جەلتوقساننىڭ 4-ىندە «روسسيا سەگودنيا» حالىقارالىق اقپاراتتىق اگەنتتىگىنىڭ ءباسپاسوز ورتالىعىندا بۇكىلرەسەيلىك قوعامدىق پىكىردى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ (ۆتسيوم) رەسەي ازاماتتارىنىڭ تمد ەلدەرىنە كوزقاراسىن انىقتايتىن جىل سايىنعى زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ۇسىنىلدى.
رەسەيلىك رەسپوندەنتتەر تمد ەلدەرىنىڭ جەتىستىگىن قالاي باعالايتىنى, قايسىسىن رەسەيدىڭ ارىپتەسى رەتىندە كورگىسى كەلەتىنى جانە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ قايسىسىنا سەنىم بىلدىرەتىنى جونىندەگى ساۋالناماعا جاۋاپ بەرگەن.
بۇكىلرەسەيلىك قوعامدىق پىكىردى زەرتتەۋ ورتالىعى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ستەپان لۆوۆتىڭ ايتۋىنشا, ساۋالناما 2018 جىلعى 8 قازاندا رەسەيدىڭ 1600 رەسپوندەنتى اراسىندا وتكىزىلگەن. زەرتتەۋ 2010 جىلدان بەرى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. وسى جىلعى زەرتتەۋ كورسەتكەندەي, تمد كەڭىستىگىندە رەسەيلىكتەر قازاقستاندى جانە بەلارۋس رەسپۋبليكاسىن ەڭ تۇراقتى جانە تابىستى دەپ ەسەپتەيدى. 2010 جىلدان باستاپ قازاقستانعا قاتىستى ەڭ جوعارى ناتيجە بەلگىلى بولدى: رەسپوندەنتتەردىڭ 52%-ى (2017 جىلى 41%) جاۋاپ بەرگەن. قازاقستاننان باسقا تمد ەلدەرى جەتىستىك رەيتينگىندە قالىس قالعان. ازەربايجان 2018 جىلى 16% (2017 اكتسياسىندا 14%) جينادى, ارمەنيا – 14% (2017 اكتسياسىندا 16%), گرۋزيا – 12%, وزبەكستان – 10%, تۇرىكمەنستان – 8%, قىرعىزستان جانە تاجىكستان – 5%, مولداۆيا – 4%, ۋكراينا 2% جيناعان.
وسى ساۋالناما بويىنشا قازاقستان مەن بەلارۋس پرەزيدەنتتەرى ءداستۇرلى تۇردە پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەر كوشباسشىلارىنا سەنىم رەيتينگىندە كوش باستاپ تۇر.
زەرتتەۋدىڭ وسى ناتيجەلەرىنە تۇسىنىكتەمە بەرە وتىرىپ, وڭىرلىك پروبلەمالار ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى دميتري جۋراۆلەۆ كەلتىرىلگەن ساۋالناما وسى ەلدەردە ەشقاشان بولماعان قاراپايىم رەسەيلىكتەردىڭ پىكىرى ەكەنىن نازارعا الدى. «ياعني بۇل ادامداردىڭ وسى ەلدەرگە دەگەن كوزقاراسى ەمەس, ولار تۋرالى اقپاراتقا دەگەن كوزقاراسى», – دەپ اتاپ ءوتتى ساراپشى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە, زەرتتەۋ ناتيجەلەرى پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ۇدەرىستەردىڭ ديناميكاسىن ناقتى كورسەتە الادى. بۇرىنعى كسرو كەڭىستىگىندەگى ەلدەردە جاڭا كوشباسشىلاردىڭ پايدا بولۋىنا قاراماستان, رەسەيلىكتەردىڭ قازاقستانعا جانە ونىڭ پرەزيدەنتىنە دەگەن قاتىناسى تۇراقتى جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر.
«روسسيسكايا گازەتا» ءتىلشىسىنىڭ «2025 جىلدان كەيىن لاتىن الىپبيىنە كوشۋىنە بايلانىستى قازاقستان مەن رەسەيدىڭ قارىم-قاتىناسى وزگەرۋى مۇمكىن بە؟» دەگەن سۇراعىنا, بارلىق ساراپشىلار ءبىراۋىزدان ولاي دەپ ويلامايتىنىن ايتقان.
اقمارال اعزامقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
