– ارتىق نارسەنىڭ بارىنەن ارىلىپ, قىلمىسپەن كۇرەس جۇرگىزۋ جانە قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋ ىسىنە ءمان بەرۋ كەرەك. بىزگە جاڭا فورماتسيانىڭ پوليتسەيلەرى قاجەت, – دەدى ەلباسى.
بۇگىندە جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى قالالىق اكىمدىكپەن مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىگى اياسىندا «سەرگەك» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋدا. قوعامدىق ورىندار مەن كوشەدەگى قىلمىستاردى ازايتۋ ماقساتىندا شارالار جۇرگىزۋدە. جول ءتارتىبىن بۇزۋ فاكتىلەرى ارنايى بەينەكامەرالارمەن باقىلانادى.
بۇل ماقساتتا وڭىردەگى پاۆلودار, ەكىباستۇز جانە اقسۋ قالالارىندا «سەرگەك» دەپ اتالاتىن 1700-دەن استام بەينەباقىلاۋ قۇرىلعىلارى الىندى. قۇرىلعىلار وسى قالالاردا قىلمىس ءجيى جاسالاتىن كوشە قيىلىستارى مەن جول اپاتتارى كوبىرەك ورىن الاتىن كوشەلەرگە, تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرىنە ورناتىلۋدا.
قالالىق جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, وبلىس ورتالىعىندا قازان ايىندا وتكەن «قاۋىپسىز جول» اكتسياسىندا 2500-گە جۋىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلىپتى. انىقتالعانداي, 452 جۇرگىزۋشى ۇيالى تەلەفون قولدانسا, جەتەۋى جىلدامدىقتى شامادان تىس ارتتىرعان, ال 328-ءى قاۋىپسىزدىك بەلدىكتەرىن تاقپاعان. بيىل 349 جول-كولىك وقيعاسى بولعان.
سونداي-اق 63 جۇرگىزۋشى كولىكتى ماس كۇيىندە جۇرگىزىپ, 186 جۇرگىزۋشى باعدارشامعا قاراماي ءوتىپ كەتكەن. سالدارىنان «قاۋىپسىز جول» شاراسى بارىسىندا 123 كولىك ايىپپۇل تۇراعىنا جەتكىزىلىپ, جاياۋ جۇرگىنشىگە قاتىستى 521 فاكتى تىركەلگەن.
29 قازان مەن 2 قاراشا ارالىعىندا «نازار اۋدار, جاياۋ جۇرگىنشى!» جەدەل الدىن الۋ شاراسى وتكىزىلىپ, ناتيجەسىندە جول قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپتى قىزمەتكەرلەردىڭ كومەگىمەن 325 قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان.
اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق كودەكسىنىڭ 600-بابى بويىنشا 35 ادام جاۋاپقا تارتىلعان, 9 جۇرگىزۋشى كولىكتى ماس كۇيىندە جۇرگىزسە, 65 جاياۋ جۇرگىنشى جول ەرەجەسىن بۇزعان.
سول سياقتى, 18-20 قازان ارالىعىندا جول قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «اۆتوبۋس» جەدەل الدىن الۋ شاراسى وتكىزىلىپ, ناتيجەسىندە 56 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلعان. جول-كولىك وقيعاسىنا قاتىستى 129 سوت ءىسى قارالعان. پوليتسەي قىزمەتى, سونىمەن بىرگە وبلىس ورتالىعى كوشەلەرىنە تاعى دا قوسىمشا 14 باعدارشام ورناتۋ كەرەك دەپ وتىر.
جوعارىدا ءبىز جازعان بۇل مالىمەتتەر بارىسى پوليتسەيلەر قىزمەتىنىڭ تىنىمسىز جۇمىس اۋقىمىن كورسەتەدى. جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ باسشىسى جاسقايرات قايىروۆتىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدە ەندى جول-پاترۋلدىك پوليتسياسى اتاۋى پاترۋلدىك پوليتسيا دەپ وزگەرمەك. پوليتسەيلەردىڭ كولىكتەرى راتسيا, بەينەكامەرا, پلانشەت سىندى قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالىپتى.
وڭىردەگى جول-پاترۋلدىك پوليتسياسى قىزمەتكەرلەرىندە 74 پلانشەت بار. بۇل اكىمشىلىك حاتتامانى تولتىرۋ ۋاقىتىن ۇنەمدەۋدە. ەلەكتروندى قۇجاتتىڭ تيىمدىلىگى جول بويىندا كەزدەسەتىن جەمقورلىقتى جويۋعا توسقاۋىل. مىسالى, بۇعان دەيىن اكىمشىلىك حاتتاما 45 مينۋت تولتىرىلسا, قازىر بار-جوعى 4 مينۋت كەتەدى.
قازىر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلۋ كەرەكتىگى ءجيى ايتىلۋدا. مىسالى, ەلىمىزدەگى قالالاردا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىن جاڭعىرتۋ جۇمىسى باستالسا, بۇل پوليتسەيلەر قىزمەتىن جەڭىلدەتە تۇسەدى.
ويتكەنى ءاربىر ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ قىزمەتى وسى پيك-تەرمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى. اۋلالار ءوز دەڭگەيىندە جارىقتاندىرىلسا, قىلمىس سانى دا ازايا تۇسەدى. تۇرعىن ۇيلەردە بەينەباقىلاۋلار مەن ەلەكتروندى قۇرىلعىلار ورناتىلۋدا.
ياعني, تۇرعىنداردىڭ تىنىش ومىرگە دەگەن سەنىمدىلىگى, جايلى تۇرمىسى مەن قاۋىپسىزدىگى پوليتسيانىڭ قاجەتتىلىگىن, ولاردىڭ قىزمەتىن باعالاۋدىڭ نەگىزىنە اينالادى دەگەن ءسوز.
قازىر پوليتسەيلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوبەيۋتۋ جانە تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ شارالارى جۇرگىزىلۋدە. وتكەن جىلى جول-پاترۋلدىك پوليتسياسىنىڭ جاس ماماندارىنا جاتاقحانا بەرىلدى.
بۇل كۇندەرى وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ جول-پاترۋلدىك پوليتسياسى باتالونى بولىمشەسى ورنالاسقان اۋماقتا 120 پاتەرلى 4 پودەزدى تۇرعىن ءۇي سالىنۋدا. پوليتسەيلەر دە «7-20-25» باعدارلاماسىنا قاتىسا الادى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
