋشەتيا رەسپۋبليكاسى – رەسەي فەدەراتسياسى قۇرامىنداعى تاعدىر قوسقان كورشى ەلدەر. فەدەراتسيانىڭ باسقا نىساندارىنداعىداي ەمەس, بۇل ەكى رەسپۋبليكا اراسىندا شەكارا دا بەلگىلەنبەگەن. سوعان قاراماي, ارالارى ونشا جاقسى ەمەس, اركەز كيكىلجىڭ تۋىپ جاتادى.
جاقىندا تاعى سونداي كيكىلجىڭ تۋدى – ەكى رەسپۋبليكا باسشىلارى بولماس نارسەگە سوزگە كەلىپ قالدى. ەڭ جامانى – مۇنىڭ ارتى ەكى تۋىسقان حالىقتىڭ اراسىن ايتارلىقتاي اجىراتۋ قاۋپى بار. امال جوق, مۇنى سول ەل باسشىلارىنىڭ تاياز ويلايتىندارىنا اپارىپ تىرەيسىڭ.
جۇما, 10 تامىز 2012 19:41
چەشەن رەسپۋبليكاسى مەن ينگۋشەتيا رەسپۋبليكاسى – رەسەي فەدەراتسياسى قۇرامىنداعى تاعدىر قوسقان كورشى ەلدەر. فەدەراتسيانىڭ باسقا نىساندارىنداعىداي ەمەس, بۇل ەكى رەسپۋبليكا اراسىندا شەكارا دا بەلگىلەنبەگەن. سوعان قاراماي, ارالارى ونشا جاقسى ەمەس, اركەز كيكىلجىڭ تۋىپ جاتادى.
جاقىندا تاعى سونداي كيكىلجىڭ تۋدى – ەكى رەسپۋبليكا باسشىلارى بولماس نارسەگە سوزگە كەلىپ قالدى. ەڭ جامانى – مۇنىڭ ارتى ەكى تۋىسقان حالىقتىڭ اراسىن ايتارلىقتاي اجىراتۋ قاۋپى بار. امال جوق, مۇنى سول ەل باسشىلارىنىڭ تاياز ويلايتىندارىنا اپارىپ تىرەيسىڭ.
داۋ بىلاي تۋعان. ينگۋشەتيانىڭ گالاشكي سەلوسىندا لاڭكەستەردىڭ ءۇش جاساقشىسى جويىلادى. سونى چەشەن رەسپۋبليكاسىنىڭ باسشىسى رامزان قادىروۆ ءوز ەلىنىڭ ارناۋلى كۇشتەرى كورشى ەلدىڭ اۋماعىندا تابىستى وپەراتسيا وتكىزىپ, لاڭكەستەردى جويدى, دەپ ماقتان مالىمدەمە جاساۋمەن قاتار, ينگۋشەتيانى لاڭكەستەرگە قارسى ءجوندى كۇرەس ۇيىمداستىرماي وتىر دەپ سىناپ تا كەتتى. وعان ينگۋشەتيا باسشىسى يۋنۋس-بەك ەۆكۋروۆتىڭ جاۋابى كوپ كەشىككەن جوق: «ەگەر چەشەنستاننىڭ قۇقىق قورعاۋ ورىندارى ادامدارىنىڭ وسىندا كەلىپ, ەكى ولىك پەن ءبىر جارالىنى الىپ كەتكەنىن ارناۋلى وپەراتسيا دەيتىن بولساق, ءبىز ونى راستايمىز, ول شىندىققا ساي كەلەدى», دەدى.
مۇنداي كەكەسىن جاۋاپقا چەشەنستاننىڭ باسشىسى ر.قادىروۆ شارت كەتىپ, ايقايعا باستى. «ەگەر ينگۋشەتيا بيلىگى بۇدان ءارى دە چەشەندەردىڭ اتىنا دوستىققا جاتپايتىن ءسوزدەر ايتاتىن بولسا, ەكى رەسپۋبليكا اراسىنداعى اكىمشىلىك شەكارانى قايتا قارايتىندىعىمەن قورقىتتى. ەكى رەسپۋبليكا اراسىندا جەر داۋى بار. سۋنجەن اۋدانىن بولىسە الماي ءجۇر. سودان دا شەكارا ءالى بەلگىلەنبەي وتىر.
ال ەكى رەسپۋبليكا اراسىنداعى كيكىلجىڭ ءبىرازدان بەرى سوزىلىپ كەلەدى. 2009 جىلى ينگۋشەتيا باسشىسىنا قاستاندىق جاسالىپ, ول اۋرۋحانادا جاتقاندا, ونىڭ ورنىنا قالعان ۇكىمەت پرەمەرى راشيد عايسانوۆقا ر.قادىروۆ كەلىپ, چەشەن كۇشتەرىمەن ينگۋشەتيادا ءتارتىپ ورناتۋدى ۇسىنعان. بىراق ينگۋشتار «چەشەندەردىڭ باسىپ كىرۋىنە» قارسى شىقتى. ءوز جەرلەرىندە وزدەرى ءتارتىپ ورناتا الاتىندارىن ايتتى.
سودان كەيىن دە قادىروۆ ءبىرنەشە رەت بىرلەسكەن شارالار ءوتكىزۋدى ۇسىندى. ونى ەۆكۋروۆ اركىمنىڭ ءوز جەرى بار, اركىم سوندا وزدەرى ارەكەت ەتكەنى ءجون دەپ قابىلدامادى. بۇل ءۇشىن قادىروۆ ءوز ارىپتەسىن «چەشەن مەن ينگۋش حالىقتارىنىڭ اراسىنا وت تاستادى» دەپ ايىپتايدى. مۇنداي شەكىسۋ ەكى رەسپۋبليكا باسشىلارى اراسىندا ۇنەمى كەزدەسىپ قالادى. ءجانە بۇدان شىن مانىندە چەشەندەر مەن ينگۋشتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناسقا سىزات تۇسەتىنى دە انىق.
بۇل جەردە ولاردىڭ بىرەۋىن ايىپتاپ, ەكىنشىسىن ماقۇلداۋ دا قيىن. تەرەڭىرەك ويلاعان باسشىلار مۇنداي شەكىسۋگە بارماس ەدى. تاعدىردىڭ تالايىمەن ءوز تاۋەلسىزدىگىنە ءالى تولىق جەتە الماعان تۋىسقان حالىقتاردىڭ قاشاندا ءبىر-بىرىمەن تاتۋ ءومىر كەشكەنى ايرىقشا ماڭىزدى. ولاردىڭ باسشىلارىنا بۇل پارىز ءىس.
