مينيستر دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنىپ, قازاقستاندا جول-كولىك وقيعاسىندا كىسى ءولىمىنىڭ بارىنشا كوپ دەڭگەيى 2007 جىلى تىركەلگەنىن (4 365 ادام) ايتىپ وتكەن.
«وسى كەزەڭدە 100 مىڭ تۇرعىنعا شاققاندا ەۋروپا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا جول-كولىك وقيعاسىندا قازا بولعانداردىڭ ەڭ جوعارعى كورسەتكىشتەرىنىڭ ءبىرى بولىپ بەلگىلەنگەن (قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا - 28 ادام, گەرمانيادا - 6, فرانتسيادا - 7, لاتۆيادا - 17,5, رەسەيدە - 23). قازىرگى ۋاقىتتا 2007 جىلمەن سالىستىرعاندا رەسپۋبليكادا 2018 جىلى جول اپاتتارىنداعى كىسى ءولىمى ەكى ەسەگە - 4 365-تەن 2 096 ادامعا دەيىن قىسقاردى. بۇل رەتتە ءولىم كورسەتكىشى 100 مىڭ حالىققا شاققاندا كورسەتىلگەن كەزەڭدە 17,7-دەن 11,6-عا دەيىن تومەندەدى. رەسەيدە بۇل كورسەتكىش – 13, قىرعىزستاندا – 15, رۋمىنيا مەن بولگاريادا – 8, ەۋروپالىق وداق بويىنشا ورتاشا العاندا – 5 جاعدايدى قۇرايدى» دەيدى مينيستر ق.قاسىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ماقساتتى باعىتتالعان ءىس-شارالار كەشەنى جۇيەلى نەگىزدە جۇزەگە اسىرىلادى. 2014 جىلى «جول ءجۇرىسى تۋرالى» زاڭ ازىرلەندى, ول بارلىق ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ, سونداي-اق جول ءجۇرىسى سالاسىنا تارتىلعان جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىنىڭ ناقتى جۇيەسىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرگەن. زاڭمەن كولىك قۇرالدارىن باسقارۋعا رۇقسات بەرۋ تالاپتارى كۇشەيتىلگەن. مىسالى «س» ساناتىن جانە «D1» كىشى ساناتىن الۋ ءۇشىن 21 جاسقا تولعان, كەمىندە 3 جىل جۇرگىزۋشى جۇمىس ءوتىلى, ونىڭ ىشىندە كەمىندە ءبىر جىل «س1» ساناتىنا جاتقىزىلاتىن كولىك قۇرالدارىن باسقارۋ ءوتىلى بولۋى قاجەتتى. سونداي-اق «D» ساناتىنداعى كولىك قۇرالىن باسقارۋ قۇقىعىن الۋ ءۇشىن ادامداردىڭ جانە جۇرگىزۋشىلەردىڭ ءوتىلى 21 دەن 25 جاسقا جانە جۇرگىزۋشىنىڭ جۇمىس ءوتىلى 3 جىلدان 5 جىلعا دەيىن ۇلعايعان. جۇرگىزۋشىلەردى دايارلاۋدىڭ ساپاسىن ارىتتىرۋ بويىنشا جۇيەلى شارالار قابىلدانعان. مامانداندىرىلعان حقكو-لاردا ەمتيحان قابىلداۋ كومپيۋتەرلىك تەستىلەۋ ارقىلى جانە ناتيجەسىنە ەمتيحان قابىلداۋشىنىڭ ىقپالىن بولدىرمايتىن اۆتوماتتاندىرىلعان اۆتودرومداردا ۇيىمداستىرىلىپ, ەمتيحان تاپسىرۋدىڭ بارلىق پروتسەسى بەينەكامەراعا جازۋ جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار, مامانداندىرىلعان حقكو-لاردان ونشا الىس ەمەس ورنالاسقان 25 اۋداندىق تىركەۋ-ەمتيحان پۋنكتىندە العاشقى جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن بەرۋگە تىيىم سالىنادى.
ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 2018 جىلى بارلىعى 497 مىڭ ەمتيحان قابىلدانعان, بۇل رەتتە ەمتيحان تاپسىرعان ازاماتتاردىڭ جارتىسىنان ازى عانا العاش جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن الۋشى - 229 مىڭ ادام (46%). جالپى كورسەتىلگەن شارالار سوڭعى بەس جىلدا 1 جىلعا دەيىنگى باسقارۋ ءوتىلى بار جۇرگىزۋشىلەردىڭ كىناسىنەن جول اپاتىنىڭ سانى 48% (2014 جىلى 934-دەن 2018 جىلى 488-گە دەيىن) جانە 1 جىلدان 3 جىلعا دەيىن 53,% (2014 جىلى 1 543-دەن 2018 جىلى 726-عا دەيىن) تومەندەگەن.
ودان باسقا, ق.قاسىموۆ جول ءجۇرىسى قاعيدالارىن ەداۋىر ورەسكەل بۇزۋشىلىقتار (اۆتوكولىكتى ماس كۇيىندە باسقارۋ; قوزعالىستىڭ قارسى جولاعىنا شىعۋ; جىلدامدىقتى ارتتىرۋ; جاياۋ جۇرگىنشى جولدارىمەن, تروتۋارلارمەن ءجۇرۋ جانە ت.ب.) ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلگەنىن ايتىپ وتكەن. «بۇل رەتتە, وسىنداي قۇقىقتان ايىرىلعان ادامداردىڭ اۆتوكولىكتى ماس كۇيىندە باسقارعانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلدى. بىرۋاقىتتا ءىىم تاراپىنان ەلىمىزدىڭ جولدارىندا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ بويىنشا شارالار قابىلداندى. جىل سايىن 2,5 ملن. استام بۇزۋشىلىق انىقتالادى. تەك 2018 جىلى اۆتوكولىكتى ماس كۇيىندە باسقارۋدىڭ 25 مىڭعا جۋىق فاكتىسى انىقتالدى. ودان باسقا ججق ورەسكەل بۇزعانى ءۇشىن سوت 3,2 مىڭ ادامدى اكىمشىلىك قاماۋعا الدى, 37 مىڭ ادامدى اۆتوكولىكتى باسقارۋ قۇقىعىنان ايىردى. جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ ججق بۇزۋىنىڭ جولىن كەسۋ بويىنشا بەلگىلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە, ولاردىڭ تاراپىنان وتكەن جىلى 171 مىڭنان استام ججق بۇزۋشىلىق انىقتالدى» دەلىنگەن جاۋاپتا.
ءوز كەزەگىندە, ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جول قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ بويىنشا ءماجىلىس دەپۋتاتتارىنىڭ ۇسىنىستارىن قوسىمشا پىسىقتاپ, ولاردى ىسكە اسىرۋعا شارالار قابىلدايتىنىن مالىمدەگەن.
