پارلامەنت • 22 اقپان، 2019

سەناتتا ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى تالقىلاندى

389 رەتكورسەتىلدى

سەناتتا اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك جاعدايى جانە ونى زاڭنامالىق قامتاماسىز ەتۋ» تاقىرىبى بويىنشا  دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. بۇل تۋرالى پارلامەنت سەناتىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.

كوميتەت توراعاسى جەڭىس نۇرعاليەۆ ەلىمىزدەگى ۆەتەريناريا جۇيەسى ناقتى وزگەرتۋلەردى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. سەناتوردىڭ ايتۋىنشا، سالاداعى نەگىزگى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – مال اۋرۋى دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى. سونداي-اق، شەتەلدەن جۇقتىرىلعان شماللەنبەرگ جانە تەرىنىڭ نودۋليارلى قابىنۋى سياقتى ۆيرۋستار مالدىڭ قىرىلۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر. وتكەن جاز ماۋسىمىندا باتىس قازاقستان وبلىسىندا اتالعان اۋرۋ تىركەلىپ، مالدىڭ جاپپاي قىرىلۋىنا اكەلىپ سوقتى. بۇل شەكارادا مونيترينگ جاساۋدى كۇشەيتۋ جانە قاتاڭ باقىلاۋدى تالاپ ەتەدى.

«ۇلتتىڭ دەنساۋلىعى 60-80 پايىزعا تاماقتانۋ مەن سالاۋاتتى ءومىر سالتىنا بايلانىستى ەكەنى ءمالىم. ۆەتەرينارلىق قىزمەت ماماندارى حالىق تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىككە باقىلاۋدى ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋدى قاجەت. سەبەبى سوڭعى كەزدەرى ساۋدا اينالىمىندا ساپاسىز تاۋارلاردىڭ سانى ارتىپ كەلە جاتقانىن بايقاپ ءجۇرمىز»، - دەدى ج.نۇرعاليەۆ. ونىڭ ايتۋىنشا، ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋعا كەتەتىن شىعىندار ءونىم قۇنىنىڭ اقش-تا – 25%، ەۋروپا ەلدەرىندە – 12،5 پايىزعا جۋىعىن قۇرايدى، ال ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل كورسەتكىش الدەقايدا تومەن. بۇل جاعداي شيكىزات پەن دايىن ءونىمنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ تيىمدىلىگىنىڭ تومەندەۋىنە الىپ كەلەدى.

سەناتور اڭسار مۇساحانوۆ ءوز بايانداماسىندا وسى سالاداعى ۆەتەرينارلىق-سانيتارلىق، پروفيلاكتيكالىق جانە دياگنوستيكالىق شارالاردىڭ جاعدايىنا كەرى اسەر ەتەتىن ماسەلەلەرگە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا، سەناتور بىلىكتى مامانداردىڭ تاپشىلىعىن، جوعارى وقۋ ورىندارىندا ۆەتەرينارلىق ماماندىقتار بويىنشا وقىتۋدا ءبىلىم گرانتتارى مەن كۆوتالار سانىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىن، ۆەتەرينارلار جالاقىسىنىڭ ازدىعىن، اۋىلدىق جەرلەرگە جاس مامانداردى تارتۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايلاردىڭ جوقتىعىن اتاپ كورسەتتى.

ودان باسقا، ا.مۇساحانوۆ ۆەتەرينارلىق قىزمەتتى باسقارۋداعى ساتىلى جۇيەنىڭ جوقتىعىن، ۆەتەرينارلىق قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان ارنايى عيماراتتاردىڭ (پۋنكت، بەكەت) جەتىسپەۋشىلىگىن اتاپ ءوتتى. وسى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى مالدى سايكەستەندىرۋ جاعدايىنا، ەكپە ەگۋ شارالارىن وتكىزۋگە، مال اۋرۋىنىڭ الدىن الۋعا كەرى اسەر ەتىپ، ايماقتاردا ەپيزووتيكالىق جاعدايدىڭ ۋشىعۋىنا الىپ كەلەدى. دەپۋتات اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن سالانى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ جانە ءتيىستى نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەرينارلىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى ارمان وتەعۇلوۆ  ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك جانە ونىڭ زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋ شارالارى تۋرالى باياندادى. ول ەلىمىزدەگى ەپيزووتيكالىق جاعدايدى سيپاتتاپ، ونى تۇراقتاندىرۋ بويىنشا قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى ايتتى.

س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى اقىلبەك كۇرىشباەۆ ۆەتەرينارلىق سالا ماماندارىن دايارلاۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ۆەتەرينارلىق، فيتوسانيتارلىق جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى بيبىگۇل بەكەنوۆا، استاناداعى حالىقارالىق ەپيزووتيكالىق بيۋروسى سۋبايماقتىق كەڭسەسىنىڭ ديرەكتورى مەرەكە تايتۋباەۆ، قازاق ۆەتەرينارلىق عىلىمي-زەرتتەۋ ينتيتۋتىنىڭ ديرەكتورى احمەتجان سۇلتانوۆ، مال شارۋاشىلىعى جانە ۆەتەريناريا عىلىمي-يننوۆاتسيالىق ورتالىقتىڭ ديرەكتورى بولات سەيسەنوۆ ءسوز سويلەدى. تالقىلاۋعا سونداي-اق س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاتۋ ۆەتەريناريا جانە مال شارۋاشىلىعى تەحنولوگياسى فاكۋلتەتىنىڭ وقىتۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەرى قاتىستى.

اگرارلىق ماسەلەلەر، تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق ايماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى جەڭىس نۇرعاليەۆ شارانى قورىتىندىلاي كەلىپ، دوڭگەلەك ۇستەل اياسىندا ايتىلعان ۇسىنىمدار مەن ۇسىنىستار مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداناتىنىن جەتكىزدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

مەشىتتە بەتپەردە تسەحى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن، 07:35

اۋدان ءومىرىنىڭ ايناسى

ايماقتار • بۇگىن، 07:27

ارمان الاسارماسىن

رۋحانيات • بۇگىن، 07:22

ديقان ديزەلدى تومەن باعاعا الادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 07:11

كوروناۆيرۋسسىز قوستاناي

ايماقتار • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار