باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ توتەنشە جاعدايلار بويىنشا جينالعان كوميسسيا وتىرىسىندا وڭىردەگى احۋال ەگجەي-تەگجەيلى ساراپقا سالىندى. توتەنشە جاعداي بولۋى مۇمكىن اۋدان باسشىلارى, ارنايى قۇرىلىمدار جەتەكشىلەرى ىقتيمال قاۋىپتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جاسالىنىپ جاتقان شارالارى تۋرالى ەسەپ بەردى. ءوڭىر باسشىسى التاي كولگىنوۆ كەيبىر قاۋىپتى اۋماقتاردا قار شىعارۋ جۇمىسىن ەكى ەسەگە ارتتىرىپ, تاۋلىك بويى جۇمىس جۇرگىزۋگە تاپسىردى.
باتىس قازاقستان وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى جاسۇلان جۇماشەۆتىڭ وبلىس اۋماعىندا 88 ەلدى مەكەن كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەگۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. ول جەردە 36 مىڭنان استام حالىق تۇرادى. كوپ جەردە قاردىڭ قالىڭدىعى وتكەن جىلدارمەن سالىستىرعاندا 1,5-3 ەسەگە ارتىق.
نەگىزگى قاۋىپ جايىق, قاراوزەن مەن سارىوزەن, دەركۇل سياقتى ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ اڭعارىنداعى قازتالوۆ, تاسقالا, بايتەرەك اۋداندارىندا قالىپتاسقان. ورال قالاسىنىڭ اينالاسىنداعى 75 ساياجاي قاۋىمداستىقتارىندا 14 مىڭداي حالىق تۇرادى. مۇنىڭ 5 مىڭى – بالالار ەكەن. بۇل دا جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ باس اۋرۋىنا اينالعان ماسەلە. ساياجاي تۇرعىندارىنا قازىردەن باستاپ قاۋىپ تۋرالى ەسكەرتىلىپ, ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكتتەر جاساقتالىپ جاتقانىن ايتقان تج دەپارتامەنتى باسشىسى جاسۇلان جۇماشەۆ:
- ساياجاي – جىل بويىنا تۇرۋعا ارنالماعان, تەك جازعى ماۋسىمدا پايدالانىلۋى ءتيىس اۋماق. سوعان قاراماستان ورال قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ساياجاي تۇرعىندارى جىل سايىن مىڭ ادامعا كوبەيىپ كەلە جاتىر. مىسالى, 2016 جىلى 12 مىڭ, بىلتىر 13 مىڭداي, بيىل 14 مىڭنان استى, - دەگەن مالىمەتتى جاريا ەتتى.
دەگەنمەن جەرگىلىكتى قۇرىلىمدار تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزىنە بارىنشا دايىندالىپ جاتىر. كوكتەمگى سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ىسىنە وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى 707 بىرلىك تەحنيكاسى مەن 2043 ادامنان تۇراتىن جەكە قۇرامىمەن تۇگەل جۇمىلعان.
بيىلعى قاردىڭ ەرەكشە كوپتىگىن مىنا سانداردان-اق شامالاي بەرىڭىز: 2017-2018 جىلعى قىس ماۋسىمىندا ورال قالاسى كوشەلەرىنەن بارلىعى 120 مىڭ تونناداي قار شىعارىلعان. ال بيىل قازىردىڭ وزىندە شىعارىلعان قاردىڭ كولەمى 700 مىڭ توننادان اسىپ كەتىپتى! توتەنشەلىكتەر قالا ماڭىندا قاردان بىرنەشە تاۋ تۇرعىزعان: قار توگۋگە ارنالعان ەكى پوليگون بيىكتىگى 4 مەترگە دەيىن جەتەتىن قارمەن تولىپ, جاڭادان تاعى ءۇش پوليگون اشۋعا تۋرا كەلىپتى. قار شىعارۋ ىسىنە توتەنشەلىكتەر مەن قالا اكىمدىگىنەن بولەك, وڭىردەگى بارلىق قۇرىلىس فيرمالارى ارناۋلى تەحنيكاسى مەن ترانسپورتىن قوسىپ, جۇمىلىپ جاتىر.
قاردىڭ قالىڭدىعىنان سوڭعى كۇندەرى ورال قالاسىندا ءۇش نىساننىڭ شاتىرى وپىرىلىپ ءتۇستى. ونىڭ ءبىرى – 13 پاتەرلىك ءۇي مۇلدەم جارامسىز بولىپ, تۇرعىندارى باسقا باسپاناعا كوشىرىلدى. جەرگىلىكتى بيلىك قالاداعى پيك جەتەكشىلەرى مەن مەكەمە-كاسىپورىن باسشىلارىن عيمارات شاتىرلارىن تازارتۋعا جاۋاپتى ەكەنىن ەسكەرتۋدە.
«قازگيدرومەت» مەكەمەسىنىڭ وڭىردەگى فيليال ديرەكتورى نۇرجان شياپ تا ورال قالاسى, بايتەرەك, تاسقالا جانە جانىبەك اۋداندارىندا قاردىڭ قالىڭدىعى جىلداعى مولشەردەن بىرنەشە ەسەگە كوپ ەكەنىن ناقتى تسيفرلارمەن سالىستىرىپ كورسەتتى. بۇعان قوسا بيىلعى قاردىڭ بويىندا ىلعال دا كوپ ەكەن. مەدەت قىلاتىن ءبىر نارسە – بيىلعى توڭ جىلداعىدان جۇقا. ياعني ەرىگەن قار جەرگە جەدەل ءسىڭىپ, ەل-جۇرتتى كوپ ابىگەرگە سالماۋى دا مۇمكىن.
- قاۋىپ تۋادى-اۋ دەگەن ايماقتاردا الدىن الۋ جۇمىستارىن ەرتەرەك جاساپ, دايىندىقتى ەكى ەسە كۇشەيتىڭىزدەر. كوكتەم كەلىپ, توڭ تۇسە باستاعاندا تەحنيكانىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى دا قيىندايدى. سوندىقتان الىس ەلدىمەكەندەردى الدىن الا ازىق-ت ۇلىكپەن قامتىپ, مەديتسينالىق كومەك قاجەت بولۋى مۇمكىن تۇرعىنداردى قاۋىپسىز جەرگە شىعارۋدى ۇيىمداستىرىڭىزدار. الىستاعى مالشى قىستاقتارى دا نازاردان تىس قالماسىن. توتەنشە جاعداي تۋعان جاعدايدا اسكەردىڭ كومەگىن دە پايدالانامىز. جاستار بەلسەندىلەرى, «جاس وتان» مۇشەلەرى دە تارتىلسىن, - دەدى التاي كولگىنوۆ وڭىردەگى اۋدان باسشىلارىنا قاراتا.
كوكتەمگى سۋ – ەلدىمەكەندەرگە قاتەر توندىرەتىنى راس. دەگەنمەن, ول سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ, سۋ قويمالارىندا ساقتاپ قالۋ, سۋارمالى القاپتار مەن جايىلىمدىق ايماقتارعا شىعارۋ ءىسى دە ۇمىت قالماۋى ءتيىس. ويتكەنى بۇل – مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا اسەر ەتەتىن, اۋىلداعى اعايىننىڭ جىل بويى بەرەكەلى تىرلىگىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان جيىندا بۇل ماسەلە دە ورىندى ايتىلدى. اۋدان اكىمدەرىنىڭ ەسەبىنشە, بۇگىنگى تاڭدا جەرگىلىكتى جەردە ءشوپ قورى جەتكىلىكتى, بوكەي ورداسى, جانىبەك, قازتالوۆ اۋداندارىندا كورشىلەس رەسەي اۋماعىنان جەم اكەلۋ ۇيىمداستىرىلعان.
قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى,
«Egemen Qazaqstan»
سۋرەتتى تۇسىرگەن تەمىربولات توقمامبەتوۆ
باتىس قازاقستان
