– نۇرلان اسقار ۇلى, ەلباسى ماقالاسىندا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا اتىراۋ وبلىسىندا اتقارىلىپ جاتقان قانداي شارالاردى اتاپ ايتار ەدىڭىز؟
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا وڭىرىمىزدە اۋقىمدى ءىس-شارالار جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن زور ماقتانىشپەن ايتۋعا بولادى. ادەبيەت پەن ونەردەگى ەل زيالىلارى وبلىسقا شاقىرىلىپ, ءارتۇرلى الاڭداردا ءتۇرلى فورماتتارداعى شىعارماشىلىق جوبالار جۇزەگە استى. العاش رەت ارقا, باتىس, سىر, جەتىسۋ جانە التاي-تارباعاتاي ءان مەكتەپتەرىن ءبىر ارناعا توعىستىرعان ء«ان داريا دۇلدۇلدەرى» رەسپۋبليكالىق ءداستۇرلى انشىلەر بايقاۋى, «ماڭگىلىك ەلدىڭ التىن ادامى» رەسپۋبليكالىق تەاترلار فەستيۆالى, «جايىق نۇرى» رەسپۋبليكالىق اكادەميالىق انشىلەر, د.نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى «بۇلبۇل دومبىرا» رەسپۋبليكالىق دومبىراشى قىز-كەلىنشەكتەر بايقاۋى, بىرنەشە رەت حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى ۇيىمداستىرىلدى.
بيىل ناۋرىز ايىندا « ۇلى دالانىڭ ۇلتتىق داستۇرلەرى» اتتى حالىقارالىق فورۋم ءوتتى. ءىس-شارانىڭ باستى ماقساتى – قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق سالت-داستۇرلەرىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ. حالىقارالىق فورۋم اياسىندا «ناۋرىز ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس قۇندىلىعى رەتىندە» تاقىرىبىندا عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا, فەستيۆالدار مەن اقىندار ايتىسى, ءداستۇرلى اندەر بايقاۋى, ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن جارىستار بولىپ, اتىراۋلىقتاردىڭ رۋحاني ءومىرىن جاڭعىرتتى. فورۋمعا 12 مەملەكەت وكىلدەرى, حالىقارالىق «تۇركسوي» ۇيىمىنىڭ باسشىلىعى, 30 شەتەلدىك شىعارماشىلىق ۇجىمدارى, 700-دەن استام ونەرپاز قاتىسىپ, شارالاردى 20 مىڭنان استام ادام تاماشالادى.
قازاق مادەنيەتىن الەمدىك كەڭىستىككە ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا ءوڭىرىمىزدىڭ بەلدى شىعارماشىلىق ۇجىمدارى ءۇندىستان, ماكەدونيا, پورتۋگاليا, مالايزيا, رەسەي, تۇركيا, ۆەنگريا, سەربيا, اۋستريا, فرانتسيا, تايۆان, يتاليا مەملەكەتتەرىندە گاسترولدىق ساپارلارمەن بولدى.
قازاقستان مەن فرانتسيا مەملەكەتتەرى اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتىڭ 10 جىلدىعىنا وراي مامىر ايىندا دينا نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى اكادەميالىق قازاق حالىق اسپاپتار وركەسترى «شۋاقتى ولكەنىڭ شاتتىعى» اتتى كونتسەرتىمەن پاريج قالاسىنا بارىپ, ونەر كورسەتتى.
نۇرمۇحان ءجانتورين اتىنداعى فيلارمونيانىڭ «مۇراگەر» فولكلورلىق ءانسامبلى «تۇركسوي» تۇركى تىلدەس حالىقتارى مادەنيەتى حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ازەربايجان رەسپۋبليكاسى شەكي قالاسىندا وتەتىن «جىبەك جولى» حالىقارالىق فولكلورلىق انسامبلدەر اراسىنداعى فەستيۆالدە ونەر كورسەتتى, تايۆان ەلىندەگى الەمدىك بايقاۋدا قازاق ەلىنىڭ مارتەبەسىن كوتەردى. «نارىن» ۇلت-اسپاپتار وركەسترى اۋستريا جانە تۇركيا رەسپۋبليكالارىن كونتسەرتتىك ىسساپارمەن ارالادى, ء«ىنجۋ-مارجان» بي ءانسامبلىنىڭ ۇجىمى يتاليا مەملەكەتىندە وتكەن حالىقارالىق بي فەستيۆالىندە ونەرلەرىن پاش ەتتى.
– اتىراۋ ەلى – تاريحي, مادەني مۇرالارى بەرىك ساقتالعان ءوڭىر. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرى گەوگرافياسى» جوباسىنا وبلىستان 7 نىسان ەندى. سونىڭ ىشىندە سارايشىق قالاشىعى دا بار. كونە سارايشىقتى جاڭا زامانعا ساي جاڭعىرتۋ ماقساتىندا تاعى قانداي جوسپارلار بار؟
– ۇلى دالانى مەكەندەگەن حالقىمىزدىڭ جالپىۇلتتىق قاسيەتتى سانالاتىن ورىندارىن زەردەلەۋ باعىتىنداعى «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسىنىڭ ءتول تاريحىمىزدا الار ورنى ەرەكشە. سوندىقتان جوباعا ەنەتىن نىسانداردىڭ قۇندىلىعىن انىقتاۋ ماقساتىندا تاريحشى, ولكەتانۋشى, مۋزەي, ارحيۆ جانە قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرىنەن وبلىستىق جۇمىسشى توبى قۇرىلدى. ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ جالپىۇلتتىق دەڭگەيدەگى 100 قاسيەتتى نىسانىنىڭ تىزىمىنە وڭىردەن 7 نىسان ەندى. ولار: سارايشىق قالاشىعى, ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ جەرلەنگەن جەرى, اقمەشىت جانە ۇشقان اتا قورىمى, ارالتوبە قورعانى, قۇلشان اتا جەر استى مەشىتى, يمانقارا ۇڭگىرى. بيىل رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار ماكرونىساندار تىزىمىنە يندەردەگى تۇزبۇلاق كەشەنى سەكىلدى 17 ورىندى ۇسىنىپ وتىرمىز. سارايشىققا كەلسەك, ول – قازاق حالقىنىڭ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە بارشا تۇركى جۇرتىنىڭ, الەم جۇرتشىلىعىنىڭ نازارى اۋعان ورتاعاسىرلىق قالاشىق. ول الەمگە جوعارى رۋحاني-مادەني بايلىقتارىمەن, گۇلدەنگەن ەكونوميكاسىمەن, كوممۋنيكاتسيالىق جاڭالىقتارىمەن سول زاماندا-اق بەلگىلى بولدى. ۇلى جىبەك جولىنداعى تاريحي ماڭىزى بار كونە سارايشىق قالاشىعىن ساقتاپ قالۋ ماقساتىندا جايىق وزەنىنىڭ جاعاسىن بەكىتۋ بويىنشا وبلىس اكىمدىگىنە ۇسىنىستار ەنگىزىلىپ, 2017 جىلى اتىراۋ وبلىسى اكىمدىگى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ بىرلەسكەن ۆەدومستۆوارالىق وتىرىسى ءوتىپ, ەكىجاقتى مەموراندۋم جاساقتالدى. مەموراندۋمعا سايكەس سارايشىق قالاشىعىن جايىق وزەنى ارناسىنىڭ شايىپ كەتۋىنەن ساقتاپ قالۋعا 1,6 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, جاعانى بەكىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. قالا ورنىنا ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, وعان زەينوللا ساماشەۆ باستاعان بەلگىلى عالىم-ارحەولوگتەر تارتىلدى. بۇل جۇمىسقا دا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 40,0 ملن تەڭگە ءبولىندى. ال مينيسترلىك تاراپىنان قازبا ورنىن رەستاۆراتسيالاۋ جانە كونسەرۆاتسيالاۋ جۇمىستارى ىسكە استى. ارينە اتالعان شارالار كەلەر جىلدارى دا جالعاسىن تابادى. تاريحي ەسكەرتكىشتى ساقتاۋمەن قاتار ونى جاڭعىرتۋ, ءتۋريزمدى دامىتۋ باستى ماقساتتاردىڭ ءبىرى. بيىل «حان وردالى سارايشىق» مۋزەي قورىعىن رەسپۋبليكانىڭ مەنشىگىنە ۇسىندىق. سارايشىق قازبا ورنى مەن مۋزەي-قورىقتىڭ جاڭا دامۋ كونتسەپتسياسى دايىندالىپ, كاسىبي ماماندار تارتىلۋدا. سونىمەن قاتار سارايشىقتا ساپار ورتالىعىن سالۋ جوسپاردا تۇر. قازىر ساپار ورتالىعىنا جەر تەلىمى ءبولىنىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى جاساقتالۋدا. قۇجاتتار اياقتالىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامادان كەلىسىم العاننان كەيىن قۇرىلىس جۇمىستارى باستالادى.
– ەلباسى ماقالاسىندا: «تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا حالقىمىزدىڭ وتكەنىن زەرتتەۋگە قاتىستى اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. بىراق بابالارىمىزدىڭ ءومىرى مەن ولاردىڭ عاجاپ وركەنيەتى جونىندەگى كوپتەگەن دەرەكتى قۇجاتتار, ءالى دە بولسا, عىلىمي اينالىمعا تۇسكەن جوق» دەي كەلىپ, «ارحيۆ-2025» جەتى جىلدىق باعدارلاماسىن دايىنداۋدى تاپسىردى. اتىراۋ وبلىسى مەملەكەتتىك ارحيۆىندە ولكە تاريحىنا قاتىستى قۇندى قۇجاتتار بار. الايدا سول قوردى ساقتايتىن جايلى عيماراتتىڭ بولماۋى ءبىرازدان بەرى شەشىلمەي جۇرگەن ماسەلە ەدى, جاقىندا قازىرگى زامانعا ساي جابدىقتالعان ارحيۆ ءۇيى بوي كوتەرەتىنىن ەستىپ, قۋانىپ قالدىق. وسى باعىتتاعى جۇمىستاردى ءوزىڭىز ايتىپ وتسەڭىز؟
– سوڭعى جىلدارى جەرگىلىكتى ماماندار رەسەيدىڭ ماسكەۋ, سانكت-پەتەربۋرگ, استراحان, ورىنبور, قازان, ۋفا قالالارىنداعى بەلگىلى ارحيۆ جانە كىتاپحانا قورلارىنان ارحەوگرافيالىق جانە ارحيۆتىك ەكسپەديتسيالار ۇيىمداستىرىپ, وبلىستىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنا قاتىستى دەرەكتەر جيناقتادى. ناتيجەسىندە «يستوريا ي كۋلتۋرا اتىراۋ ۆ رۋسسكيح يستوچنيكاح» اتتى بەس تومدىق دەرەكتەر جيناعى, حح عاسىردىڭ 20-جىلدارى كاسپي ماڭىن مەكەندەگەن قازاقتاردىڭ ەتنوگرافياسىنا قاتىستى «كاسپي ماڭى قازاقتارىنىڭ مادەنيەتى مەن تۇرمىسى: حح عاسىردىڭ 20-جىلدارىنداعى فوتوقۇجاتتاردا» كىتاپ-البومى شىعارىلدى. البومدا 200-دەن استام بىرەگەي ارحيۆتىك فوتوسۋرەتتەر جاريالانعان. ونىڭ ىشىندە 150-دەن استامى بۇرىن-سوڭدى مۇلدە جارىققا شىقپاعان. باسىلىم حح عاسىردىڭ 20-جىلدارىندا كاسپي ماڭىنداعى كوشپەلى قازاقتاردىڭ تاريحى مەن ەتنوگرافياسىنا قاتىستى جارىق كورگەن العاشقى فوتوالبوم. ارينە ەلباسىنىڭ ارحيۆ سالاسىنا ۇلكەن ءمان بەرۋى بۇل سالاداعى جۇمىستاردى ءالى دە جانداندىرا تۇسۋگە مۇمكىندىك سىيلاپ وتىر. وبلىستاعى ارحيۆ مەكەمەلەرى قويمالارىنىڭ تولتىرىمدىلىعى 100%-دان اسۋىنا جانە عيماراتتاردىڭ ەسكىرۋىنە بايلانىستى جاڭا نىساننىڭ قاجەتتىلىگى انىقتالدى. قازىر وبلىستىق جانە قالالىق مەملەكەتتىك ارحيۆ ۇيىمدارى ورنالاساتىن عيمارات سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ول سوڭعى ۇلگىدەگى, زامان تالابىنا ساي تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان عيمارات بولادى دەپ كۇتىلۋدە. عيماراتقا بولىنەتىن جەر تەلىمى انىقتالىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى جاساقتالىپ جاتىر. ىشكى جابدىقتارى دا بىلىكتى ماماندارمەن كەلىسىلدى. جاڭا ارحيۆ عيماراتى 1 ملن ساقتاۋ بىرلىگىندەگى قۇجاتتارعا دەيىن قامتيتىن بولادى.
– پرەزيدەنت ماقالاسىندا ايتىلعان تاعى ءبىر جايت – ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسىمدەرى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا اتىراۋ وبلىسىنىڭ اتاۋى وزگەرىپ, وبلىس ورتالىعىندا عانا ەمەس, اۋداندار مەن اۋىلداردا ۇلت قايراتكەرلەرىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى بوي كوتەردى. وسى باعىتتاعى شارالار العا قاراي دا جالعاسىن تاباتىن شىعار...
– الاش قايراتكەرى ءاليحaن بوكeيحaنοۆتىڭ «ۇلتىنa, جۇpتىنa قىزمeت قىلۋ ءبىلىمنeن eمec, ءمىنeزدeن», دەگەن جاقسى ءسوزى بار. ءار ولكە ءۇشىن سۋىقتا پانا, ىستىقتا سايا بولعان, ەسىمدەرى ەل ەسىندە ساقتالعان ءبىرتۋار پەرزەنتتەرى ماڭگى ماقتانىش. ال ونى وسكەلەڭ ۇرپاق ءبىلىپ ءوسۋى كەرەك دەسەك, وسى باعىتتا اتقارىلاتىن شارالاردىڭ ماڭىزى وتە زور. وبلىس كولەمىندە كوپتەگەن تاريحي تۇلعالارعا, ۇلت قايراتكەرلەرىنە ەسكەرتكىشتەر مەن مونۋمەنتتەر سالىندى جانە سالىنادى. بيىل ماحامبەت اۋدانىندا ماحامبەت وتەمىس ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشى بوي كوتەردى. جىل اياعىنا دەيىن اتىراۋ قالاسىنىڭ «الماگۇل» ىقشام اۋدانىنداعى ساياباقتا اسا كورنەكتى قالامگەر, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى ءابۋ سارسەنباەۆقا جانە «قازاقستان» قوناق ءۇيى جانىنان قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, كۇيشى-دومبىراشى قارشىعا احمەدياروۆقا ەسكەرتكىش تۇرعىزىلادى. كەلەر جىلى ح.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى ماڭىنان پوەزيا تارلانى, قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى حاميت ەرعاليەۆكە ارنالعان ەسكەرتكىش بوي كوتەرەدى. سونداي-اق اباي قۇنانباي ۇلىنا, ايتەكە بيگە ارنالعان ەسكەرتكىشتەر, «انا قۇدىرەتى» مونۋمەنتى, يساتاي اۋدانىنىڭ اققىستاۋ اۋىلىندا يساتاي تايمان ۇلىنا, قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ ميالى اۋىلىندا الاش قوزعالىسىنىڭ قايراتكەرى حالەل دوسمۇحامەدوۆكە, يندەر اۋدانىنىڭ ورتالىعى يندەربور كەنتىندە اقىن مۇرات موڭكە ۇلىنا ەسكەرتكىش جانە مالايسارى بي تىلەۋكە ۇلىنىڭ ءبيۋستى, قۇرمانعازى اۋدانىنىڭ ورتالىعى قۇرمانعازى اۋىلىندا كۇيشى-كومپوزيتور قۇرمانعازى ساعىرباي ۇلىنا ەسكەرتكىش ورناتۋ جوسپاردا تۇر. اتالعان ۇسىنىستار قازاقستاندا مونۋمەنتتى ونەردىڭ جاڭا قۇرىلىستارىن ورناتۋ جونىندەگى كوميسسيا وتىرىسىندا قارالىپ, وڭ شەشىم الدى.
– اڭگىمەمىزدى «دالا فولكلورى مەن مۋزىكاسىنىڭ مىڭ جىلى» جوباسى جايىندا جالعاستىرساق. ەلباسى ماقالاسىندا « ۇلى دالانىڭ فولكلورى مەن اۋەندەرى زاماناۋي تسيفرلى فورماتتا «جاڭا تىنىس» الۋعا ءتيىس» دەي كەلىپ, فولكلورلىق ءداستۇردىڭ ورتاق تاريحي نەگىزدەرىن ىزدەۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ ءتۇرلى وڭىرلەرى مەن وزگە ەلدەرگە ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرۋدى تاپسىردى. مۇنايلى ءوڭىر بۇل ماقساتتا قانداي ۇلەس قوسادى؟
– مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسى تاريحي سانانى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا قانداي جۇمىستار اتقارۋ قاجەت ەكەنىن ناقتى انىقتاپ بەردى. «دالا فولكلورى مەن مۋزىكاسىنىڭ مىڭ جىلى» جوباسى اياسىندا جوسپارلاعان ءىس-شارالارىمىز دا بار. اتاپ ايتار بولساق, ۇلتتىق فولكلورىمىزدىڭ تاريحي قۇندىلىعىن ۇلىقتاۋ ماقساتىندا «اتالار ءسوزى – اقىلدىڭ كوزى» جيناعىن شىعارۋ, جاستاردى قازاقتىڭ سالت-داستۇرىمەن, ادەت-عۇرپىمەن تانىستىرۋ, ءتىلىن دامىتۋ, سوزدىك قورىن مولايتۋ ماقساتىندا تۇرمىس-سالت جىرلارىنىڭ كونە ءتۇرىنىڭ ءبىرى – بەسىك جىرلارىنان «بالانىڭ بەسىگى – كەڭ دۇنيەنىڭ ەسىگى» جيناعىن دايىنداۋ, ديسكىلەر شىعارۋ, اتىراۋ وڭىرىندەگى سەيتەك, ەسپاي, قارشىعا احمەدياروۆ, ءازيدوللا ەسقاليەۆ, توقسانباي قۇلتۋميەۆ, شامشيدەن شاريپوۆ, رىسباي عابديەۆ جانە ت.ب. كۇيشىلەردىڭ «كۇي – ءافسانا, كۇي – عۇمىر» كومپوزيتسيالىق شىعارمالارىن جيناقتاۋ, شىعارۋ, اۋديو-ۆيدەوتاسپالارىن دايىنداۋ, «قازاق حالقىنىڭ مادەني قۇندىلىقتارى جانە ونەرى» ۇمىت بولا باستاعان ءان, كۇي جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىرۋ (بايقاۋ, فەستيۆال), ء«داستۇرلى ونەر – ۇلت بايلىعى» كونە جانە جاڭا فولكلورلى ينسترۋمەنتالدىق شىعارمالار ىزدەۋ, زەرتتەۋ, ەكسپەديتسيالار قۇرىپ, اۋدان جانە باسقا وبلىستارعا شىعۋ, وبلىس شەڭبەرىندە «دالا فولكلورىن جاڭعىرتۋ» فەستيۆالىن وتكىزۋ. مىنە وسىنداي جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى حالىقتىڭ ساناسىن جاڭعىرتىپ, وركەنيەتتى قوعام قۇرۋدى كوزدەپ وتىرمىز.
– مۋزەي ءىسىن, مادەني ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا دا اتالعان ماقالادا جۇكتەلگەن مىندەتتەر بار. اتىراۋداعى ارالتوبە قورعانىنان تابىلعان سارمات تايپاسىنىڭ كوسەمى التىن كيىمدى ادام وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىندە ساقتاۋلى. «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وڭىردە كولەمدى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. ميالى قورعاندارى, سارايشىق جانە اقتوبە-لاەتي ورتاعاسىرلىق قالاشىقتارىنا عىلىمي ارحەولوگيالىق زەردەلەۋ جۇمىستارى جۇزەگە استى. ەندىگى باعىت قانداي؟
– ەلباسى ماقالاسى مۋزەيلەردىڭ ەرتەڭگى بولاشاققا نىق ءارى سەنىمدى قادام جاساۋى ءۇشىن ەرەكشە باعىت-باعدار بەرىپ وتىر. سەبەبى كونە زامانداردان جەتكەن اسا باعالى مۇرالاردى جيناقتاۋ, ساقتاۋ, ولاردى تاريحتىڭ كۋاسى ءارى كوزى رەتىندە جاس ۇرپاققا جەتكىزۋ – مۋزەيلەردىڭ باستى مىندەتى. اتىراۋ وبلىسىنىڭ جىلىوي اۋدانىنداعى ارالتوبە قورعانىنان سارمات زامانىنداعى التىن كيىمدى ادامنىڭ تابىلعانىنا كەلەسى جىلى 20 جىل بولادى. وسىناۋ قۇندى جادىگەرىمىزدى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا الەمدىك تۋر جاسالادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. سارايشىق, اقتوبە-لاەتي قالاشىقتارىنا, ميالى قورعانىنا جانە ت.ب. ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەرىمىزگە جۇرگىزىلگەن ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيالاردىڭ ناتيجەسىندە مۋزەي قورى قۇندى جادىگەرلەرمەن تولىقتىرىلدى. ال قىزىلقوعا اۋدانىنداعى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, الاش قوزعالىسىنىڭ كوسەمى, عالىم حالەل دوسمۇحامەدوۆتىڭ ستاۆكاسىنا جۇرگىزىلگەن تاريحي-ەتنوارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا جۇمىستارى, ماسكەۋ قالاسىنان ارحيۆتىك دەرەكتەردىڭ الىنۋى جانە وسى قۇجاتتار نەگىزىندە جاساقتالعان جوبانى, ياعني حالەل ستاۆكاسىن اسپان استىنداعى مۋزەيگە اينالدىرۋ دا باستى ماقساتىمىز. ول ءبىز ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە. كۇنى كەشە حالەل دوسمۇحامەدوۆتىڭ 135 جىلدىعىنا وراي «ح.دوسمۇحامەدوۆ – ۇلى مۇرات جولىندا» تاقىرىبىندا حالىقارالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان رەسەي, قىرعىزستان, وزبەكستان, تۇركيا مەملەكەتتەرىنىڭ, رەسپۋبليكامىز بويىنشا الاشتانۋشى, حالەلتانۋشى عالىمداردىڭ باياندامالارىمەن قاتىناسۋى, وبلىس كولەمىندەگى وقۋ ورىندارىندا وتكىزىلگەن حالەلتانۋ كۋرستارىندا باياندامالار وقۋى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن جەتىستىك.
الداعى 2019-2020 جىلدارى جوسپارىمىزدا اقتوبە-لاەتي قالاشىعىنا كەشەندى ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جانە اقتوبە-لاەتي قالاشىعىن اسپان استى مۋزەيىنە اينالدىرۋ بار. ودان بولەك, كەلەر جىلى وڭىرىمىزدەگى قۇرمانعازى جانە يساتاي اۋداندارىنداعى ارحەولوگيالىق نىسانداردى جانە كونە قۇندى دۇنيەلەرىمىزدى انىقتاۋ ماقساتىندا ەتنوارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيالار ۇيىمداستىرىلادى. بيىل جەلتوقسان ايىندا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاشكەنت قالاسىنا ۇلى جىبەك جولى بويىندا ورنالاسقان ورتاعاسىرلىق سارايشىق قالاشىعىنىڭ تاريحى مەن ودان تابىلعان قۇندى جادىگەرلەردەن جىلجىمالى كورمە ۇيىمداستىرىلادى. ەجەلگى ونەر جانە تەحنولوگيالار مۋزەيىن ءبىزدىڭ ولكەمىزدە اشۋعا تولىق مۇمكىندىك بار جانە ول مۋزەيدىڭ عيماراتى كەلەسى جىلى باستالادى. وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ جاڭا عيماراتىن سالۋدىڭ العاشقى قادامدارى جۇرگىزىلۋدە. مۋزەيدە جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان ەكسپوزيتسيالىق زالدارمەن قاتار وقۋ كابينەتتەرى, قور ساقتاۋ ورىندارى, كينو زالى دا بولادى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ