كاسىپكەرلىك سالاسىندا تابىسى تولايىم
سولاردىڭ العاشقىسى بيزنەس سالاسىندا تولاعاي تابىستارعا قول جەتكىزگەن 23 جاسار كاسىپكەر راسۋل ابدۋللاەۆ بولدى. ول ءوز قاتارلاستارىنىڭ قازاقستاندى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسا الاتىن باقىتتى بۋىن ەكەنىن ايتتى. جاس كاسىپكەر ەلىمىزدەگى كاسىپكەرلىككە كورسەتىلىپ كەلە جاتقان قولداۋدىڭ نەگىزىندە جۇمىسىن جۇرگىزىپ وتىرعان ءوزىنىڭ «You Frame Burger» مەيرامحانالار جەلىسى بۇگىندە «Burger King» جانە «McDonalds» سىندى برەندتەرگە باسەكەلەسە العانىن جەتكىزدى. راسۋل الداعى 5 جىلدىڭ كولەمىندە مەيرامحانا سانىن 100-گە جەتكىزۋدى كوزدەيدى.
«قۇرمەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, جاستار جىلىندا سىزگە شارتتى اتاۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ماركەتينگ مينيسترلىگى دەگەن جوبا ۇسىنعىم كەلەدى. ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاقستاندى الەمدىك ارەنادا رەمبرەندينگىلەۋ. بۇل بارلىق ۆەدومستۆولاردى دامىتۋ مەن قولداۋدا, PR-قىزمەتتەرىن جاقسارتۋعا, «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەولوگياسىن ەلىمىزدە عانا ەمەس, شەتەلدەردە دە تانىمالدىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەدى. وعان ساراپشى, زەرتتەۋشى, رەجيسسەرلەر, ستسەناريستەر مەن كونتەنت جاساۋشىلاردان تۇراتىن ساپالى ماماندار كومانداسىن قۇردىق. ءبىز تەك ءسىزدىڭ قولداۋىڭىزدى كۇتەمىز», دەدى ر.ابدۋللاەۆ.
100 پروتسەنت قاۋىپسىز ءونىم وندىرەدى
مەملەكەت باسشىسى ءاردايىم اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا كوڭىل ءبولىپ كەلەدى, ناتيجەسىندە ەلىمىزدە وسى سالادا جاس ماماندار دا ەلەۋلى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. سونىڭ ءبىر دالەلى – ەشكى ءسۇتىنىڭ وندىرىسىمەن اينالىسىپ وتىرعان تاميلا روزمەتوۆا. اتا كاسىپتى دوڭگەلەتىپ جۇرگەن 27 جاستاعى كاسىپكەر 5 جىلدان بەرى «سارايشىق» فيرماسىن باسقارادى. جاس فەرمەر: «فەرمادا مىڭداعان لاق بار, ءبىز 15 ءتۇرلى ءسۇت ونىمدەرىن شىعارامىز. مەن ىرىمشىكتەردىڭ ءار ءتۇرىن ويلاپ تاپقاندى ۇناتامىن. سونىڭ ىشىندە ءوز رەتسەپتىممەن جاسالعان بىرەۋىن تۋعان جەرىمنىڭ قۇرمەتىنە «اتىراۋ ىرىمشىگى» دەپ اتادىم. بۇل – جولداۋدا ايتىلعانداي پايدالى, تابيعي, 100 پايىز قاۋىپسىز ءونىم», دەدى.
ول ءوز ۇجىمىنداعى 80-گە جۋىق قىزمەتكەردىڭ 94 پايىزى 26 جاسقا دەيىنگى جاستاردان تۇراتىنىن تىلگە تيەك ەتتى. سونىمەن بىرگە تاميلا جاستارعا ارنالعان الەۋمەتتىك ليفت رەتىندە «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. المانىڭ وتانى – قازاقستان ەكەنىن پرەزيدەنتتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسىنان وقىپ بىلگەن ول الداعى كوكتەمدە استانادا الما باعىن وسىرۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى, بۇل ءۇشىن فەرمەر كەز كەلگەن اۋا رايىنا ءتوزىمدى المانىڭ ارناۋلى 4 سورتىن ازىرلەپ قويعان. وسىعان وراي, ەڭ بولماسا 1 گەكتار جەردى بەلگىلەپ بەرۋىن سۇراعان جاس كاسىپكەردىڭ ۇسىنىسىنان سوڭ, پرەزيدەنت سول ساتتە استانا قالاسىنىڭ اكىمىنە وسى ىسكە قولداۋ كورسەتۋدى تاپسىردى.
جارقىن جوباعا اتسالىسىپ ءجۇر
مۇنان كەيىن ءسوز العان «Wiki Bilim» قوعامدىق قورىنىڭ, يننوۆاتسيالىق جوبالاردىڭ جەتەكشىسى, سونداي-اق «Google» اۋدارماعا قازاق ءتىلىن ەنگىزگەن راۋان كەنجەحان ۇلى ءوزى باسشىلىق ەتىپ وتىرعان ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى – ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىنىڭ ءبىر تارماعى «جاڭا گۋمانيتارلىق ءبىلىم. قازاق تىلىندەگى 100 جاڭا وقۋلىق» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا ارنالىپ قۇرىلعان قوعامدىق ۇيىم ەكەنىن ايتتى.
ر.كەنجەحان ۇلىنىڭ مالىمەتىنشە, مۇنى دا جاستار ۇيىمى دەۋگە تولىق نەگىز بار, ويتكەنى اۋدارماعا جۇمىلعان نەگىزگى ماماندار – ەگەمەندىكتە ءبىلىم العان, ءبىر بولىگى «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وقىپ كەلگەن تاۋەلسىزدىك قۇرداستارى. «ولاردىڭ بارلىعى دا جارقىن جوبانىڭ جۇزەگە اسىرىلۋىنا اتسالىسىپ جۇرگەنىن ماقتان تۇتادى. وتكەن جىلى ءبىز سىزگە وسى جوبا اياسىندا اۋدارىلعان 18 وقۋلىقتى تانىستىردىق. سودان بەرى 115 وقۋ ورنىندا 1000 دانامەن تەگىن تاراتىلدى. سونىمەن قاتار دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەڭ بەدەلدى عالىمدارىنىڭ الەم بويىنشا ميلليون دانامەن تارالعان 30 وقۋلىعى قازاق تىلىنە اۋدارىلىپ, جارىققا شىعۋعا دايىن. بۇل وقۋلىقتار جاڭا وقۋ جىلىندا ستۋدەنت جاستاردىڭ قولىنا تيەدى», دەدى ول.
اقىسىز ءىت-سىنىپتار اشىپ جاتىر
ەلىمىزدە قوعام دامۋىنا ءۇنسىز-اق ۇلكەن ۇلەس قوسىپ, ەلەۋسىز-اق ەلەۋلى ىستەردى اتقارىپ جۇرگەن جاندار بار. ءبىز بىلە بەرمەيمىز. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرعان جارقىن جوبا – «100 جاڭا ەسىم». اتالعان جوبانىڭ العاشقى كەزەڭىندە جەڭىمپاز بولعان جاس ونەرتاپقىش يۆان كرەپاك ءسوز سويلەدى. ول نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ 12 سىنىپ وقۋشىسى, سونداي-اق وسى ۋاقىتقا دەيىن ونداعان روبوت قۇراستىرىپ, بىرنەشە ءموبيلدى قوسىمشانى قولدانىسقا ەنگىزىپ ۇلگەرگەن. بۇل شەتەلدە شارىقتاپ دامىعانىمەن, بىزدە كەنجەلەپ كەلە جاتقان وتاندىق ءىت سالاسىنىڭ العا ىلگەرىلەۋىنە ايتارلىقتاي اتسالىستى دەگەن ءسوز.
«جاس وتان» جاستار قاناتىنىڭ بەلسەندى مۇشەسى ي. كرەپاك قازىرگى تاڭدا «نۇر وتان» پارتياسى اياسىندا بالالارعا ارنالعان اقىسىز ءىت-سىنىپتار اشىلىپ جاتقانىن ەسكە سالدى. مۇنداي مىڭ سىنىپ اشۋ جوسپارلانعان, بۇگىندە ونىڭ سانى 811-گە جەتكەن. ءىت-سىنىپتار 8-16 جاس ارالىعىنداعى بالالاردى باعدارلامالاۋ مەن روبوت تەحنيكاعا, سونداي-اق 3D-مودەلدەۋگە وقىتادى. ء«سىزدىڭ تاپسىرماڭىزبەن «جاس وتان» ۇيىمداستىرعان «Nurintech» رەسپۋبليكالىق جاستار يننوۆاتسيالىق جوبالار بايقاۋىنىڭ ارقاسىندا ءوزىمنىڭ الەۋەتىمدى كورسەتىپ, روبوت تەحنيكا, باعدارلامالاۋشى بولدىم. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بولعانىمەن, رۋحى مىقتى جاندارعا ارنالعان «Voicekomek» ءموبيلدى قوسىمشاسىن ىسكە قوستىم. بۇل قازىر 7 تىلدە, ارينە قازاق تىلىندە قىزمەت كورسەتەدى», دەدى ول.
قازىردە 5 ميلليونعا جۋىق قانداسىمىز شەت ەلدەردە تۇرادى. ولاردىڭ ءبارى ءوز بولاشاعىن تاريحي وتانى – قازاقستانمەن بايلانىستىراتىنى بەلگىلى. شەتەلدەگى قازاق جاستارى دا ەلىمىزدىڭ اتىن الەمگە تانىتۋعا ايانباي ەڭبەك ەتىپ كەلەدى. سونىڭ ءبىر ايعاعى – بۇركىتشى قىز ايشولپان نۇرعايىپقىزى. ايشولپان دۇنيە جۇزىنە ساياتشىلىقتى جاڭعىرتقان, اتا ءداستۇردى ۇستانعان ەڭ جاس قىز رەتىندە تانىلعان. ول 13 جاسىندا بۇركىتشىلەر سايىسىندا جەڭىمپاز بولعان. قارشاداي قازاق قىزى تۋرالى امەريكالىق رەجيسسەر وتتو بەلل «بۇركىتشى قىز» اتتى دەرەكتى فيلم ءتۇسىرىپ, الەمنىڭ وتىز ەلىندە كورسەتىلدى. اتالعان فيلم «وسكار» سىيلىعىنا ۇسىنىلعان 15 ۇزدىك ءفيلمنىڭ قاتارىنا ەنگەن ەدى.
گارۆارد جانە وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتتەرىنەن شاقىرتۋ العان ايشولپان بۇگىندە قازاقستاننىڭ ارنايى ۇسىنىسىن قابىلداپ, استانادا ءبىلىم الىپ جاتىر. «سىرتتا جۇرگەن 5 ميلليون قازاقتىڭ ءبىرىمىن. بايولكە ايماعىندا تۋىپ-ءوستىم. الايدا اتامەكەنىم – قازاقستان ەكەنىن ەش ۋاقىتتا ۇمىتپادىم», دەدى ول. ايشولپان ءوزىن تانىتقان دەرەكتى ءفيلمنىڭ قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن دۇنيە جۇزىنە تانىتۋعا ۇلەس قوسقانىن ايتتى. سونداي-اق استانادا جانە باسقا قالالاردا قازاقتىڭ سالت-ءداستۇرىن وقىپ-ۇيرەتەتىن ورتالىقتار, سونىڭ ىشىندە بۇركىتشىلەر مەكتەبى اشىلسا دەگەن ارمانىن جەتكىزدى.
زاۋىت جاستارىنىڭ كوپشىلىگى – كرەاتيۆتى
بۇدان سوڭ ءسوز العان اقسۋ فەرروقورىتپا زاۋىتىنىڭ مەتالل قورىتۋشىسى الەكساندر شۋتوۆ مىنبەرگە بەتتەگەن ساتتە ونىڭ ءجۇرىسى مەن قيمىل-قوزعالىسىنان ناعىز جۇمىسشى ماماندىعىنا ءتان سالماقتىلىق پەن سەنىمدىلىك بايقالىپ تۇردى. وعان ەلباسىنىڭ دا ەڭبەك جولىن مەتاللۋرگ ماماندىعىنان باستاعاندىعىنا بايلانىستى ارىپتەستىك سەزىمى اسەر ەتسە كەرەك. بۇل پايىمدى الەكساندردىڭ ءاپ دەگەندەگى ءسوزى دە دايەكتەپ تۇردى. مەتاللۋرگ ماماندىعىن 20 جاسىندا مەڭگەرىپ, التى جىلدىڭ ىشىندە قىزمەت ساتىسىمەن وسە تۇسكەن ول زاۋىتتىڭ قوعامدىق ومىرىنە دە بەلسەنە ارالاسادى ەكەن. وعان قوسا, زاۋىت جانىنداعى جاستار عىلىمي كەڭەسىنىڭ بەلدى مۇشەسى.
ونىڭ ايتۋىنشا, زاۋىتتاعى مەتاللۋرگتەردىڭ كوپشىلىگى – كرەاتيۆتى جاستار. ولاردىڭ ءبارى دە زامانعا ساي يدەيالاردىڭ باستاماشىسى بولىپ وتىر.
جاس مەتاللۋرگ ەلىمىزدىڭ ادال ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بارشا جاستارىنىڭ اتىنان مەملەكەت باسشىسىنا العىس ايتتى.
– ءسوز سوڭىندا ماماندىق تاڭداۋ الدىندا تۇرعان جاستارعا ۇندەۋ تاستاعىم كەلەدى. ءوندىرىس – ءوز الەۋەتىڭدى تانىتۋدىڭ كەرەمەت مۇمكىندىگى. ەڭبەك جولىن وندىرىستە باستاي وتىرىپ, كوپ ماقساتقا جەتۋگە بولادى. ءبىزدىڭ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى رەتتە بىزگە جارقىن ۇلگى بولا الادى, – دەپ الەكساندر شۋتوۆ جان سارايىن اقتاردى.
بۇل – قاراپايىم تۇلەككە زور مۇمكىندىك
الەمدە جاستاردى شەت مەملەكەتتەردىڭ وقۋ ورىندارىنا اتتاندىرىپ, ءبىلىم الۋىنا, عىلىمي دارەجە يەلەنۋىنە جاعداي جاساپ وتىرعان مەملەكەتتەر نەكەن-ساياق بولسا, سولاردىڭ بىرەگەيى ءبىزدىڭ ەل ەكەندىگى انىق. پرەزيدەنتتىك «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا شەتەلدىڭ وزىق وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم العان 10 مىڭنان اسا جاستىڭ ءبىرى داميرا پەرنەباەۆنىڭ تاڭداعان سالاسى دا – بۇگىنگى ترەند. اتاپ ايتقاندا, شيكىزاتقا تاۋەلدى ەمەس ەنەرگيا كوزدەرىن جەتىلدىرۋ نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاس دوكتورانتى ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزعا يە. ول ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورلارىمەن بىرگە سارقىلمايتىن ەنەرگيا كوزدەرىن انىقتاۋعا دەن قويعان.
سوندىقتان دا ەلباسىنىڭ الدىندا, زامانداستارىنىڭ كوزىنشە د. پەرنەباەۆا ءوزىنىڭ عىلىمي باعىتىن تانىستىرۋ ساتىندە ەش ىركىلگەن جوق.
– مەن – «بولاشاقتىڭ» تۇلەگىمىن. باعدارلاما 25 جىل ىشىندە مەن سەكىلدى قاراپايىم وتباسىنان شىققان 10 مىڭنان استام تۇلەككە الەمدەگى ەڭ ۇزدىك وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بەردى. شوتلانديادا ەنەرگەتيكا ماماندىعى بويىنشا ماگيستر اتانىپ, شيكىزاتتان تىس ەنەرگەتيكانىڭ ماڭىزدىلىعىنا كوز جەتكىزە ءتۇستىم. باعىتىمنىڭ دۇرىستىعىنا استانادا الەم نازارىن اۋدارعان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى دە دالەل بولا الادى. كورمەدە جاسىل ەنەرگەتيكا بويىنشا الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالارى ۇسىنىلدى. شىندىعىندا, ءبىزدىڭ وتانىمىز تەك قازبا بايلىقتارعا عانا باي مەملەكەت ەمەس, بالامالى ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا دا الەۋەتى زور ەل. قازىر ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورلارىمەن بىرىگىپ اۋىل شارۋاشىلىعى قالدىقتارىنان ەنەرگيا قۋاتىن الۋدىڭ جولدارىن زەرتتەۋدەمىز. جوبامىز ءساتتى جۇزەگە اسقان كۇندە شارۋاشىلىقتار قازىر كەرەكسىز بولىپ جاتقان قالدىقتارىنان ەنەرگيا ءوندىرىپ قانا قويماي, ارتىلعانىن ساتۋعا مۇمكىندىك الادى. سونداي-اق جوعارى كەرنەۋلى جەلىلەرگە جاساندى ينتەللەكت جۇيەسىن ەنگىزۋگە ارنالعان جوبالارىمىز دا بار. مۇنىڭ بارلىعى – جاستاردى, جاستاردىڭ باستامالارىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جەمىسى, – دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى جاس عالىم.
ماقسات – ۇلاعاتتى جاس ۇرپاق تاربيەلەۋ
پرەزيدەنت 2018 جىلى 5 قازانداعى جولداۋىندا «جاس-سارباز» بالالار-جاسوسپىرىمدەر بىرلەستىگىن قۇرۋدى جانە مەكتەپتەردە اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋدىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدى تاپسىرعان ەدى. سونىڭ نەگىزىندە قولعا الىنىپ, جۇمىسىن باستاپ كەتكەن «جاس سارباز» بالالار-جاسوسپىرىمدەر قوزعالىسىنىڭ توراعاسى مەيىربەك مەڭدىعاليەۆ بىلتىرعى قاراشادا «وتان. ەلباسى. جاس سارباز» ءىس-شاراسىنداعى كەزدەسۋدە بەرگەن تاپسىرما بويىنشا 1 ايدىڭ ىشىندە ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە «جاس سارباز» قوزعالىسىنىڭ فيليالدارى اشىلعانىن ايتتى.
«بۇگىندە اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتار مەن سىنىپتاردىڭ سانى 2884-كە جەتتى. ولار 74602 ءجاسوسپىرىمدى قامتىپ وتىر. تەرەڭ تاريحىن بىلەتىن, بۇگىنىن باعالايتىن, تاۋەلسىزدىكتى كوزىنىڭ قاراشىعىنداي قورعايتىن ۇلاعاتتى جاس ۇلانداردى تاربيەلەۋ – «جاس سارباز» قوزعالىسىنىڭ باستى ماقساتى. ەلدىك مۇددەنى, بيىك ماقساتتى كوزدەگەن قوزعالىس توراعاسى قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى ن.نازارباەۆتى ماۋسىم ايىندا وتەتىن «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق رەسپۋبليكالىق جيىنىنا شاقىردى.
ناتيجەلى ىستەر – ايقىن ويدىڭ جەمىسى
فرانتسۋز جازۋشىسى دەني ديدرو: «باسقاعا قۋانىش سىيلاي بىلگەن – ەڭ باقىتتى جان», دەگەن ەكەن. بۇگىندە ەلىمىزدە دە مەيىرىمدىلىك پەن ادامگەرشىلىكتىڭ بيىگىنەن بوي كورسەتە بىلگەن ەرىكتىلەر بارشىلىق. سولاردىڭ دەرلىگى جاستار ەكەنى كوڭىلگە قۋانىش سىيلايدى. شارادا ءسوز سويلەگەن كەزەكتى سپيكەر, «ەرىكتىلەر ليگاسى» قوعامدىق قورىنىڭ ءتورايىمى ايسۇلۋ ەرنيازوۆانىڭ ناتيجەلى ىستەرى وسى ويىمىزدى ايقىنداي تۇسەدى.
ول سوزىندە: «مەن – ەرىكتىمىن. مەن ءۇشىن ەرىكتى بولۋ – جاي عانا ءسوز ەمەس, ومىرلىك ۇستانىم! ويتكەنى ەرىكتى بولۋ ءوز ەلىن, حالقىن ءسۇيۋ دەگەندى بىلدىرەدى», دەدى. قوعامدىق قورداعى ەرىكتىلەر سانىن 10 مىڭعا جەتكىزگەن ا.ەرنيازوۆا قازىرگى تاڭدا ەلدەگى ەڭ ءىرى ءىس-شارالاردى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە اتسالىسىپ جۇرگەن قوعام بەلسەندىسى. قوعامدىق قور ءتورايىمى: «مەن ءوز قىزمەتكەرلەرىمە ۇنەمى ەرىكتى جۇمىسپەن اينالىسىڭىزدار. وسىنىڭ ءوزى رۋحاني تۇرعىدان جاڭعىرۋ ەكەنىن ايتامىن», دەدى. ول مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا, قاريالارعا, جەتىمدەرگە, زەينەتكەرلەرگە, ءۇيسىز جۇرگەندەرگە جانە باسقا دا مۇقتاج جاندارعا كومەكتەسۋگە باعىتتالعان «اشىق جۇرەك» اتتى ەرىكتىلەردىڭ بىرىڭعاي بازاسىن قۇرۋدى ۇسىندى.
ال جاس اقىن مەرەي قارت مەملەكەت باسشىسىنان جاس قالامگەرلەرگە ارنالعان ادەبيەت اكادەمياسىن قۇرۋعا قولداۋ ءبىلدىرۋدى سۇرادى.
– قازاقتىڭ جاس اقىن-جازۋشىلارى مەملەكەت قولداۋىنان كەندە ەمەسپىز. قازاقستاننىڭ جاس اقىن-جازۋشىلارى ۇلتىمىزدىڭ رۋحانياتىنا, ادەبيەتىمىزدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسىپ ءجۇر. مىسالى, مەن وتكەن جىلى ءوزىڭىزدىڭ قولداۋىڭىزبەن قازاقستان جازۋشىلار وداعى قولعا العان جالپىرەسپۋبليكالىق «ادەبي ولكەتانۋ» جوباسىنا قاتىستىم. ارنايى كەرەكۋ جەرىنە بارىپ, سول جەردىڭ ادەبيەتىمەن, مادەنيەتىمەن تانىسىپ, ءبىر توپ شىعارما جازدىم. تەك قانا مەن ەمەس, رەسپۋبليكامىزدىڭ ءار ايماعىنداعى اعا بۋىن اقىن-جازۋشىلار, جاس قالامگەرلەر وسى جوباعا قاتىستى. ەلىمىز تۋرالى, جەرىمىز تۋرالى شىعارمالار دۇنيەگە كەلدى. وسىنداي مۇمكىندىك بەرگەن سىزگە بارلىق قالامگەرلەردىڭ اتىنان العىسىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى مەرەي قارت.
جاڭاشىلدىق جاستارعا جاراسادى
بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرەر جاستاردىڭ ءبىرى, 13 جاسىندا قازاق-بريتان تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى اقپاراتتىق تەحنولوگيالار فاكۋلتەتىنىڭ 2 كۋرسىندا وقىپ جۇرگەن ابزال مىرزاش مىنبەرگە كوتەرىلگەن ساتتە-اق زامانداستارىنىڭ نازارىن اۋداردى.
«لاتىن قارپىنە اۋىسۋ Iت تەحنولوگيالىق پروگرەستەن قالىس قالماۋعا, ەلىمىزدە الەمدىك ينتەگراتسيانى كۇشەيتۋگە, ەڭ باستىسى, قازاق ءتىلىن دامىتۋعا جاعداي تۋعىزادى. سوندىقتان سىزگە ۇسىناتىن ەكى جوبام بار. ءبىرىنشى جوبامدا دياگرافتىق ءتاسىل ارقىلى كومپيۋتەردىڭ پەرنەتاقتاسىنا ىڭعايلاپ قازاق-لاتىن ءالىپبيىن جاسادىم. مەنىڭ بۇل نۇسقام ارقىلى الەمنىڭ كەز كەلگەن جەرىنەن كومپيۋتەردىڭ ستاندارتتى اعىلشىن پەرنەتاقتاسىن پايدالانىپ قازاقشا جازۋعا بولادى. ەكىنشى جوبامدا كيريلليتسادان لاتىن قارپىنە اۋداراتىن كونۆەرتەرلىك باعدارلاما جاسادىم. قازىر مەنىڭ بۇل باعدارلامام ارقىلى كيريلليتسادان لاتىن گرافيكاسىنا ءبىر مينۋتتا 1200-دەن استام كىتاپ اۋدارۋعا بولادى», دەگەن ساتىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆ اعا بۋىن قالامگەرلەردىڭ كوكەيىندەگى ماسەلەنى ءدوپ باستى.
– جازۋشىلارىمىز ءبىزدىڭ بۇرىنعى جازعان كىتاپتارىمىز قايدا قالادى دەپ ءجۇرۋشى ەدى, ەندى بىلەتىن بولدى, – دەپ ونەرتاپقىش جاستى كوتەرمەلەپ قويدى.
قىزداردى ءوزىن ءوزى قورعاۋعا ۇيرەتەدى
بۇدان سوڭ ءسوز العان دجيۋ-دجيتسۋدەن الەم چەمپيونى ءمولدىر مەكەنباەۆا سپورت سالاسىنداعى تاجىريبەسى جانە وسى سالادا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارى تۋرالى ايتىپ بەردى.
– بۇگىندە مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ءبىلىم الىپ ءجۇرمىن. دجيۋ-دجيتسۋدان حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرىمىن. تاتاميگە شىققان سايىن ەلىمدى بارلىق الەم تانىسا ەكەن دەپ ارماندايمىن. ەجەلگى ۋاقىتتا ۇلى دالانىڭ ايەلدەرى باتىل ءارى قايسار مىنەزدى بولدى. ساقتاردىڭ پاتشايىمى – توميريس ماسساگەتتەردى باسقارىپ, ءوز جەرىن, ءوز ەلىن قورعاي ءبىلدى. فاشيزمگە قارسى سوعىستا ءاليا مولداعۇلوۆا مەن مانشۇك مامەتوۆا كوزگە ءتۇستى. مەن نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە العاش رەت ارنايى كلۋب اشتىم. سول جەردە وتكەن جىلدان باستاپ قىزداردى ءوزىن ءوزى قورعاي بىلۋگە, دجيۋ-دجيتسۋ مەن گرەپپلينگكە تەگىن ۇيرەتىپ ءجۇرمىن, – دەدى ءمولدىر مەكەنباەۆا.
وسى كەزدە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «قىزداردى ءوزىن ءوزى قورعاي بىلۋگە ۇيرەتكەن اسا ماڭىزدى», دەپ ءوز ويىن جەتكىزدى.
كوپبالالى بولۋدان قورىقپاۋ كەرەك
«تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» جيىنىنا تۇركىستان وبلىسىنان ارنايى كەلگەن, 27 جاسقا تولعانشا 7 بالانى دۇنيەگە اكەلگەن جازيرا تۇرعىنوۆا جاستارىمىز كوپبالالى بولۋدان قورىقپاۋلارى كەرەك, دەگەن ساتتە قاتىسۋشىلار دۋ قول شاپالاقتادى.
– دانا حالقىمىزدا ء«بىر قوزى دۇنيەگە كەلسە, ءبىر ءتۇپ جۋسان ارتىق شىعادى» دەگەن ءسوز بار. اللانىڭ قالاۋىمەن 7 ءسابيىمدى ومىرگە اكەلدىم. ءار بالامنىڭ ومىرگە كەلۋىمەن قاتار ءبىزدىڭ ۇيدە ۇلكەن قۋانىشتار ورىن الادى. بالالارىمنىڭ كۇلكىسىنەن ومىرگە دەگەن قۇشتارلىق الامىن. قازىرگى تاڭدا بالالارىمنىڭ ۇلكەنى 11 جاستا, ول مەنىڭ ءبىرىنشى كومەكشىمە اينالدى. اتا-بابالارىمىزدان ميراس بولىپ قالعان وسىناۋ بايتاق ەلىمىزدە سابيلەردىڭ كوپ بولعانىن قالايمىن. مەن بۇلدىرشىندەرىمنىڭ كەلەشەگىنە سەنىمدىمىن. ەلىمىزدىڭ جاستارىن كوپبالالى بولۋدان قورىقپاۋعا شاقىرامىن. ءار بالا دۇنيەگە ءوز نەسىبەسىمەن كەلەدى, – دەدى ج. تۇرعىنوۆا.
ءسويتىپ, ەلباسى مەن زامانداستارىنىڭ الدىندا جەكە جەتىستىكتەرىن جاھانعا جاريالاپ, تىڭ ۇسىنىستارىمەن بولىسكەن جاستار تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى رەتىندە قوسىمشا سەنىمگە يە بولدى. ول – ەلباسىنىڭ, ەلدىڭ قولداۋى.
مىنە, وسىنداي سالتاناتپەن اشىلعان جاستار جىلى جيىندا ايتىلعان پىكىرلەردىڭ, ۇسىنىستاردىڭ, ناقتى ىستەردىڭ ىسكە اسىرىلىپ, ناقتى بەرەكەنىڭ باستاۋىنا اينالار كۇنى جاقىن. ەندەشە, ىسكە ءسات, جاستار!
تيمۋر دجۋرۋمباەۆ, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جانىنداعى «جاراسىم» رەسپۋبليكالىق جاستار ۇيىمىنىڭ توراعاسى:
– قازاقستاندىق جاستارعا ارنالعان سونداي كەرەمەت شارا ءوتتى. ەلباسى ن.نازارباەۆ فورۋمدا ءبىلىمدى دامىتۋعا, اۋىلداعى جاستاردى قولداۋعا, جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىنە ەرەكشە كوڭىل ءبولدى. بيىلعا باعىتتالعان جوبالار مەن مىندەتتەر ناقتىلانعان جولداۋ نەگىزىندەگى بۇل جيىن پرەزيدەنتتىڭ جاستار ماسەلەسىن ءاردايىم ەستەن شىعارمايتىنىن تاعى ءبىر دالەلدەدى. بايقاساڭىز, مەملەكەت باسشىسى جاستارعا مۇمكىندىگىنشە كوپ ۋاقىت ءبولىپ, الدىمەن ولاردى تىڭدادى. ماعان ەرەكشە ۇناعانى – وتباسىن قۇرۋعا ءجاسوسپىرىم كەزدەن دايىنداۋ كەرەكتىگىن ايتقانى. شىنىندا وتباسى قۇرۋعا دايىندىق, ونداعى نەگىزگى ماسەلەلەردەن حاباردار بولۋ مەكتەپتەگى جوعارى سىنىپتاردان باستالعانى ابزال. سوندا ەلىمىزدەگى اجىراسۋ ازايار ەدى. بۇدان بولەك, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ نەگىزگى جۇمىستارىن جاستار جىلى اياسىندا جۇرگىزۋدى تاپسىردى, مەن وسى ورگاننىڭ مۇشەسى رەتىندە ايتىلعان باعىتتا ەڭبەك ەتۋگە اتسالىسامىن.
قالقامان سارين, اقىن, جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى:
– ەلدىڭ رۋحى – ادەبيەتتە. وسى ورايدا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باستاماسىمەن جاس اقىن, دارىن جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرى مەرەي قارتتىڭ اۋزىمەن ەلباسىنا ادەبيەت اكادەمياسىن اشۋ تۋرالى جاقسى ۇسىنىس ايتىلدى. اتالعان ۇسىنىس ادەبيەت وكىلى رەتىندە مەنى قاتتى قۋانتتى. بۇل قولداۋ تاۋىپ, قولعا الىنسا, سونداي-اق الەمدىك ادەبي ينستيتۋتتارمەن بايلانىس ورناتاتىن اكادەميا بولسا, سونىڭ ارقاسىندا ادەبيەتكە بەت بۇرعان جاڭا بۋىن شەت تىلدەرىن ءبىلۋ مۇمكىندىگىن يەلەنىپ, سوعان ساي گرانت بولىنسە, جاس اقىن-جازۋشىلاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرىپ, باي مۇرامىزدى وزگە دە ەلدەرگە تانىتۋعا جاعداي جاسالار ەدى. بۇل باستامانى بارلىق قالامگەر قاۋىم قولدايدى دەپ سەنەمىن.
ءۇمىتجان راحمانقۇلوۆ, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى:
– شارا بىزدەي جاستارعا ۇلكەن ءۇمىت پەن سەنىم سىيلادى. سەبەبى مەن ۋنيۆەرسيتەتتەگى ەكونوميكالىق قوعامداستىقتىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتىمىن. ءبىزدىڭ كلۋب ءتۇرلى دەڭگەيدە ەكونوميكالىق بايقاۋلار ۇيىمداستىرادى. مىنە, ونداعى قوعامدىق جۇمىستاردىڭ ءبارىن ءبىز ءوز ەركىمىزبەن ىستەيمىز. وعان ەشكىم اقى تولەمەيدى. سوندىقتان ءبىزدى ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ سالتاناتتى راسىمدەگى ەرىكتى-ستۋدەنتتەردىڭ شاكىرتاقىسىن 30 پروتسەنتكە كوتەرۋدى تاپسىرۋى ەرەكشە قۋانتتى. ءبىز ەندى الدا قوعامدىق ىستەردى بۇرىنعىدان گورى شابىتپەن قولعا الامىز.
جازىپ العاندار
سەرىك ابدىبەك,
ايدانا شوتبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
