03 مامىر, 2012

وباما كەتىسىمەن جارىلىس جاسالدى

7 مين
وقۋ ءۇشىن

وباما كەتىسىمەن جارىلىس جاسالدى

بەيسەنبى, 3 مامىر 2012 7:48

اقش پرەزيدەنتى باراك وباما اياق استىنان اۋعان­ستانعا كەلىپ, وسى ەل پرەزيدەنتى حاميد كارزايمەن كەزدەسكەن بولاتىن. ساپار بارىسىندا ەكى ەل باسشىسى سترا­تەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى شارتقا قول قويدى. بۇل قۇجات بويىنشا 2014 جىلى اقش اسكەرلەرى اۋعانستاننان تولىق شىعارىلعاننان كەيىن ەكى ەل وزدەرىنىڭ قاتىناس­تارىن رەتتەپ وتىراتىن بولادى.

 

بەيسەنبى, 3 مامىر 2012 7:48

اقش پرەزيدەنتى باراك وباما اياق استىنان اۋعان­ستانعا كەلىپ, وسى ەل پرەزيدەنتى حاميد كارزايمەن كەزدەسكەن بولاتىن. ساپار بارىسىندا ەكى ەل باسشىسى سترا­تەگيالىق ارىپتەستىك تۋرالى شارتقا قول قويدى. بۇل قۇجات بويىنشا 2014 جىلى اقش اسكەرلەرى اۋعانستاننان تولىق شىعارىلعاننان كەيىن ەكى ەل وزدەرىنىڭ قاتىناس­تارىن رەتتەپ وتىراتىن بولادى.

كەيىن ب.وباما باعرامداعى اۆيابازادا بولىپ, اقش ازاماتتارىنا تەلەۇندەۋ جاسادى. اتاپ ايتقاندا, ول «تاليبان» قوزعالىسى «ءال-كايدا» تەررورلىق جەلىسىمەن بارلىق بايلانىسىن ۇزگەن جاعدايدا عانا اۋعانستاننىڭ ساياسي ومىرىنە قاتىسۋشى رەتىندە قاراستىرىلاتىنىن مالىمدەدى. اقش پرەزيدەنتى ەلىنە ۇشىپ كەتىسىمەن, اۋعانستان استاناسى كابۋلدا كەم دەگەندە ەكى جارىلىس جاسالدى. جانكەشتىلەردىڭ وسى جارىلىستارىنان سوڭ 6 ادام قازا تاپسا, 17-ءسى جارالانعان.

بيۋللەتەندەردى تولتىرماۋعا شاقىردى

فرانتسيا وڭشىلدارىنىڭ سەركەسى مارين لە پەن ءوز جاقتاستارىن پرەزي­دەنتتىك سايلاۋدىڭ ەكىنشى تۋرىندا تول­تىرىلماعان بيۋللەتەندەر ارقىلى داۋىس بەرۋگە شاقىردى. «مەن ءوزىم بوس بيۋللەتەنمەن داۋىس بەرەمىن. مەن ءوز تاڭداۋىمدى جاسادىم, ەندى سىزدەر ءوز تاڭداۋلارىڭىزدى جاساۋعا تيىستىسىزدەر», دەدى ول.

مارين لە پەن فرانتسياداعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋدىڭ العاشقى تۋرىندا 18 پايىز داۋىس جيناپ, ءۇشىنشى ورىن العان بولاتىن. ەندى ول ەكىنشى تۋرعا ءوتىپ, ءوزىنىڭ جاقتاستارىنىڭ داۋىسىن الۋعا جانتالاسقان سوتسياليست فرانسۋا وللاندتى دا, وڭشىل-تسەنتريست نيكوليا ساركوزيدى دە قولدامايتىن بولىپ وتىر. مارين لە پەننىڭ پىكىرىنشە, ساركوزي ەو-عا فرانتسۋز ەگەمەندىگىنىڭ ونسىز دا كوپ بولىگىن بەرىپ قويعان. ال وللاندتى بۇعان دەيىن دە جاقتىرماي كەلسە كەرەك.

امەريكا ەلشىسىن جىبەرۋدى تالاپ ەتتى

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى حيللاري كلينتون ۋكراينا بيلىگىنەن امەريكا ەلشىسىن حاركوۆ تۇبىندەگى ايەلدەر كولونياسىندا قاماۋدا وتىرعان بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر يۋليا تيموشەنكوعا دەرەۋ جىبەرۋدى تالاپ ەتتى. كلينتوننىڭ سوزىنە قاراعاندا, قۇراما شتاتتار ۋكراينا بيلىگىنىڭ وپپوزيتسياداعى ساياساتكەرلەرگە قاتىستى قاتىگەز قارىم-قاتىناسىنا ۇلكەن الاڭداۋ­شىلىق تانىتىپ وتىر.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى تيموشەنكونى قاجەتتى جانە جەتكىلىكتى مەديتسينالىق قىزمەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە شاقىردى. قۇقىق قورعاۋشىلار تاراتقان سۋرەتتەردەگى بۇرىنعى پرەمەردىڭ دەنەسىندەگى زاقىمدار ونىڭ قاماۋ جاعدايىنىڭ قاندايلىق دەڭگەيدە ەكەنىن كورسەتەدى, دەدى كلينتون. اقش سىرتقى ساياسات ۆەدوموستۆوسىنىڭ باسشىسى, ءتىپتى قاماۋدا وتىرعان بۇرىنعى ۇكىمەت مۇشەلەرىن تۇرمەدەن بوساتۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارى جاسالۋى ءتيىس ەكەنىن مالىمدەدى.

جازا انىق پا, الدە قولدان جاسالعان با؟

وزبەكستاندا سالىق تولەۋدەن جال­تارعانى جانە «كولەڭكەلى ەكونومي­كا­عا» ىقپال ەتكەنى ءۇشىن جازالانعان ءتۇ­رىك ازاماتى ۋاحيد گۋنەش سوتقا جەر­گىلىكتى بيلىكتىڭ ءىس-ارەكەتىنە قاتىستى شاعىم ءتۇسىردى. تاشكەنتتەگى «تۋركۋاز» دەپ اتالاتىن ساۋدا ورتالىعىنىڭ بۇرىنعى قوجايىنى «كىناسىن» ازاپتاۋلار مەن قي­ناۋ­لار سالدارىنان مويىنداۋعا ءماجبۇر بولعانىن ايتادى.

بيزنەسمەن سونداي-اق وزىنە مەنشىگىندەگى كامپەسكەلەنگەن م ۇلىكتەردى قايتارۋدى تالاپ ەتكەن. ءىس تەرگەلۋ ۇستىندە بولعان 10 اي بويى گۋنەش تاشكەنتتىڭ يۋنۋساباد اۋدانىنداعى تەرگەۋ وقشاۋلاعىشىندا وتىرىپتى. ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ سوڭىندا, سوت شەشىمى جاريا ەتىلگەننەن كەيىن, گۋنەشكە جانە تاعى جەتى كاسىپكەرگە امنيستيا جاسالىپ, ەلدەن شىعارىلىپ جىبەرىلگەن ەكەن.

قۇقىق قورعاۋشىلار بوساتىلۋى ءتيىس

اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى تۇركىمەنستان باسشىلىعىن جۋرناليستىك جانە قۇقىق قورعاۋشىلىق قىزمەتپەن اينالىسقان انناگۋربان امانكلىچەۆ پەن ساپاردۋردى حادجيەۆتى تۇرمەدەن بوساتۋعا شاقىردى. مۇنداي مالىمدەمەنى مەمدەپارتامەنتتىڭ توراعاسى مارك تونەر 1 مامىر كۇنى وتكەن بريفينگتە جاسادى.

تونەر تۇركىمەنستاننىڭ اتالعان قوس ازاماتى وسى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى ساپارمۇرات نيازوۆتىڭ اتىنا سىن ايتىلاتىن ءفيلمدى دايىنداۋعا قاتىسقانى ءۇشىن تۇرمەگە تۇسكەنىن حابارلادى. مەمدەپارتامەنت وكىلىنىڭ مالىمدەمەسى 3 مامىر كۇنى اتاپ وتىلەتىن ءباسپاسوز بوستاندىعىنىڭ بۇكىلالەمدىك كۇنى قارساڭىندا جاسالدى. امانكلىچەۆ پەن حادجيەۆ 2006 جىلدىڭ ماۋسىمىندا تۇتقىندالعان بولاتىن. ەكەۋى ازاپتىڭ نەشە اتاسىن كورىپ جاتقانعا ۇقسايدى.

37 جىل بۇرىنعى ۇكىم جۇزەگە اسىرىلدى

اقش-تىڭ وكلاحوما شتاتىندا 37 جىل بۇرىن ادام ولتىرگەنى ءۇشىن جازالانعان قىلمىسكەرگە قاتىستى ءولىم جازاسى جۇزەگە اسىرىلدى. 1975 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا مايكل باسكۋم سەلسور ءوزىنىڭ سىبايلاسىمەن تالسا قالا­سىنداعى دۇكەنگە قارۋلى شابۋىل جاساپ, ساۋدا ورنىنىڭ يەسىن ولتىرگەن ەكەن.

ارادا ءبىر جىل وتكەن سوڭ ول كىنالى دەپ تابىلىپ, ءولىم جازاسىنا كەسىلەدى. بىرنەشە ايدان كەيىن اقش-تىڭ جوعارعى سوتى وكلاحومانىڭ ءولىم جازاسى تۋرالى زاڭىن كونستيتۋتسيالىق ەمەس دەپ تاۋىپ, سەلسوردىڭ جازاسى ءومىر باقي تۇرمەدە وتىرۋعا الماس­تىرىلادى. جاقىندا وكلاحوما شتاتىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتۋ جونىندەگى كوميسسياسى سەلسوردىڭ ءولىم جازاسىن ءومىر باقي تۇرمەدە وتىرۋمەن الماستىرۋعا قارسى داۋىس بەرىپ, 28 ساۋىردە ءولىم جازاسى جۇزەگە اسىرىلعان. ول اقش-تا جىل باسىنان بەرى ءولىم جازاسى ۇكىمى ورىندالعان ءۇشىنشى ادام بولىپ وتىر.

قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:

• رەسەيدىڭ ەڭ باي پوليتسەيى ىشكى ىستەر مينيسترلىگى قۇپيا قىزمەت باسقارماسىنىڭ باستىعى ۆيكتور گريگوروۆ ەكەنى بەلگىلى بولدى. ول 2011 جىلى 28,3 ميلليون رۋبل تابىس تاۋىپتى.

• 1 مامىردان باستاپ باكۋدە رەسەيلىك اۆتوموبيلدەردى تاكسي رەتىندە پايدالانۋعا رەسمي تۇردە تىيىم سالاتىن قۇجات كۇشىنە ەندى. وعان باعىنباعاندار 100 مانات كولەمىندە (1 مانات قۇنى 1 ەۋروعا تەڭ) ايىپپۇل تولەيتىن بولادى.

• بوسنيادان شىققان اديس مەدۋنيانين نيۋ-يورك مەتروسىندا تەررورلىق شابۋىل جوسپارلادى دەگەن كۇدىكپەن قاماۋعا الىندى. ەندى ول ءومىر باقيعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى مۇمكىن.

ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەندى.

سوڭعى جاڭالىقتار