-دىنارالىق كەلىسىمگە قول جەتكىزۋدىڭ تەتىگى – شىنايى دىندەردىڭ تابيعاتىنداعى ۇندەستىك. كەز كەلگەن ءدىننىڭ جالپى ادامزاتقا ورتاق قۇندىلىقتاردى, ەتيكا, ەستەتيكا جانە عىلىمنىڭ ىرگەتاسىن قۇرۋى ادامداردىڭ ءوزارا ءتۇسىنىسۋى مەن بەيبىت ومىرگە جول اشا تۇسەدى. دىندەر اراسىنداعى تاتۋلىق پەن كەلىسىم رۋحاني قاجەتتىلىكتەردى وتەپ, ادامزات قۇندىلىقتارىنىڭ سالتانات قۇرۋىنا نەگىز بولادى. سونىمەن قاتار, ەتنوسارالىق جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم ءار كەزەڭدە جالپىحالىقتىق جەتىستىك بولىپ قالا بەرمەك. ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن ءار ءۇش جىل سايىن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارىنىڭ سەزى ءوتىپ كەلەدى. ءدال وسى كونفەسسياارالىق ديالوگتىڭ باسقا جيىنداردان ەرەكشەلىگى – ءبىر عانا ءدىننىڭ مۇددەسىنە قىزمەت ەتپەي, جالپى ادامزاتقا ورتاق وزەكتى ماسەلەلەردى قامتيدى. ال, قازاقستاننىڭ ءدىن سالاسىنا قاتىستى ۇستانىپ وتىرعان ساياساتى: كونفەسسياارالىق كەلىسىم – ءدىني احۋالدىڭ كەپىلى. ەل اۋماعىنداعى بارلىق دىندەردىڭ تەڭدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ادىلەتتىلىك قاعيداتى مەن دىنارالىق تاتۋلىق سالاسىن قالىپتاستىرۋ – مەملەكەت ءۇشىن دە, قوعام ءۇشىن دە وتە ماڭىزدى. سوندىقتان, مەملەكەتتىڭ ءدىن سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ باستى ماقساتى – ەلدەگى تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋى ءۇشىن تەك ءداستۇرلىڭ دىندەردى عانا ەمەس, بارلىق دىندەردىڭ اراسىندا ءوزارا كەلىسىمگە نەگىزدەلگەن قارىم-قاتىناستاردىڭ ساقتالۋى دەپ بىلەمىز.
قاسيەتتى قۇران كارىمنىڭ «حاج» سۇرەسىندە: ەگەر اللا ادامداردى, ءبىرىن-ءبىرى ارقىلى قورعاماسا, ماناستىرلار, شىركەۋلەر, ياھۋديلەردىڭ قۇلشىلىق ورىندارى جانە ىشىندە اللانىڭ اتى كوبىرەك زىكىر ەتىلەتىن مەشىتتەر قۇلاتىلار ەدى,-دەگەن ايات بار. ياعني, ءاربىر مۇسىلمان جەر بەتىندەگى كەز كەلگەن مەشىتتە ەركىن قۇلشىلىق جاساي الاتىنى سەكىلدى, ياھۋدي, حريستيان جانە ت.ب. ءدىن وكىلدەرى دە وزدەرىنە ءتان عيباداتحانالاردا قۇلشىلىق جاساۋعا قۇقىلى. ادامزاتتىڭ ارداقتىسى مۇحاممەد (وعان اللانىڭ يگىلىگى مەن سالەمى بولسىن) پايعامباردىڭ ءومىر سۇرگەن ءمادينا قاۋىمىنا قارايتىن بولساق, ياھۋديلەر دە ەركىن ءومىر ءسۇردى, حريستيانداردىڭ شىركەۋلەرىنە ەشقانداي قاۋىپ تونگەن جوق.
مىنەكي, تاۋەلسىزدىك العانىنا شيرەك عاسىردان ەندى عانا اسقان قازاق ەلىندە قالىپتاسقان دىندەر مەن كونفەسسيالار اراسىنداعى تولەرانتتىلىقتىڭ ءتۇپ-توركىنى قايدا جاتىر؟
