• 23 تامىز, 2012

جاڭا باعدارلاما اياسىندا

7 مين

وقۋ ءۇشىن

Egemen Qazaqstan

جاڭا باعدارلاما اياسىندا

بەيسەنبى, 23 تامىز 2012 7:31

– ءبىزدىڭ ەمحانا كۇنىنە 500-دەي ادامدى قابىلداي الادى, – دەپ باستادى اڭگىمەسىن ەكىباستۇزداعى اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى مارات ءبىلالوۆ. – جالپى قۇنى 120 ميلليون تەڭگە تۇراتىن زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتارى ساتىپ الىندى. مىسالى, جاپونيا, يتاليا, گوللانديا, رەسەيدەن اكەلىنگەن بيوحيميالىق كلينيكا, يممۋندى فەرمەنتتىك تالداۋ زەرتحاناسى, فۋنكتسيونالدىق دياگنوستيكا سياقتى قازىرگى تاڭدا دامىعان ەلدەر عانا پايدالانا الاتىن قۇرال-جابدىقتار بار. ال, ايەلدەر دەنساۋلىعىن قاراۋعا ارنالعان مامموگرافيا كابينەتى باياناۋىل اۋدانىنىڭ دا تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتەدى. سونىمەن قاتار, بۇرىنعى ەسكى ەمحانا عيماراتىن دا 54,3 ميلليون تەڭگە جۇمساپ كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزدىك. قازىر وندا بالالار كەڭەسى مەن قالالىق بالالار ستوماتولوگياسى ورنالاسقان. ورتالىق ەمحانادا 332 دارىگەر ەڭبەك ەتۋدە. جىل سايىن تۇرعىندار دەنساۋلىعى جاقسارۋدا, بۇل اۋرۋ-سىرقاۋدىڭ ازايۋ كورسەتكىشتەرىنەن بايقالىپ وتىر. سوڭعى 5 جىلدا ءولىم-ءجىتىم مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا 9,6-دان اينالىپ, 15 پايىز تومەندەدى. تۋ 16,6 دەڭگەيگە جەتتى, تابيعي ءوسىم 30 پايىزعا دەيىن كوبەيدى. نارەستەلەر ءولىمى ازايىپ كەلەدى. وتكەن جىلى مىڭ بالانىڭ 8,0-ءى عانا شەتىنەدى. سونىمەن قاتار, بىلىكتى ءدارىگەرلەر, جاڭا تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتار ارقاسىندا تۋبەركۋلەز, ونكولوگيا اۋرۋلارى بويىنشا كورسەتكىشتى تومەندەتۋگە قول جەتكىزدىك. مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا ەمحانادا ىشكى اۋديت كوميسسياسى قۇرىلدى.

– جاس مامانداردىڭ جاعدايى قالاي؟
– ءوز باسىم جاس مامان ءدارىگەرلەر اۋرۋحانانىڭ, ەمحانانىڭ بولاشاق يەلەرى دەپ ويلايمىن. جاڭا باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىراتىن, جاڭا تەحنولوگيامەن جۇمىس جاسايتىن وسى جاستار عوي. ولارعا جول اشىق. ەمحانادا بۇل كۇندەرى 12 جاس دارىگەر ەڭبەك ەتۋدە. قالا اكىمدىگى ارقايسىسىنا 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە كوتەرمە اقى تولەدى, ءار جىلدارى كەلگەن 24 مامانعا پاتەرلەردىڭ كىلتتەرى تاپسىرىلدى. بۇگىنگى كۇندەرى ەلىمىزدە حالىق دەنساۋلىعىن ساقتاۋ بارىسىندا اتقارىلىپ جاتقان ىستەر كوز الدىمىزدا. ياعني, دەنى ساۋ قوعامدا مەملەكەتتىڭ دە ەكونوميكاسى دامىپ, ادامدار دا جاقسى ءومىر سۇرۋگە قول جەتكىزەدى. دەنساۋلىق جاقسى بولسا, كوڭىل دە تىنىش. 2010 جىلى 30 دارىگەر مەن 34 مەديتسينالىق بيكە الماتى, استانا, سەمەي قالالارىندا قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنان وتكەن بولسا, وتكەن جىلى 29 دارىگەر مەن 83 مەدبيكە بىلىمدەرىن جەتىلدىرىپ قايتتى.
– قالاعا قارايتىن اۋىلدىق اۋماقتار دا بار عوي. ولار قىزمەتپەن قالاي قامتىلىپ وتىر؟
– دارىگەرلەر بريگاداسىنىڭ شالعاي اۋىلدارعا ءجيى شىعۋى, تۇرعىنداردى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋى ءوزىنىڭ ناتيجەلەرىن بەرۋدە. ەمحانا بويىنشا اۋىلدىقتاردى قابىلدايتىن دارىگەرلەر بار, ولار كەزەكسىز قابىلدانادى. قالاعا قاراستى ءتورتۇي اۋىلدىق دارىگەرلىك امبۋلاتورياسى, تاي, بايەت اۋىلدارىندا ستاتسيونارلىق دارىحانالىق پۋنكتتەر اشىلدى, قىزمەت كورسەتۋ كەستەگە سايكەس «كەرەي-فارم» سەرىكتەستىگىنىڭ جىلجىمالى دارىحانالىق ءبولىمشەسىمەن جۇزەگە اسۋدا. اۋىلدىقتار قالاعا كەلمەي-اق قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتىلۋدا. ءتورتۇي اۋىلدىق اۋماعىنا سانيتارلىق اۆتوكولىك ءبولىندى. قالا اكىمدىگى, وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن وتكەن جىلى اتىعاي اۋىلىنداعى مەديتسينالىق بولىمشەنىڭ قۇرىلىسى اياقتالسا, قازىرگى كەزدە بايەت اۋىلىندا جاڭا بولىمشەگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
– «دوڭگەلەكتى ەمحانا» اۋىلدارعا بارىپ ءجۇر مە؟
– بىلتىر ەلباسى جولداۋىن جانە «سالاماتتى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ەمحاناعا «كاماز» اۆتوكولىگى نەگىزىندەگى جىلجىمالى دياگنوستيكالىق مەديتسينالىق كەشەندى تابىس ەتتى. كەشەن ەكىباستۇز, باياناۋىل جانە اقتوعاي اۋداندارىنىڭ اۋىلدىق اۋماقتارىن ارالايدى. دارىگەرلەرگە ارنالعان «گازەل» اۆتوكولىگى دە بەرىلدى. كەشەن بارلىق قاجەتتى دياگنوستيكالىق قۇرال-جابدىقتار – ۋدز, رەنتگەن, كلينيكالىق-بيوحيميالىق زەرتحانامەن جابدىقتالعان, سونىمەن قاتار, ستوماتولوگ, گينەكولوگ, وكۋليست, تەراپەۆت كابينەتتەرى بار.
– جاڭا باعدارلامالار اياسىندا ەمحانادا قانداي وزگەرىستەر بار؟
– ەمحاناداعى پەدياتريا جانە تەراپيا بولىمشەلەرىندە ەكىنشى مەديتسينالىق بيكەلەر, الەۋمەتتىك جۇمىسكەرلەر بار. ءبىز كەش باستاساق تا, وتباسىلىق دارىگەر ءپرينتسيپى بويىنشا (جتد) بولىمشەلىك قىزمەت جۇمىسىن, 4 جالپى ءتاجىريبەلىك دارىگەر بولىمشەسىن ۇيىمداستىردىق. جالپى, ءوز باسىم ءدارىگەر رەتىندە العاشقى مەديتسينالىق كومەكتىڭ دامۋىن تەك قانا وسى وتباسىلىق دارىگەرلەر قىزمەتىمەن بايلانىستىرامىن. كۇندىزگى ەمدەلۋ ورىندارىندا 25 توسەك-ورىن بار. جانە «ۇيدەن ەمدەلۋ» ستاتسيونارلىق جۇيەسىن ۇيىمداستىردىق, مۇندا اۋىر ناۋقاستار, قارت ەمدەلۋشىلەر ءتيىستى مەديتسينالىق كومەكتى الا الادى. ەلىمىزدە ءبىرىڭعاي ۇلتتىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى تۇرعىندارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ بارىسىندا ەمدەلۋشى العاش رەت ءوز دارىگەرىن, ەمحاناسىن تاڭداۋعا مۇمكىندىك الدى. مىسالى, شامامەن 300-گە جۋىق ادام ءبىزدىڭ ەمحانامىزعا قالانىڭ باسقا ەمحانالارىنان كەلىپ تىركەلدى. سونىمەن قاتار, دارىگەر قابىلداۋىنا تىكەلەي كەلۋ جانە تەلەفون ارقىلى ناۋقاستاردىڭ جازىلۋ جۇيەسى ەنگىزىلدى. تىركەۋ ورنى الدىن الا جازىلۋ ءۇشىن كوپ ارنالى تەلەفون بايلانىسىمەن جابدىقتالدى. ەمدەلۋشىلەرمەن دارىگەرلەردىڭ قابىلداۋ كەستەسىنىڭ وزگەرىسى تۋرالى حابارلاۋ ءۇشىن «كەرى» بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. جازىلۋ جانە ەمدەلۋشىلەردى قابىلداۋ جۇمىس كەستەسىنە سايكەس جەدەل مەديتسينالىق جاردەمدى قاجەت ەتەتىن جاعدايلاردى ساناماعاندا 8.00-دەن 20.00-گە دەيىن جۇرگىزىلەدى. الدىن الا جازىلۋ ءۇشىن ماماننىڭ قابىلداۋ ۋاقىتى مەن كۇنى, ناۋقاستىڭ تولقۇجات ءمالىمەتتەرى كورسەتىلگەن جۋرنالدار ەنگىزىلگەن. تىركەۋ ورنىنىڭ قۇرامىندا دارىگەرلەردىڭ قابىلداۋى, پروفيلاكتيكالىق جانە سكرينينگتىك تەكسەرىلۋ, زەرتحانالىق تەكسەرۋلەردى جۇرگىزۋ سۇراقتارى بويىنشا تۇسىندىرۋلەر بەرىلەدى. ءارى 70 جاستان اسقان قارت ادامدارعا ارنالعان تىركەۋ ورنى جۇمىس جاسايدى. ولاردى قابىلداۋعا ارنايى كابينەتتەر جانە ەكى تەراپەۆت دارىگەر ءبولىندى. اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا ەمحانادا ديابەت, گيپەرتونيا, جۇكتىلەر, وتباسىن جوسپارلاۋ, انا مەن بالا بولىمدەرى جۇمىس جاسايدى.

اڭگىمەلەسكەن

فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان».
ەكىباستۇز.